Κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών: Το «χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου» για τη δημόσια παιδεία

Κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών:

Το «χρονικό ενός προαναγγελθέντος θανάτου» για τη δημόσια παιδεία

Η πρόσφατη πρόθεση της κυβέρνησης να προχωρήσει στην καθολική κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών σε όλους τους Δήμους της χώρας, ακόμη και σε εκείνους με περισσότερες από εκατό σχολικές μονάδες, προκαλεί έντονη ανησυχία στην εκπαιδευτική κοινότητα.

Ως Σύλλογος Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, έχουμε έγκαιρα προειδοποιήσει και καταγγείλει αυτή την πολιτική (ανακοίνωση 1.10.2023, ανακοίνωση 12.7.2024, ανακοίνωση 3.4.2025) κι έχουμε ήδη βιώσει τις αρνητικές συνέπειες αυτού του μέτρου από την περσινή χρονιά στη Νότια και τη Βόρεια Κέρκυρα, καθώς η μετάβαση στη διαχείριση από τις κεντρικές υπηρεσίες των Δήμων συνοδεύτηκε από σοβαρά λειτουργικά προβλήματα και ελλείψεις.

Η εμπειρία μας, η οποία επιβεβαιώνεται από καταγγελίες συλλόγων σε όλη την Ελλάδα, δείχνει ότι η νέα αυτή πραγματικότητα οδηγεί σε δραματική μείωση των πόρων που φτάνουν στα σχολεία, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις αγγίζει το 50%. Αναλυτικά:

• Γραφειοκρατική ασφυξία: Η μετάβαση της διαχείρισης από τις Σχολικές Επιτροπές απευθείας στις κεντρικές υπηρεσίες των Δήμων δημιουργεί έναν δυσκίνητο μηχανισμό. Για μια απλή επισκευή (π.χ. έναν σπασμένο σωλήνα ή μια λάμπα), η διαδικασία θα πρέπει πλέον να περνά μέσα από τις αργόσυρτες διαδικασίες των δημοτικών προμηθειών, χάνοντας την αμεσότητα που παρείχε το ΑΦΜ της Σχολικής Επιτροπής. Η δυσλειτουργία αυτή αντανακλάται και στην ποιότητα των υλικών που παραλαμβάνουν τα σχολεία, τα οποία συχνά κρίνονται ανεπαρκή ή ακατάλληλα για τις ανάγκες των μαθητών.
• Απώλεια ευελιξίας: Τα σχολεία παύουν να έχουν τον έλεγχο των μικροεξόδων τους, μένοντας «όμηροι» της προτεραιότητας που θα δώσει η τεχνική υπηρεσία του εκάστοτε Δήμου.
• Κίνδυνος απορρόφησης πόρων: Η ενσωμάτωση των κονδυλίων για την παιδεία στον γενικό προϋπολογισμό των Δήμων εγκυμονεί κινδύνους για τη διαφάνεια και την επάρκεια των πόρων. Υπάρχει ο φόβος ότι τα χρήματα που προορίζονται για τις λειτουργικές δαπάνες των σχολείων (θέρμανση, καθαριότητα, αναλώσιμα) θα χρησιμοποιούνται για την κάλυψη άλλων «τρυπών» των Δήμων. Για τη φετινή σχολική χρονιά όπου δεν έχει αποδοθεί ούτε ένα ευρώ μέχρι και σήμερα της πάγιας προκαταβολής, έρχεται να επιβεβαιώσει με τον πιο ξεκάθαρο και δραματικό τρόπο την τραγική οικονομική κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει τα σχολεία του Δήμου Νότιας Κέρκυρας.
• Πάγια προκαταβολή-ψίχουλα: Η θεσμοθέτηση μιας μικρής πάγιας προκαταβολής για τους διευθυντές δεν αρκεί για να καλύψει τις πραγματικές ανάγκες ενός σύγχρονου σχολείου, μετατρέποντας τον διευθυντή από παιδαγωγό σε «λογιστή» χωρίς πόρους. Παράλληλα, οι Διευθυντές/ντριες των σχολείων επιφορτίζονται με έναν πρωτοφανή γραφειοκρατικό όγκο, μετατρεπόμενοι ουσιαστικά σε οικονομικούς υπολόγους και λογιστές, γεγονός που αποσπά την προσοχή τους από το παιδαγωγικό τους έργο.
• Αποκλεισμός των φορέων: Με την κατάργησή τους, χάνεται η θεσμική συμμετοχή των γονέων και των εκπαιδευτικών στη λήψη αποφάσεων για το σχολείο τους. Η διαχείριση γίνεται πλέον τεχνοκρατική και απόμακρη.
• Αναζήτηση χορηγιών: Όταν ο δήμος αδυνατεί να καλύψει άμεσα τις ανάγκες, τα σχολεία θα οδηγούνται αναγκαστικά στην αναζήτηση «δωρεών» και χορηγιών.
• Επιβάρυνση της οικογένειας: Το κενό που αφήνει η κρατική υποχρηματοδότηση και η δυσλειτουργία του νέου συστήματος θα κληθούν, σε πολλές περιπτώσεις, να το καλύψουν οι ίδιοι οι γονείς μέσω των Συλλόγων Γονέων, καταλύοντας την έννοια της δωρεάν παιδείας.

Την ίδια στιγμή, η υποχρηματοδότηση αυτή συνδέεται άρρηκτα με τον σχεδιασμό για συγχωνεύσεις σχολικών μονάδων και τμημάτων. Η λογική της «εξοικονόμησης πόρων» οδηγεί στη δημιουργία πολυπληθών τμημάτων με 25 ή και περισσότερους μαθητές, γεγονός που υποβαθμίζει τη μαθησιακή διαδικασία και θέτει σε κίνδυνο την ασφάλεια των παιδιών, ειδικά σε παλαιά και ανεπαρκώς συντηρημένα κτίρια. Ιδιαίτερα πλήττεται η Ειδική Αγωγή, καθώς οι συγχωνεύσεις οδηγούν σε κατάργηση Τμημάτων Ένταξης και αποδυνάμωση της Παράλληλης Στήριξης, στερώντας από τους μαθητές με ειδικές ανάγκες την εξατομικευμένη υποστήριξη που δικαιούνται.

Με βάση τα παραπάνω, ο Σύλλογός μας ζητά:

• Την επανεξέταση του νομοθετικού πλαισίου και τη δυνατότητα επανασύστασης των Σχολικών Επιτροπών, ώστε να διασφαλιστεί η διοικητική ευελιξία και η αυτονομία των σχολείων.
• Την άμεση αύξηση της χρηματοδότησης από τον κρατικό προϋπολογισμό, ώστε να καλύπτονται πλήρως οι λειτουργικές ανάγκες και τα χρέη προς τους παρόχους ενέργειας και ύδρευσης.
• Τη διενέργεια ουσιαστικών ελέγχων καταλληλότητας και πυρασφάλειας σε όλα τα σχολικά κτίρια, καθώς και την πρόσληψη μόνιμου προσωπικού για τη συντήρησή τους.
• Την οριστική παύση των σχεδίων για συγχωνεύσεις σχολείων και τη μείωση του αριθμού των μαθητών ανά τάξη, με γνώμονα τις πραγματικές παιδαγωγικές ανάγκες.

Η κατάργηση των Σχολικών Επιτροπών δεν είναι μια απλή διοικητική μεταρρύθμιση, αλλά μια επιλογή που απομακρύνει τη λήψη αποφάσεων από το κύτταρο της εκπαίδευσης—το σχολείο—και το παραδίδει στις συμπληγάδες της δημοτικής γραφειοκρατίας και των περικοπών. Πιστεύουμε ότι η δημόσια παιδεία αποτελεί κοινωνικό αγαθό και όχι πεδίο περικοπών. Καλούμε τη δημοτική αρχή του Δήμου Κεντρικής Κέρκυρας, τους γονείς και την τοπική κοινωνία να στηρίξουν τις προσπάθειές μας για ένα σχολείο σύγχρονο, ασφαλές και αντάξιο των αναγκών των παιδιών μας. Δηλώνουμε ξεκάθαρα ότι δεν θα ανεχτούμε άλλο την υποβάθμιση των σχολείων μας. Η εύρυθμη λειτουργία των σχολικών μονάδων δεν είναι πολυτέλεια, αλλά υποχρέωση της Πολιτείας και αναφαίρετο δικαίωμα των παιδιών μας.