«Ας Μπλοκάρουμε τα Πάντα»: Το νέο κίνημα ριζοσπαστισμού στη Γαλλία

Διονύσιος Σκλήρης - kosmodromio.gr

Ενώ τα «Κίτρινα Γιλέκα» αυτοπροσδιορίζονταν ως υπερκομματικά, το «ας μπλοκάρουμε τα πάντα» έχει βαθιές ρίζες στη ριζοσπαστική αριστερά.

Οπρωθυπουργός Φρανσουά Μπαϊρού απέτυχε να λάβει ψήφο εμπιστοσύνης, σε μια προσπάθειά του να υπερβεί το κοινοβουλευτικό αδιέξοδο. Πλέον η πίεση στον Πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν είναι μεγαλύτερη από ποτέ. Το σχέδιο του Φρανσουά Μπαϊρού αποσκοπούσε στην ανεύρεση 51 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ωστόσο κατόρθωσε να αποσπάσει μόλις 194 ψήφους σε σύνολο 577.

Η Γαλλία έχει πλέον γνωρίσει τέσσερις διαφορετικούς πρωθυπουργούς μέσα σε 20 μήνες με την κυβερνητική αστάθεια να αποτελεί στη Γαλλία τη μόνη κανονικότητα. Σημειωτέον ότι στην Πέμπτη Γαλλική Δημοκρατία δεν είχε ξανασυμβεί να χάσει πρωθυπουργός ψηφοφορία την οποία είχε προκαλέσει ο ίδιος.

Πάντως, ο Μπαϊρού δεν έσπασε το ρεκόρ της μικρότερης θητείας πρωθυπουργού στην Πέμπτη Δημοκρατία, το οποίο εξακολουθεί να κατέχει ο προκάτοχός του Μισέλ Μπαρνιέ (3 μήνες).

Η πολιτική Μπαϊρού αποσκοπούσε στην περικοπή των κοινωνικών δαπανών, η οποία, όμως, θα επηρέαζε το ιδιάζον γαλλικό κοινωνικό μοντέλο, σε θέματα, όπως το κράτος πρόνοιας και οι δημόσιες συγκοινωνίες, που αποτελούν ταμπού, όπως και η παιδεία, το ιατρικό σύστημα και οι καλές συντάξεις, που αποτελούν μέρος της γαλλικής ιδιοπροσωπείας. Χαρακτηριστικές υπήρξαν οι αντιδράσεις στην προσπάθεια του Εμανουέλ Μακρόν να ανεβάσει την ηλικία συνταξιοδότησης στα 64 χρόνια από τα 62, που ήταν μέχρι πρότινος, καθώς και η συμβολικώς ατυχής πρόταση του Μπαϊρού να καταργηθούν δύο εθνικές αργίες. Φαίνεται ότι η αδελφοσύνη (fraternité) είναι αδιαπραγμάτευτη για μια Γαλλία, η οποία δεν διατίθεται να ακολουθήσει τον σκανδιναβικό δρόμο της αποδόμησης του κοινωνικού κράτους.

Η Αριστερά ψήφισε αποφασιστικά εναντίον του Μπαϊρού, ενώ η Άκρα Δεξιά εξάντλησε την αντίδρασή της στο να περικοπούν οι δαπάνες που κατευθύνονται σε προγράμματα για τους μετανάστες. Την ίδια στιγμή όπου ο Εμανουέλ Μακρόν προσπαθεί να ηγηθεί της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε πρωτοβουλίες τόσο στην Ουκρανία, όσο και στην Παλαιστίνη, είναι περισσότερο απομονωμένος από ποτέ στο εσωτερικό της Γαλλίας. Οι τελευταίοι 18 μήνες του στην εξουσία αναμένονται να είναι ιδιαιτέρως δύσκολοι και σφραγισμένοι από ένα νέο έντονο κοινωνικό κίνημα ενάντια σε έναν Πρόεδρο του οποίου η δημοτικότητα έχει πέσει στο 15%.

Η Μαρίν Λε Πεν έκανε λόγο για τον «επιθανάτιο ρόγχο μιας κυβέρνησης-φάντασμα», επιχειρώντας να εργαλειοποιήσει την κρίση υπέρ του προστατευομένου της Ζορντάν Μπαρντελά.

Φαντασιώσεις στρατιωτικού μεγαλείου εν μέσω μειωμένης γαλλικής εθνικής κυριαρχίας

Το έλλειμμα στον προϋπολογισμό της Γαλλίας αγγίζει πλέον τα 198 δισεκατομμύρια δολάρια, ασφαλώς πολύ παραπάνω από το 3% του ευρωπαϊκού στόχου, τον οποίο ο Μπαϊρού ήλπιζε να πετύχει μέχρι το 2029. Το δημόσιο χρέος ανέρχεται στα 3,345 δισεκατομμύρια και το 114% του ΑΕΠ, δηλαδή στο χειρότερο της Ευρωζώνης μετά της Ελλάδας και της Ιταλίας. Υπό αυτές τις συνθήκες ελλειμματικής οικονομικής ανάπτυξης είναι απορίας άξιο το πώς θα πετύχει ο Μακρόν την προώθηση μιας πολεμικής οικονομίας με αιχμή τον αγώνα εναντίον της Ρωσίας στην Ουκρανία, την ίδια στιγμή που η Γαλλία αναμένεται να βυθιστεί σε μια συνθήκη μειωμένης κυριαρχίας λόγω του χρέους της.

Ο Εμανουέλ Μακρόν τόνισε ότι 26 χώρες είναι έτοιμες να στείλουν στρατεύματα στην Ουκρανία, στο πνεύμα μιας «συμμαχίας των προθύμων», η οποία θα κινηθεί σε διαφορετική λογική από τις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ, περιλαμβάνοντας την Πολωνία, την Ιταλία, τη Γερμανία και ενδεχομένως την Εσθονία. Δεν είναι βέβαια σαφές τι σημαίνει αυτό, αν λ.χ. οι δυνάμεις θα βρίσκονται μακριά ή κοντά στη συνοριακή γραμμή, καθώς πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης και της Ιταλίας, εκφράζουν επιφυλάξεις. Για την Ουκρανία, ευρωπαϊκές δυνάμεις χωρίς στήριξη των ΗΠΑ θεωρούνται αναγκαίες, αλλά όχι αξιόπιστες. Η λογική του Μακρόν είναι ακριβώς μια ρυμούλκηση του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος, όμως, φαίνεται να θέλει απλώς να πετάξει το μπαλάκι του οικονομικού βάρους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, επιδεινώνοντας περαιτέρω την κατάρρευση του ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους στο περιθώριο των συγκρούσεων στην Ουκρανία, μια κατακρήμνιση που διαπιστώνουμε σε πολλές διαφορετικές χώρες.

Το κομματικό πολιτικό τοπίο

 Στο περιβάλλον της οικονομικής κρίσης, η αριστερή «Ανυπότακτη Γαλλία» επιζητεί πλέον σαφώς την παραίτηση του Προέδρου Μακρόν, θυμίζοντας την παραίτηση του Σαρλ ντε Γκολ το 1969. Στις δημοσκοπήσεις, πάντως, αυτή που ανεβαίνει είναι η ακροδεξιά με τον «Εθνικό Συναγερμό», ενώ η αποτυχία του «Λαϊκού Μετώπου» αποτελεί ένα γενικότερο πλέον ευρωπαϊκό σύμπτωμα αδυναμίας συνεργασίας ανάμεσα στην αριστερά και την κεντροαριστερά. Είναι απολύτως χαρακτηριστικό ότι στη Γαλλία οι «Σοσιαλιστές» βλέπουν πολύ περισσότερο τον εαυτό τους ως ένα δεκανίκι και μια εφεδρεία του υπάρχοντος συστήματος παρά ένα υποτιθέμενο ανάχωμα στην άκρα δεξιά.

Οι «Σοσιαλιστές» έχουν, βέβαια, το ιδιοτελές κίνητρο να αναδείξουν αυτοί τον επόμενο πρωθυπουργό, γεγονός, όμως, που προσκρούει στις αντιρρήσεις των «Ρεπουμπλικανών».

Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, το μακρονικό κέντρο στηρίζουν κυρίως οι ηλικιωμένοι και οι προνομιούχοι, καθώς η κυβερνητική πολιτική ευνοεί το μεγάλο κεφάλαιο, χωρίς να επιτυγχάνει αναγκαίες επενδύσεις.

Τα γαλλικά εργατικά στρώματα συνεχίζουν να στρέφονται προς την ακροδεξιά, ενώ, κόμματα, όπως η «Ανυπότακτη Γαλλία» έχουν επιτυχία κυρίως στους μετανάστες και σε ένα μέρος της γαλλικής διανόησης, που βρίσκεται επίσης σε κρίση.

Το «Ας Μπλοκάρουμε τα Πάντα» ως συνέχεια των «Κίτρινων Γιλέκων»

 Τον λόγο, όμως, έχει και ο δρόμος. Στις 18 Σεπτεμβρίου έχει ανακοινωθεί η απεργία τριών εργατικών συνομοσπονδιών, ενώ δυναμική αναμένεται το ανένταχτο κίνημα «ας μπλοκάρουμε τα πάντα» (Bloquons tout) με εκκίνηση τη 10^η Σεπτεμβρίου.

Η κίνηση απαρτίζεται κυρίως από νέους υψηλού μορφωτικού επιπέδου, που επιθυμούν να παραλάβουν τη σκυτάλη από τα «Κίτρινα Γιλέκα» του 2018-2019, στηριζόμενοι στη λαϊκή αγανάκτηση που έχει προκαλέσει ο προϋπολογισμός της κυβέρνησης Μπαϊρού για το 2026. Πρόκειται για ένα κίνημα από τα κάτω που αξιοποιεί τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η διαφορά είναι ότι ενώ τα «Κίτρινα Γιλέκα» αυτοπροσδιορίζονταν ως υπερκομματικά, το «ας μπλοκάρουμε τα πάντα» έχει βαθιές ρίζες στην παράδοση της ριζοσπαστικής αριστεράς, με το 69% να είναι ψηφοφόροι της «Ανυπότακτης Γαλλίας» σύμφωνα με δημοσκοπήσεις. Ένα 10% ακόμη στηρίζει τον Φιλίπ Πουτού του «Αντικαπιταλιστικού Κόμματος». Συνολικά το 86% του κινήματος ανήκει στη ριζοσπαστική αριστερά. Το κίνημα έχει ταυτοχρόνως μια οικολογική δυναμική από κοινού με τα προτάγματα για κοινωνική δικαιοσύνη. Ο φιλομεταναστευτικός χαρακτήρας του το διαφοροποιεί από την ακροδεξιά, η οποία κερδίζει έδαφος στην εργατική τάξη της Γαλλίας. Το ¼ των συμμετεχόντων ανήκουν στη νεολαία και σε ανώτερα μορφωτικά στρώματα, ενώ τα «Κίτρινα Γιλέκα» ήταν περισσότερο διαγενεακά και ερεισμένα στα γαλλικά εργατικά στρώματα.

Πάντως, η πλειονότητα του κινήματος θα ήθελε να εκληφθεί ως μια συνέχεια των «Κίτρινων Γιλέκων», επιμένοντας σε ένα όραμα άμεσης δημοκρατίας και επικλήσεων σε δημοψηφίσματα. Με αφορμή το ραντεβού διαδηλώσεων της 10^ης Σεπτεμβρίου το κίνημα φιλοδοξεί να πρωταγωνιστήσει στη γαλλική πολιτική ζωή.