Πηγή: El Pais - Αναδημοσίευση από info-war.gr

Η Τουρκία φαίνεται να παρακάμπτει το επίσημο εμπάργκο που η ίδια έχει επιβάλει στο Ισραήλ, τροφοδοτώντας το γενοκτονικό κράτος με αζέρικο πετρέλαιο -με τη συμμετοχή ελληνικών ναυτιλιακών εταιρειών- σύμφωνα με ρεπορτάζ της εφημερίδας El Pais. Τα νέα στοιχεία έρχονται να συμπληρώσουν προηγούμενη έρευνα της εκστρατείας No Harbour for Genocide, η οποία είχε ήδη αναδείξει τον ρόλο της ελληνικής ναυτιλίας στη μεταφορά πετρελαίου, άνθρακα και στρατιωτικού φορτίου προς το Ισραήλ, αποκαλύπτοντας με πρωτοφανή λεπτομέρεια τις διαδρομές, τις ποσότητες και τις εμπλεκόμενες εταιρείες.

Την 1η Μαρτίου, το Kimolos, ένα πετρελαιοφόρο πλοίο με σημαία Νήσων Μάρσαλ και διαχείριση από ελληνική ναυτιλιακή εταιρεία, εξαφανίστηκε από τα ραντάρ ενώ έπλεε νοτιονοτιοδυτικά, περίπου 60 ναυτικά μίλια ανοιχτά των λιβανέζικων ακτών. Δύο ημέρες νωρίτερα είχε δέσει στο μεσογειακό λιμάνι Τζεϊχάν της Τουρκίας, όπου φόρτωσε περίπου ένα εκατομμύριο βαρέλια αζερικού αργού πετρελαίου στον τερματικό σταθμό του αγωγού BTC, που μεταφέρει πετρέλαιο από την Κασπία Θάλασσα. Για σχεδόν τέσσερις ημέρες, το δεξαμενόπλοιο —το οποίο είχε δηλώσει ότι κατευθυνόταν προς το Πορτ Σάιντ της Αιγύπτου— σταμάτησε να μεταδίδει τη θέση του στο Σύστημα Αυτόματης Αναγνώρισης (AIS), όπως απαιτούν οι κανονισμοί ναυτικής ασφάλειας. Μετά από αυτό το διάστημα, σύμφωνα με την πλατφόρμα παρακολούθησης Global Fishing Watch, επανεμφανίστηκε περίπου 40 μίλια νοτιότερα από το σημείο εξαφάνισης, αυτή τη φορά κατευθυνόμενο προς τα βόρεια, πίσω προς το Τζεϊχάν. Τι συνέβη στο διάστημα που είχε μετατραπεί σε «πλοίο-φάντασμα»;

Μια δορυφορική εικόνα της 5ης Μαρτίου από την εταιρεία Planet αποκάλυψε ότι το Kimolos βρισκόταν δίπλα στον τερματικό σταθμό του ισραηλινού λιμανιού Ασκελόν, το οποίο διαθέτει 24 δεξαμενές αποθήκευσης αργού πετρελαίου συνδεδεμένες με αγωγούς προς διυλιστήρια στην Ασντόντ, το Εϊλάτ και τη Χάιφα. Γιατί όμως να αποκρυφθεί αυτή η στάση, εφόσον κατ’ αρχήν δεν συνιστά παράνομη διακίνηση;

Στις 4 Μαρτίου, ενώ το Kimolos εκφόρτωνε το φορτίο του στο Ασκελόν, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ βομβάρδιζαν το Ιράν — γεγονός που η τουρκική ισλαμική εφημερίδα Sabah χαρακτήρισε «επίθεση στο Ιράν κατόπιν σιωνιστικής υποκίνησης». Η εφημερίδα Hürriyet έγραφε: «Είστε οι δολοφόνοι 165 μικρών κοριτσιών», δίπλα σε φωτογραφίες από την κηδεία μαθητριών στη Μινάμπ και εικόνες των Ντόναλντ Τραμπ και Μπενιαμίν Νετανιάχου. Η Milliyet είχε τίτλο: «Ο πραγματικός πύραυλος είναι το πετρέλαιο».

«Το Ισραήλ εξαρτάται από τις εισαγωγές αργού πετρελαίου. Τα διυλιστήρια στη Χάιφα και το Ασντόντ το μετατρέπουν σε καύσιμα αεροσκαφών, ντίζελ και στρατιωτικά προϊόντα που τροφοδοτούν άμεσα τον ισραηλινό στρατό και την αεροπορία», αναφέρει έκθεση των οργανώσεων Energy Embargo for Palestine, Palestinian Youth Movement και Progressive International. Σύμφωνα με την ίδια έκθεση, η μητρική εταιρεία του διυλιστηρίου της Ασντόντ, Paz Oil, έχει συμβάσεις με το ισραηλινό Υπουργείο Άμυνας. «Αυτό το καύσιμο, που μεταφέρεται κυρίως με πλοία υπό ελληνική διαχείριση, επιτρέπει στις ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις να συνεχίζονται», αναφέρεται.

Η κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έχει επικρίνει έντονα τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς σε Λίβανο, Συρία και Ιράν, καθώς και τις επιθέσεις κατά Παλαιστινίων. Παρότι η Τουρκία υπήρξε σημαντικός εμπορικός εταίρος του Ισραήλ (με διμερές εμπόριο 7 δισ. δολάρια το 2023), τον Μάιο του 2024 ανακοίνωσε πλήρες εμπάργκο. Τρεις μήνες αργότερα απαγόρευσε την πρόσβαση ισραηλινών πλοίων στα λιμάνια της και των τουρκικών πλοίων στα ισραηλινά.

Ωστόσο, ο αγωγός BTC αποτελεί ειδική περίπτωση, καθώς διέπεται από διεθνείς συμφωνίες που περιορίζουν τη δυνατότητα της Τουρκίας να μπλοκάρει τη μεταφορά πετρελαίου. Διαχειρίζεται από την κρατική BOTAS, αλλά ανήκει σε κοινοπραξία με την BP και την SOCAR.

Το Αζερμπαϊτζάν διατηρεί στενές σχέσεις τόσο με την Τουρκία όσο και με το Ισραήλ, το οποίο του παρέχει στρατιωτική τεχνολογία. Παρότι επίσημα οι εξαγωγές προς το Ισραήλ φαίνεται να μειώθηκαν, στοιχεία δείχνουν ότι το 2025 αυξήθηκαν κατά 31%, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από το 2022.

Σύμφωνα με δεδομένα της Vortexa, μετά από αρχική πτώση, οι αποστολές πετρελαίου από το Τζεϊχάν αυξήθηκαν ξανά. Η Data Desk υπολογίζει ότι 58 εκατομμύρια βαρέλια στάλθηκαν στο Ισραήλ από την έναρξη του εμπάργκο έως τις 30 Μαρτίου.

Ο ρόλος των ελληνικών ναυτιλιακών

Το Kimolos δεν είναι το μόνο πλοίο. Το Nissos Ios ακολούθησε παρόμοια πορεία, απενεργοποιώντας το AIS κοντά στην Κύπρο και εμφανιζόμενο ξανά με μειωμένο βύθισμα, ένδειξη εκφόρτωσης. Δορυφορικές εικόνες το εντόπισαν στο Ασκελόν.

Συνολικά έχουν καταγραφεί 57 τέτοιες αποστολές με παρόμοιο μοτίβο: δήλωση διαφορετικού προορισμού (συνήθως αιγυπτιακού λιμανιού) και απενεργοποίηση συστημάτων εντοπισμού.

Μετά το εμπάργκο, τα πλοία ανήκουν κυρίως σε τέσσερις εταιρείες: την Petraco και τις ελληνικές Minerva, Thenamaris και Kyklades. Η Thenamaris ανήκει στην οικογένεια Μαρτίνου, ενώ η Kyklades στην οικογένεια Αλαφούζου.

Οι εταιρείες δηλώνουν ότι συμμορφώνονται με τη νομοθεσία και ότι τυχόν απενεργοποίηση AIS γίνεται για λόγους ασφάλειας. Ωστόσο, ειδικοί σημειώνουν ότι κάτι τέτοιο επιτρέπεται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις.

Η πρακτική αυτή συνδέεται με τον λεγόμενο «φαντασματικό στόλο», που χρησιμοποιείται για την παράκαμψη κυρώσεων, όπως συμβαίνει και με το πετρέλαιο από τη Ρωσία και το Ιράν.

Απάντηση της Τουρκίας

Η τουρκική κυβέρνηση απορρίπτει τους ισχυρισμούς ως «απολύτως ψευδείς», αν και παραδέχεται ότι πλοία που παραβιάζουν τους κανόνες αποκλείονται από τα λιμάνια της και υπόκεινται σε νομικές συνέπειες.

Παράλληλα, απαιτείται από τους ναυτικούς πράκτορες να δηλώνουν ότι τα φορτία δεν κατευθύνονται προς το Ισραήλ, αναλαμβάνοντας ευθύνη σε περίπτωση παραβίασης.

Παρόλα αυτά, αναλυτές εκτιμούν ότι η απενεργοποίηση του AIS επιτρέπει την τυπική συμμόρφωση «στα χαρτιά», αποκρύπτοντας τον πραγματικό προορισμό.

Η έκθεση Energy Embargo for Palestine υποστηρίζει ότι η Τουρκία παραβιάζει όχι μόνο το δικό της εμπάργκο αλλά και διεθνείς δεσμεύσεις.

«Καθώς το Ισραήλ εντείνει τις επιθέσεις του, τα φορτία πετρελαίου συνεχίζουν να φτάνουν από την Τουρκία», δήλωσε η Νάντια Τάννους του Palestinian Youth Movement. «Όσο κι αν προσπαθούν να το αποκρύψουν, η Τουρκία παραμένει συνένοχη μέχρι να σταματήσει πλήρως αυτή η ροή ενέργειας».