Η απότομη επιδείνωση στις σχέσεις Κίνας και Ιαπωνίας επήλθε ύστερα από την ανάδειξη στην πρωθυπουργία της Ιαπωνίας της Σαναέ Τακαΐτσι τον προηγούμενο Οκτώβριο και ιδιαίτερα μετά τη νίκη του κόμματός της, του Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (ΦΛΔ), στις πρόωρες εκλογές του Φεβρουαρίου.

Η Τακαΐτσι και η ακροδεξιά πολιτική που εφαρμόζει εκφράζει τα πιο αντιδραστικά και επιθετικά τμήματα της ιαπωνικής μεγαλοαστικής τάξης. Ήδη μόλις λίγες μέρες ύστερα από την ανάδειξή της στην πρωθυπουργία τον περασμένο Οκτώβριο, η Τακαΐτσι δήλωσε πως η Ιαπωνία θα μπορούσε να παρέμβει στρατιωτικά στην περίπτωση πιθανής κινεζικής επίθεσης στην Ταϊβάν, προσθέτοντας πως μια τέτοια κίνηση εκ μέρους της Κίνας θα αποτελούσε «απειλή για την επιβίωση» της Ιαπωνίας και πως η αποστολή ιαπωνικών στρατευμάτων για να υπερασπιστούν την Ταϊβάν θα ήταν δικαιολογημένη στο πλαίσιο της «συλλογικής νόμιμης άμυνας». Το Πεκίνο καταδίκασε την τοποθέτηση της πρωθυπουργού της Ιαπωνίας προειδοποιώντας πως: «Η Ιαπωνία πρέπει να μετανοήσει πλήρως για τα εγκλήματα πολέμου που διέπραξε, να σταματήσει αμέσως τις λανθασμένες και προκλητικές δηλώσεις και κινήσεις που παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις της Κίνας και να σταματήσει να παίζει με τη φωτιά στο ζήτημα της Ταϊβάν».

Ακόμα περισσότερο, ύστερα από τη νίκη του ΦΛΔ στις πρόωρες εκλογές του Φεβρουαρίου, η κυβέρνηση της Ιαπωνίας προχώρησε ακόμα περισσότερο στην ίδια κατεύθυνση με τον υπουργό Άμυνας Σιντζίρο Κοϊζούμι να δηλώνει ότι η Ιαπωνία θα αναπτύξει πυραύλους στο νησί Γιοναγκούνι, που βρίσκεται περίπου 110 χιλιόμετρα ανατολικά της Ταϊβάν, έως τον Μάρτιο του 2031.

Τελευταίο επεισόδιο στην άνοδο της επιθετικής πολιτικής της Ιαπωνίας αποτελεί η διέλευση του αντιτορπιλικού Ikazuchi από τα στενά της Ταϊβάν στις 17 Απριλίου. Από τη μεριά του το υπουργείο Εθνικής Άμυνας της Κίνας απάντησε στην κίνηση αυτή σε πολύ υψηλούς τόνους καλώντας την Ιαπωνία να «υποχωρήσει από το χείλος του γκρεμού» και προειδοποιώντας το αντιτορπιλικό να «επιστρέψει από το λάθος δρόμο». Μάλιστα στις 20 Απριλίου το ναυτικό της Κίνας ανέπτυξε το κινεζικό αεροπλανοφόρο Liaoning για να διασχίσει τα Στενά της Ταϊβάν, ως απάντηση στην επιθετική κίνηση της Ιαπωνίας, ενώ στην ίδια κατεύθυνση ξεκίνησε περιπολίες πολεμικής ετοιμότητας στην Ανατολική Σινική Θάλασσα και απέστειλε πολεμικά πλοία κοντά στο ιαπωνικό νησί Οκινάουα.

Συνολικά πάντως το κινεζικό ναυτικό ενισχύει την παρουσία του στο δυτικό Ειρηνικό με το συγκεκριμένο αεροπλανοφόρο και την αρμάδα που το συνοδεύει να συμμετέχουν σε ναυτικά γυμνάσια με πραγματικά πυρά. Αυτή η κίνηση έρχεται εν μέσω μιας σειράς μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών δραστηριοτήτων στην περιοχή του Ινδο-Ειρηνικού. Προηγουμένως, οι ΗΠΑ και οι Φιλιππίνες ξεκίνησαν την άσκηση Balikatan 2026 στην οποία φέτος συμμετέχει και η Ιαπωνία με διευρυμένες δυνάμεις και όχι ως παρατηρητής όπως συνέβαινε μέχρι τώρα. Από τη μεριά της η Κίνα αύξησε σημαντικά τις περιπολίες και τις ασκήσεις γύρω από την Ταϊβάν.

Πάντως η πιο χαρακτηριστική κίνηση από την πλευρά της Ιαπωνίας που φανερώνει τις επιθετικές της κινήσεις είναι η άρση των μεταπολεμικών περιορισμών στην παραγωγή και εξαγωγή οπλικών συστημάτων. Γι’ αυτό προωθείται η αλλαγή στο ιαπωνικό σύνταγμα που συντάχθηκε ύστερα από την ήττα της Ιαπωνίας στο Β΄ παγκόσμιο πόλεμο και αποκήρυσσε τον πόλεμο, σε μια κατεύθυνση ενίσχυσης του μιλιταρισμού που θα επιτρέψει την στρατιωτικοποίηση της ιαπωνικής οικονομίας. Έτσι, στους σχεδιασμούς της Τακαΐτσι συμπεριλαμβάνονται ο διπλασιαμός των ετήσιων αμυντικών δαπανών στο 2% του ΑΕΠ, η άρση των περιορισμών στις εξαγωγές αμυντικού εξοπλισμού και των εισαγωγών πυρηνικών όπλων στην Ιαπωνία. Είναι χαρακτηριστική η αντίδραση της Κίνας με τον εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών να καταγγέλλει την Ιαπωνία για «επιταχυνόμενη επαναστρατιωτικοποίηση» και κατηγορώντας την για «στρατηγικά σχέδια για στρατιωτική συσσώρευση και πολεμική προετοιμασία», που απειλεί «την περιφερειακή ειρήνη και σταθερότητα». Ακόμα περισσότερο η Κίνα έστειλε επιστολή στο ΣΑ του ΟΗΕ κάνοντας λόγο για πιθανά σχέδια της Ιαπωνίας για παραγωγή πυρηνικού όπλου λέγοντας πως «η Ιαπωνία παράγει και αποθηκεύει εδώ και καιρό υλικά πλουτωνίου που υπερβαίνουν κατά πολύ τις πραγματικές ανάγκες του μη στρατιωτικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας, δίνοντάς της τη δυνατότητα να επιτύχει ένα “πυρηνικό ξέσπασμα” σε σύντομο χρονικό διάστημα» και κάνοντας λόγο για σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στη διεθνή ειρήνη, ασφάλεια και σταθερότητα.

Από τη μεριά της η Κίνα επιβάλλει κυρώσεις απέναντι σε ιαπωνικούς οικονομικούς κολοσσούς. Στο στόχαστρο μπήκαν 40 ιαπωνικές εταιρείες που συνδέονται με τη στρατιωτική βιομηχανία της Ιαπωνίας και στις οποίες εφαρμόζονται αυστηροί έλεγχοι εξαγωγών. Σχολιάζοντας τα μέτρα αυτά, εκπρόσωπος του υπουργείου Εμπορίου της Κίνας δήλωσε πως «Τα μέτρα αυτά έχουν στόχο να εναντιωθούμε στις προσπάθειες ‘επαναστρατιωτικοποίησης’ και στις πυρηνικές φιλοδοξίες της Ιαπωνίας. Είναι εντελώς θεμιτά, λογικά και νόμιμα». Ταυτόχρονα, η Κίνα αποθάρρυνε τις πτήσεις προς την Ιαπωνία προχωρώντας σε αρκετές περιπτώσεις και σε ακυρώσεις πτήσεων σε μια προσπάθεια να περιορίσει τα περίπου 11 δισ. δολάρια που συνεισφέρουν κάθε χρόνο οι Κινέζοι επισκέπτες στην ιαπωνική οικονομία. Πάντως συνολικά η Κίνα θα στοχεύσει όσο μπορεί στον περιορισμό της οικονομίας της Ιαπωνίας με μοχλό πίεσης το μεγάλο εμπορικό έλλειμμα που έχει η Ιαπωνία προς την Κίνα και με δεδομένο ότι η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Ιαπωνίας από το 2005, με το διμερές εμπόριο να φτάνει τα 322 δισεκατομμύρια δολάρια το 2024 και περίπου το ένα πέμπτο των συνολικών εξαγωγών και εισαγωγών της Ιαπωνίας να αφορά την Κίνα.

Πηγή: Λαϊκός Δρόμος