• Αργυράδες - Κέρκυρας
  • Thursday , Feb 1 , 2018

Ιστορια

8 Δεκεμβρίου 1974: Το δημοψήφισμα και το τέλος της βασιλείας στην Ελλάδα

December 08, 2022 68

 

Με το δημοψήφισμα στις 8 Δεκέμβρη 1974 δίνεται οριστική λύση στο Πολιτειακό με το τέλος του καθεστώτος της βασιλευομένης δημοκρατίας στην Ελλάδα.

 

Ένα καθεστώς που επιβλήθηκε από το 1932 με τον ερχομό του Όθωνα και κράτησε μέχρι το 1974 με εξαίρεση τα 11 χρόνια αβασίλευτης δημοκρατίας από το 1924 μέχρι το 1935 και την περίοδο της χούντας.

Στις 13 Δεκέμβρη 1967, ο τότε βασιλιάς Κωνσταντίνος ο Β΄, αφού είχε  ορκίσει τους χουντικούς πραξικοπηματίες του Απρίλη, επιχείρησε αντικίνημα με στόχο την ανατροπή των συνταγματαρχών. Το κίνημα, που στηρίχτηκε σε μερικούς αξιωματικούς, στη Βόρεια Ελλάδα, χωρίς κανένα σοβαρό σχέδιο, στη βάση τηλεφωνικών επαφών, απότυχε πλήρως. Αργά το βράδυ της ίδιας μέρας ο Γλύξμπουργκ σχεδίασε την αναχώρησή του από τη χώρα. Στο μεταξύ στις 9.30 το βράδυ ο Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος όρκισε αντιβασιλέα τον Αντιστράτηγο Γ. Ζωιτάκη, ο οποίος με τη σειρά του κάλεσε τον αρχιχουντικό Γεώργιο Παπαδόπουλο να αναλάβει την πρωθυπουργία. Λίγες ώρες μετά, στις 3.20 π.μ. της 14ης Δεκέμβρη, ο Γλύξμπουργκ μαζί με την οικογένειά του και τον «πρωθυπουργό» του, Κωνσταντίνο Κόλλια, εγκατέλειψε  την Ελλάδα και κατέφυγε στη Ρώμη.

Ακολούθησε η έγκριση «Σχεδίου Συντάγματος» της Χούντας, με δημοψήφισμα στις 29 Σεπτέμβρη 1968, σε συνθήκες τρομοκρατίας και χιλιάδες πολιτικούς κρατούμενους στις φυλακές και στις εξορίες, χωρίς δικαίωμα ψήφου. Το Σύνταγμα, με το οποίο διατηρούνταν το πολίτευμα της Βασιλευομένης Δημοκρατίας, «εγκρίθηκε» με 92,21% ΝΑΙ! Τον Μάη του 1973 εκδηλώθηκε το Κίνημα του Ναυτικού, όπου μια ομάδα αντιχουντικών αξιωματικών του Ναυτικού επιχείρησε να ανατρέψει την Χούντα. Το κίνημα προδόθηκε, η δικτατορία συνέλαβε τους αξιωματικούς, θεώρησε συνυπεύθυνο τον Γλύξμπουργκ και ο δικτάτορας Παπαδόπουλος με Συντακτική Πράξη της 1ης του Ιούνη 1973 καταργεί τη Μοναρχία και εγκαθιδρύει Προεδρική Κοινοβουλευτική Δημοκρατία.

Η επικύρωση της πολιτειακής μεταβολής έγινε με το δεύτερο δημοψήφισμα της Χούντας, δυο μήνες μετά, στις 29 του Ιούλη του 1973, με ποσοστό 78,43% ΝΑΙ και 21,57% ΟΧΙ.

Τα Δημοψηφίσματα της Χούντας κρίθηκαν νόθα και δεν αναγνωρίστηκαν από κανένα κόμμα.

Από τα εννέα δημοψηφίσματα που έχει γίνει στην χώρα μας από το 1862 και εντεύθεν τα επτά αφορούσαν το Πολιτειακό. Το πλέον καθοριστικό έγινε στις 8 Δεκεμβρίου 1974, λίγους μήνες μετά την κατάρρευση της δικτατορίας, και σε αυτό ο ελληνικός λαός αποφάσισε σε συνθήκες πρωτοφανούς ελευθερίας και με συντριπτική πλειοψηφία στην κατάργηση της βασιλείας, που τόσα δεινά είχε επισωρεύσει στην Ελλάδα τον 20ο αιώνα και την εγκαθίδρυση καθεστώτος αβασίλευτης δημοκρατίας και συγκεκριμένα προεδρευομένης κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, όπως αποτυπώθηκε στο ισχύον Σύνταγμα του 1975.

Από τη δημιουργία του νεοελληνικού κράτους μέχρι σήμερα έχουν πραγματοποιηθεί 9 Δημοψηφίσματα, από τα οποία:

Τα τρία (1862 – 1920 – 1946) αφορούσαν το πρόσωπο του Βασιλιά ή το ερώτημα της επανόδου συγκεκριμένου προσώπου στο θρόνο.

Τα τέσσερα (1924 – 1935 – 1973 – 1974) αφορούσαν ευθέως τη μορφή του Πολιτικού συστήματος (Βασιλευόμενη – Προεδρευόμενη ή Αβασίλευτη).

 

Και τα δύο: της Δικτατορίας το 1968 για την έγκριση του χουντικού Συντάγματος, και το Δημοψήφισμα του ΣΥΡΙΖΑ της 5ης Ιούλη 2015 με το οποίο ΔΕΝ ΕΓΚΡΙΘΗΚΕ (ΟΧΙ 61,31%) το σχέδιο συμφωνίας που είχαν καταθέσει οι τρεις «θεσμοί», αλλά αυτό δεν εμπόδισε την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, αμέσως μετά να αποδεχτεί  νέο μνημόνιο, με κάποιες φραστικές διαφοροποιήσεις, μετατρέποντας περήφανα το ΟΧΙ σε ΝΑΙ.

8 Δεκέμβρη 1974

Μία από τις πρώτες ενέργειες της Κυβέρνησης Εθνικής Ενότητας υπό τον Κωνσταντίνο Καραμανλή ήταν η επαναφορά σε ισχύ του Συντάγματος του 1952, την 1η Αυγούστου 1974, εκτός από τα άρθρα που αφορούσαν την Μοναρχία. Το Πολιτειακό θα λυνόταν οριστικά με δημοψήφισμα εντός 45 ημερών μετά την διεξαγωγή των βουλευτικών εκλογών, που προκηρύχθηκαν για τις 17 Νοεμβρίου και τις οποίες κέρδισε θριαμβευτικά η Νέα Δημοκρατία του Κωνσταντίνου Καραμανλή με το 54, 37% των ψήφων.

Στις 22 Νοεμβρίου, μία μέρα μετά την ορκωμοσία της πρώτης εκλεγμένης μεταπολιτευτικής κυβέρνησης, εκδόθηκε προεδρικό διάταγμα, που όριζε την διεξαγωγή του δημοψηφίσματος για το Πολιτειακό στις 8 Δεκεμβρίου. Ο ελληνικός λαός καλούνταν να αποφασίσει για τον τρόπο ανάδειξης του αρχηγού του κράτους και την επιστροφή ή όχι του Κωνσταντίνου, που ζούσε εξόριστος, μετά το αποτυχημένο κίνημα του κατά της δικτάτορα Παπαδόπουλου τον Δεκέμβριο του 1967 και την κατάργηση της μοναρχίας με το χουντικό δημοψήφισμα της 29ης Ιουλίου 1973, που χαρακτηρίστηκε νόθο.

Αμέσως ξεκίνησε η προεκλογική εκστρατεία, στην οποία δεν αναμίχθηκαν οι πολιτικοί αρχηγοί. Από την πλευρά των οπαδών της αβασίλευτης δημοκρατίας πρωτοστάτησαν ο δημοσιογράφος Μάριος Πλωρίτης, οι πανεπιστημιακοί καθηγητές Φαίδων Βεγλερής και Γεώργιος Μαγκάκης, καθώς και οι πολιτικοί Αλέκος Παναγούλης και ο Κώστας Σημίτης. Η πλευρά των οπαδών της βασιλευομένης δημοκρατίας εκπροσωπήθηκε κυρίως από τον απόστρατο στρατηγό Σοφοκλή Τζανετή. Στον Κωνσταντίνο δεν επετράπη να έλθει στην Ελλάδα και υποστήριξε τις απόψεις του μέσω τηλεοπτικών μηνυμάτων , γεγονός που προκάλεσε πολλά χρόνια αργότερα την γνωστή δήλωση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη περί «unfair» δημοψηφίσματος. Τον τόνο της προεκλογικής περιόδου έδωσαν οι οπαδοί της αβασίλευτης δημοκρατίας και η αφίσα που έμεινε στην ιστορία δια χειρός του σκιτσογράφου Σπύρου Ορνεράκη έδειχνε ένα πιτσιρίκι να κάνει το πιπί του μέσα σ’ ένα ανεστραμμένο στέμμα.

Το μόνο από τα πολιτικά κόμματα που τάχθηκε υπέρ του Κωνσταντίνου ήταν η Εθνική Δημοκρατική Ένωση του Πέτρου Γαρουφαλιά, που είχε μείνει εκτός Βουλής και συσπείρωνε χουντικούς και βασιλόφρονες. ΕΚ-ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και Ενωμένη Αριστερά (ΚΚΕ, ΚΚΕ εσ., ΕΔΑ) τάχθηκαν χωρίς περιστροφές υπέρ της αβασίλευτης δημοκρατίας, ενώ η Νέα Δημοκρατία, που είχε στις τάξεις μεγάλο όγκο φιλοβασιλικών ψηφοφόρων, αποφάσισε να τηρήσει ουδέτερη στάση.

Το αποτέλεσμα της κάλπης ήταν συντριπτικό υπέρ της αβασίλευτης δημοκρατίας. Υπέρ της καταμετρήθηκαν 3.244.748 ψήφοι (ποσοστό 69,18%), ενώ 1.445.857 πολίτες (ποσοστό 30,82%), επέλεξαν το πολίτευμα της βασιλευομένης δημοκρατίας. Η αποχή έφτασε το 25%. Η Κρήτη έδωσε τα μεγαλύτερα ποσοστά στην αβασίλευτη δημοκρατία, που ξεπέρασαν το 80%, και στους τέσσερις νομούς της, ενώ το ψηφοδέλτιο της βασιλευομένης δημοκρατίας κέρδισε μόνο σε δύο νομούς, την Λακωνία και την Ροδόπη. Ο Κωνσταντίνος δεν αμφισβήτησε το αποτέλεσμα και ευχήθηκε «ολοψύχως οι εξελίξεις να δικαιώσουν το αποτέλεσμα» του δημοψηφίσματος. Ο πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής τόνισε με αποφασιστικότητα ότι «όλοι πρέπει να αναγνωρίσουν ότι ετερματίσθη οριστικώς η εκκρεμότης του Πολιτειακού».

Αβασίλευτη Δημοκρατία» - Το δημοψήφισμα που έληξε την κυριαρχία του  στέμματος | Alfavita

Το βράδυ της Κυριακής, 8 Δεκέμβρη, όταν γνωστοποιούνται τα πρώτα αποτελέσματα, που δίνουν μεγάλο προβάδισμα στην «Αβασίλευτο», ο λαός της Αθήνας ξεχύνεται στους δρόμους.

Στις 15 Δεκεμβρίου παραιτήθηκε ο χουντικός Πρόεδρος της Δημοκρατίας Φαίδων Γκιζίκης και τρεις ημέρες αργότερα η Βουλή εξέλεξε προσωρινό Πρόεδρο της Δημοκρατίας, μέχρι την ψήφιση του νέου Συντάγματος, τον βουλευτή επικρατείας της Νέας Δημοκρατίας και πρώην δικαστικό Μιχαήλ Στασινόπουλο, μετά την άρνηση του πρώην πρωθυπουργού Παναγιώτη Κανελλόπουλου να κατέλθει ως υπερκομματικός

Στη συνέχεια η Ε΄ Αναθεωρητική Βουλή ψηφίζει το Σύνταγμα της Ελλάδας στις 7 Ιούνη 1975 (άρχισε να ισχύει από τις 11 Ιούνη), με το οποίο καθιερώθηκε η Προεδρευόμενη Κοινοβουλευτική Δημοκρατία, και στις 19 Ιούνη 1975 η Βουλή εκλέγει τον υποστηριζόμενο από τη ΝΔ Κωνσταντίνο Τσάτσο πρώτο Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με 210 ψήφους.

Καββαδίας

This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Illusion Hair Studio

Boschetto (Άγιος Γεώργιος Αργυράδων)

MAMA 'S MARKET

Corfu Office Systems

PRANZO CHANIOTI

 

Καφέσας ψαροταβέρνα

Cosy finger food bar

Lord Travel Group

Blue sea hotel

Ιονική

 

Calendar

« February 2023 »
Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
    1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28          

Argyrades - News

argyrades.gr

Σελίδες για τη ζωή, την ιστορία, τον πολιτισμό, στην Κέρκυρα. Με κριτική ματιά στην επικαιρότητα.

drepani.gr

Μια από τις ονομασίες με τις οποίες ήταν γνωστή η Κέρκυρα στην αρχαιότητα ήταν και η Δρεπάνη. Όνομα που χρησιμοποιήθηκε λόγω του σχήματός της. Η Δρεπάνη ταυτίζεται με το όπλο με το οποίο ο Κρόνος σκότωσε τον πατέρα του τον Ουρανό.

logo

© 2018 Your Company. All Rights Reserved. Designed By Your Company

Search