«Η ατομική βόμβα είναι μια χάρτινη τίγρη που χρησιμοποιούν οι αντιδραστικοί των ΗΠΑ για να τρομάξουν τον κόσμο. Φαίνεται απαίσια, αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι. Φυσικά, η ατομική βόμβα είναι ένα όπλο μαζικής σφαγής, αλλά η έκβαση ενός πολέμου αποφασίζεται από τον λαό, όχι από ένα ή δύο νέα είδη όπλων. Όλοι οι αντιδραστικοί είναι χάρτινες τίγρεις. Στην όψη, οι αντιδραστικοί είναι τρομακτικοί, αλλά στην πραγματικότητα δεν είναι τόσο ισχυροί. Από μακροπρόθεσμη άποψη, δεν είναι οι αντιδραστικοί αλλά ο λαός που είναι πραγματικά ισχυρός…» (από τη συζήτηση του Μάο Τσε Τουνγκ με την Άννα Λουίζ Στρονγκ).

Με την πρώτη ανάγνωση, ο ισχυρισμός αυτός μοιάζει παράδοξος, ίσως και επικίνδυνα αφελής. Πώς είναι δυνατόν να αποκαλούμε «χάρτινη τίγρη» δυνάμεις που κατέχουν πυρηνικά όπλα, ελέγχουν τις παγκόσμιες αγορές και διαθέτουν στρατιωτικές μηχανές που μπορούν να πλήξουν οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη; Η διεξαγωγή μιας σωστής ανάλυσης και αξιολόγησης του ιμπεριαλισμού τακτικά και στρατηγικά και η διευκρίνιση των χαρακτηριστικών και της επιθετικής του φύσης είναι ζήτημα εξαιρετικής σημασίας στην παρούσα κατάσταση.

Παρακολουθώντας τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή βρισκόμαστε αντιμέτωποι πρόσωπο με πρόσωπο με τον ιμπεριαλισμό και τη βάρβαρη εγκληματική πολιτική του αλλά ταυτόχρονα και με τους μηχανισμούς εκείνους που τον αναθεωρούν και τον εξωραΐζουν. Οι απόψεις ότι είναι κυρίαρχος, ανίκητος και -ακόμη χειρότερα- «καλύτερα φίλος παρά εχθρός» φωλιάζουν στις συνειδήσεις πολλών ανθρώπων.

Η συνάντηση με αυτές τις απόψεις που αναδεικνύουν την παντοδυναμία του καταπιεστή φέρνει σε πρώτο πλάνο την ιδεολογική χειραγώγηση που αποτελεί κεντρικό άξονα παρέμβασης του ιμπεριαλιστικού-καπιταλιστικού συστήματος εξουσίας. Πατάει πάνω στις σχέσεις εκμετάλλευσης-καταπίεσης και ατομικότητας που επιβάλλει ο καπιταλιστικός τρόπος παραγωγής. Η ιδεολογική χειραγώγηση δεν είναι εικασία, αλλά ένα δομημένο σύστημα που επιβάλλει μια «πραγματικότητα» εξυπηρετώντας τα συμφέροντα των κυρίαρχων τάξεων. Ο καταπιεστής επιβάλλει την ιδεολογία και τις θέσεις του, κάνοντας τους πολλούς καταπιεσμένους να «φιλοξενούν» μέσα τους την εικόνα του, θεωρώντας την εξουσία του δεδομένη και ανίκητη. Η παντοδυναμία του καταπιεστή δεν βασίζεται μόνο στη βία, αλλά αρκετές φορές στην αποδοχή της από τα θύματα.
Η ιδεολογική χειραγώγηση οδηγεί σε μια ψευδή ταξική συνείδηση, όπου οι άνθρωποι δεν κατανοούν ούτε την πραγματική κατάσταση της εκμετάλλευσής τους ούτε την ευρύτερη κοινωνική πραγματικότητα. Οι καταπιεστές επιδιώκουν να μετατρέψουν τα πάντα σε αντικείμενα της κυριαρχίας τους, αποστερώντας από τους καταπιεσμένους την ιδιότητα του υποκειμένου. Δημιουργούν ένα παραμορφωτικό φακό όπου μπορεί να βλέπουν ότι πχ οι ιμπεριαλιστές των ΗΠΑ προκαλούν «τοπικούς πολέμους» για την καταπολέμηση των ναρκωτικών ή για τη δημοκρατία και την ελευθερία ενώ παράλληλα να αξιολογούν δευτερευόντως ότι οι ΗΠΑ είναι αποφασισμένες να εξαπολύσουν «πλήρους και μεγάλης κλίμακας πολέμους» σε όλο τον πλανήτη. Παρακολουθούν με δέος τους ιμπεριαλιστές να εντείνουν τη στρατιωτικοποίηση της οικονομίας τους και την κούρσα των εξοπλισμών, να επιδεινώνουν τη διεθνή κατάσταση και να εμπλέκουν ή υποκινούν ταυτόχρονα τους υποτελείς και τις μαριονέτες τους να συμπράξουν λιγότερο ή περισσότερο με αυτούς.

Οφείλουμε σε όλα αυτά να δώσουμε απαντήσεις που προφανώς δεν βρίσκονται στην επιφανειακή στρατιωτική ισχύ, αλλά στη βαθιά διαλεκτική κατανόηση του ίδιου του φαινομένου αλλά και της ιστορίας του. Όταν ο Μάο χαρακτήριζε τον ιμπεριαλισμό ως «χάρτινη τίγρη», δεν αρνούνταν τη δυνατότητά του να προκαλεί πολύ πόνο, μεγάλη καταστροφή και θάνατο. Μια τίγρη από χαρτί μπορεί ακόμα να μοιάζει τρομακτική. Όμως, η ουσία της διατύπωσης έγκειται στον διαχωρισμό μεταξύ της στρατηγικής και τακτικής σημασίας σε ό,τι αφορά σε αυτό που έλεγε ο Λένιν για την εποχή μας, την εποχή του ιμπεριαλισμού και της προλεταριακής επανάστασης.

Σε τακτικό επίπεδο, οι ιμπεριαλιστές είναι πραγματικές τίγρεις, κατασπαράζουν και επιβάλλονται με τη βία. Σε στρατηγικό επίπεδο, όμως, είναι χάρτινες. Γιατί η εξουσία τους στηρίζεται στην εκμετάλλευση και την καταπίεση, στοιχεία που νομοτελειακά γεννούν την συλλογική αντίσταση. Είναι εξουσία που δεν έχει τις ρίζες της στη θέληση των μαζών, είναι μια δύναμη με ημερομηνία λήξης. Είναι ένα οικοδόμημα που φαντάζει επιβλητικό, αλλά τα θεμέλιά του είναι σαθρά, διαβρωμένα από τις ίδιες τις αντιφάσεις του συστήματος που υπηρετεί. Οι παραγωγικές σχέσεις του προκαλούν στασιμότητα στην τεχνική πρόοδο, επιδιώκοντας μεγάλα και εύκολα κέρδη, που φέρνουν μεγάλη φτώχεια και ανεργία. Φέρνουν βάρβαρους πολέμους αναπόφευκτους, όχι ως ένδειξη ισχύος, αλλά ως αποτέλεσμα της αδυναμίας του καπιταλισμού να επιλύσει τις αντιφάσεις του για το ξαναμοίρασμα των αγορών και των σφαιρών επιρροής με ειρηνικά μέσα, γεγονός που αποδεικνύει την εσωτερική σήψη και όχι τη δύναμή του.

Μελετώντας την ιστορία είδαμε αυτοκρατορίες που θεωρούνταν αιώνιες να καταρρέουν. Κοιτάξτε την παλαιά αποικιοκρατία: ξεδοντιασμένη εδώ και χρόνια, αναζητά την προστασία των ΗΠΑ. Ποια είναι η θέση του αγγλικού ιμπεριαλισμού και του σοβιετικού σοσιαλιμπεριαλισμού στη διεθνή σκηνή σήμερα; Διαβάσαμε για πάνοπλους στρατούς που ηττήθηκαν από «ξυπόλητους» αντάρτες που είχαν το δίκαιο με το μέρος τους και για τις δυνάμεις του παντοδύναμου φασιστικού Άξονα να ηττήθηκαν από την αντιφασιστική πάλη των λαών. Είδαμε το Βιετνάμ, την Καμπότζη, την Αλγερία, τις αντιαποικιακές εξεγέρσεις στην Αφρική και στη ζώνη του Σαχέλ σήμερα. Παρακολουθήσαμε τις σύγχρονες αντιστάσεις στην αυγή της νέας χιλιετίας στη Λατινική Αμερική, μέσα στην «καρδιά» της βόρειας Αμερικής αλλά και την Ασία, με τα εκατοντάδες εκατομμύρια των εργαζομένων να κατεβαίνουν σε μαχητικές απεργίες, κινητοποιήσεις αλληλεγγύης, αντιπολεμικές, αντιιμπεριαλιστικές διαδηλώσεις. Όμως «…σίγουρα, από γενική άποψη, οι αγώνες της εργατικής τάξης και των καταπιεζόμενων εθνών και λαών συναντούν μεγάλες δυσκολίες, εξελίσσονται κάτω από δυσμενείς συνθήκες, λόγω της υποχώρησης του κομμουνιστικού και λαϊκού κινήματος και του αρνητικού συσχετισμού δυνάμεων. Όμως, στα εικοσιπέντε χρόνια κατακτητικών πολέμων στη Μέση Ανατολή, ο αμερικάνικος ιμπεριαλισμός όχι μόνο δεν βγήκε νικητής, αλλά αντίθετα -όπως έδειξε η έκβαση του πολέμου στο Αφγανιστάν, τη Συρία, το Ιράκ, τη Λιβύη- τα ερείσματα και οι δυνάμεις του στην περιοχή δέχθηκαν ισχυρά πλήγματα και ηττήθηκε από τη μακρόχρονη και γενναία αντίσταση των λαών…» (7ο συνέδριο Μ-Λ ΚΚΕ). Γίναμε μάρτυρες της γενοκτονίας στην Παλαιστίνη, της ηρωικής αντίστασης του λαού της που έχουν ξεσηκώσει ένα παγκόσμιο κίνημα συμπαράστασης και αποφασιστικής καταδίκης του Ισραήλ και των υποστηρικτών του. Παρακολουθούμε την εξαπόλυση του άδικου, εγκληματικού πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ ενάντια στο Ιράν και όλα δείχνουν πως, παρά τους ισοπεδωτικούς βομβαρδισμούς, δεν φαίνεται να επιτυγχάνουν τον στόχο τους.

Από όλα τα προηγούμενα -και όσα ακόμη θα μπορούσαμε να αναφέρουμε-, το δίδαγμα είναι ένα: η τεχνολογική, πολεμική-στρατιωτική υπεροχή δεν μπορεί να νικήσει την ταξική πολιτική συνείδηση της εργατικής τάξης και την αποφασιστικότητα ενός λαού που μάχεται ενάντια στους βάρβαρους, κατακτητικούς πολέμους των ιμπεριαλιστών, που επιστέγασμά του πρέπει είναι ο αγώνας για την εθνική και κοινωνική του απελευθέρωση. Ο ιμπεριαλισμός μοιάζει με τον Γολιάθ. Είναι βαρύς, δυσκίνητος και αλαζονικός. Στηρίζεται στον φόβο. Η μεγαλύτερη νίκη των ιμπεριαλιστών δεν είναι οι βόμβες τους, αλλά η ικανότητά τους να πείθουν τους λαούς ότι είναι ανίκητοι. Μας θέλουν να πιστεύουμε ότι η αντίσταση είναι μάταιη, ότι η παγκόσμια τάξη πραγμάτων είναι αδιατάρακτη. Όμως, η στιγμή που ο απλός άνθρωπος συνειδητοποιεί ότι ο «εχθρός» είναι χάρτινος, είναι η στιγμή που η εξουσία τους αρχίζει να τρίζει.

Σήμερα, ο ιμπεριαλισμός μπορεί να αλλάζει προσωπεία, αλλά η ουσία του παραμένει η ίδια. Κι αν οι απολογητές του ιμπεριαλισμού τον στηρίζουν και τον δικαιολογούν, οι αριστεροί αναθεωρητές έχουν εγκαταλείψει τον αγώνα ενάντια στον ιμπεριαλισμό και δικαιολογούν και αυτοί κάθε είδους οπορτουνιστικές και αντεπαναστατικές θεωρίες, όπως η παγκοσμιοποίηση, η πολυπολικότητα, με το πρόσχημα ότι ο ιμπεριαλισμός δεν είναι επιθετικός όπως παλαιά. Οι ισχυρισμοί των αναθεωρητών δεν αποσκοπούν σε τίποτα περισσότερο από το να γονατίσουν τους ανθρώπους από φόβο για την πολιτική του -υποτίθεται- παντοδύναμου οικονομικού, πολιτικού, στρατιωτικού εκβιασμού των ΗΠΑ, να τους αφοπλίσουν και να τους πείσουν να εγκαταλείψουν τελικά τον αγώνα.

Η ιμπεριαλιστική πολιτική που εκδηλώνεται μέσα από την οικονομική ασφυξία των χρεών, μέσα από τον έλεγχο της πληροφορίας, μέσα από τις πολεμικές επεμβάσεις και αποκλεισμούς αφήνει πίσω της μόνο ερείπια και θάνατο. Παρόλα αυτά, η σήψη είναι εμφανής. Οι κοινωνικές ανισότητες στο εσωτερικό των ίδιων των ιμπεριαλιστικών κέντρων οξύνονται. Η κρίση βαθαίνει, είναι διαρκής και δομική. Η «χάρτινη τίγρη» βρυχάται πιο δυνατά όταν νιώθει ότι χάνει το έδαφος κάτω από τα πόδια της. Οι βερμπαλιστικές απειλές και οι πολεμικές ιαχές που ακούμε καθημερινά δεν είναι δείγμα δύναμης, αλλά δείγμα απελπισίας ενός συστήματος που δεν μπορεί πια να προσφέρει τίποτα στην ανθρωπότητα παρά μόνο βαθιές πολυεπίπεδες κρίσεις και καταστροφικούς πολέμους.

Ποιο είναι το δικό μας καθήκον; Το καθήκον μας είναι να στηρίξουμε τον λαό να μην «τρομοκρατείται» από την «εικόνα» της ισχύος. Πρέπει να μελετάμε τον αντίπαλο, να αναγνωρίζουμε και να αναλύουμε τα τακτικά του πλεονεκτήματα, αλλά να μην ξεχνάμε ποτέ να αναδεικνύουμε με κάθε τρόπο και τη στρατηγική του αδυναμία. Η δύναμή μας, η δύναμη των λαών βρίσκεται στην οργάνωση, στη συλλογική δράση, στην αλληλεγγύη και στην ακλόνητη πίστη ότι η πορεία της ιστορίας καθορίζεται από την εργατική τάξη και τους ίδιους και όχι από τα επιτελεία των πολυεθνικών μονοπωλίων και των κυβερνήσεών τους.

Κλείνοντας, ας θυμηθούμε ότι το χαρτί μπορεί να σκιστεί, μπορεί να καεί, μπορεί να διαλυθεί από τη βροχή. Ο ιμπεριαλισμός είναι μια ιστορική παρένθεση, μια μορφή οργάνωσης της κοινωνίας που αντιτίθεται στην ίδια τη ζωή και την πρόοδο. Όσο τρομακτική κι αν φαντάζει η σκιά της τίγρης στον τοίχο, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι η σκιά μεγαλώνει μόνο όταν το φως δύει. Και το δικό μας χρέος είναι να γίνουμε το φως που θα αποκαλύψει τη χάρτινη φύση των καταπιεστών.

Η ανάλυση του ιμπεριαλισμού πρώτα από τον Λένιν και ύστερα από τους Στάλιν και Μάο Τσε Τουνγκ, αλλά και οι Μαρξ και Ένγκελς μας δίνουν δύναμη. Δεν είμαστε ούτε μικροί ούτε αδύναμοι απέναντι στην ισχύ των ιμπεριαλιστών. Βέβαια ο χαρακτηρισμός του ιμπεριαλισμού σαν καπιταλισμού που πεθαίνει, δε σημαίνει την αυτόματη κατάρρευσή του. Αντίθετα η κοσμοθεωρία μας είναι ένα από τα πλέον σημαντικά όπλα με τα οποία η εργατική τάξη οφείλει να είναι εφοδιασμένη απέναντι στον ταξικό της εχθρό, ο οποίος είναι και εχθρός του ανθρώπου συνολικά: Τον καπιταλισμό-ιμπεριαλισμό. Και ας μην ξεχνάμε πως ο Λένιν σημείωνε πάντα στις αναλύσεις του ότι ο ιμπεριαλισμός εκτός από το πιο βάρβαρο και σκληρό στάδιο του καπιταλισμού, είναι και το τελευταίο του. Από εκεί και πέρα είναι δουλειά της εργατικής τάξης, με τη συνειδητή της πάλη να εκπληρώσει το νομοτελειακό της καθήκον: Την κατάργηση της εκμετάλλευσης ανθρώπου από άνθρωπο και την έφοδο στους ουρανούς.

πηγή: Λαϊκός Δρόμος