Οι εξελίξεις στο Ουκρανικό μέτωπο μπορεί, τους τελευταίους τρεις μήνες, να επισκιάσθηκαν στο επίπεδο της δημοσιότητας από τον πόλεμο που εξαπέλυσαν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ενάντια στο Ιράν, ωστόσο, ούτε στιγμή δεν έπαψαν να τρέχουν με συνεχιζόμενα πολεμικά χτυπήματα μέσα στην Ουκρανία και μέσα στη Ρωσία, με πλήγματα σε γειτονικές χώρες, με επιθέσεις σε πλοία στη Μαύρη Θάλασσα και στη Μεσόγειο, καθώς και με επικίνδυνα κρούσματα σε ένα ευρύτερο γεωγραφικό χώρο, όπως αυτό της εισόδου ουκρανικού θαλάσσιου drone με εκρηκτικά στη θάλασσα της Λευκάδας.

Η πορεία τού πολέμου στην Ουκρανία κινείται στην τροχιά που της έδωσε η νέα Εθνική Στρατηγική Ασφαλείας των ΗΠΑ από το 2025, η οποία δρομολόγησε τη μερική αποδέσμευση του αμερικάνικου ιμπεριαλισμού από τον πόλεμο στην Ουκρανία, την αναθεώρηση των σχέσεών του με την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ και τη μεγαλύτερη συγκέντρωση των δυνάμεών του στις επιδιώξεις του στο δυτικό ημισφαίριο και, πάνω απ’ όλα, απέναντι στον κύριο παγκόσμιο ανταγωνιστή του την Κίνα. Προϊόν αυτής της τροποποίησης της αμερικάνικης στρατηγικής υπήρξε η σταδιακή μείωση της στήριξης των ΗΠΑ στο καθεστώς Ζελένσκι, η πραγματοποίηση της συνάντησης του Τραμπ με τον Πούτιν στην Αλάσκα, τον Αύγουστο του 2025, μετά την οποία οι ΗΠΑ προώθησαν ένα σχέδιο «ειρήνευσης» για την Ουκρανία, για την εκπόνηση του οποίου προηγήθηκαν αμερικανο-ρώσικες διπλωματικές συνομιλίες και στη συνέχεια προωθήθηκε μια διαδικασία διαπραγμάτευσης με το Κίεβο και το Κρεμλίνο, από την οποία αφέθηκε εκτός η Ευρωπαϊκή πλευρά. Αυτό προκάλεσε διάσταση ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΕ έναντι του πολέμου στην Ουκρανία, με την ΕΕ να ζητά συμμετοχή στην «ειρηνευτική» διαδικασία, να τάσσεται υπέρ της στήριξης του καθεστώτος Ζελένσκι για να συνεχίσει τον πόλεμο με την Ρωσία και να περιέρχεται από την πολιτική των ΗΠΑ σε μια θέση να σηκώσει το κύριο βάρος του πολέμου στην Ουκρανία και της αντιμετώπισης της Ρωσίας στο ευρωπαϊκό έδαφος.

Οι συνέπειες των παραπάνω είναι ο πόλεμος στην Ουκρανία να συνεχίζεται με μια μερική αποστασιοποίηση των ΗΠΑ από αυτόν, η οποία έγινε πιο έντονη με το ξεκίνημα του πολέμου τους κατά του Ιράν που απορρόφησε σημαντικό ποσοστό των αμερικάνικων δυνάμεων, και με βασικό χαρακτηριστικό την όξυνση της αντιπαράθεσης της ΕΕ με τη Ρωσία.

Σε αυτό το πλαίσιο που έχει διαμορφωθεί, έλαβαν χώρα απανωτά πολεμικά και διπλωματικά επεισόδια, το τελευταίο διάστημα, και έχει ανοίξει ένας κύκλος, όπου χτυπήματα από τη μία πλευρά απαντιούνται με «αντίποινα» από την άλλη. Πολύνεκρο χτύπημα του ουκρανικού στρατού σε φοιτητικό κοιτώνα στο Λουγκάνσκ, «απαντήθηκε» από τη Ρωσία με κάλεσμα προς τους ξένους πολίτες και το διπλωματικό προσωπικό των πρεσβειών να εγκαταλείψουν το Κίεβο και με «συστημικά πλήγματα» κατά του Κιέβου, που έγιναν με σφοδρούς βομβαρδισμούς, με την εξαπόλυση εκατοντάδων drones και πυραύλων και την εκτόξευση υπερηχητικού πυραύλου Oreshnik. Drone χτύπησε πολυκατοικία και στη Ρουμανία, η οποία αντέδρασε με την απέλαση του γενικού πρόξενου της Ρωσίας ως «ανεπιθύμητου προσώπου» και με το κλείσιμο του ρώσικου προξενείου και με τη Ρωσία να απαντά πως «τα αντίποινα της Μόσχας θα ακολουθήσουν σύντομα, ως απάντηση στην κίνηση της Ρουμανίας». Κυβερνητικές συνεδριάσεις για τη διαχείριση εισβολών ξένων drones συγκαλούνται σε χώρες που έχουν σύνορα με τη Ρωσία και την Ουκρανία. Μια αυξανόμενη στρατιωτική ένταση έχει αγκαλιάσει τις χώρες της Βαλτικής και την Ανατολική Ευρώπη.

Ενώ συμβαίνουν όλα αυτά, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μ. Ρούμπιο, όταν ενημερώθηκε από το Ρώσο υπουργό Εξωτερικών, Σ. Λαβρόφ, σχετικά με την απόφαση της Μόσχας να πλήξει εγκαταστάσεις στο Κίεβο, η μόνη δήλωση που έκανε ήταν ότι «οι ΗΠΑ είναι έτοιμες και διατεθειμένες να κάνουν ό,τι μπορούν για να διευκολύνουν τον τερματισμό αυτού του πολέμου, κι ελπίζουμε ότι θα παρουσιαστεί η ευκαιρία κάποια δεδομένη στιγμή». Στο μεταξύ η Ουάσιγκτον παρέτεινε για τρίτη φορά φέτος την εξαίρεση που ισχύει για το ρωσικό πετρέλαιο που μεταφέρεται δια θαλάσσης, υποστηρίζοντας ότι θα προσφέρει «επιπλέον ευελιξία» για τις «ενεργειακά πιο ευάλωτες χώρες». Η σχετική ανακοίνωση του υπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ προκάλεσε τη διαμαρτυρία της ΕΕ για τη «χαλάρωση της πίεσης» απέναντι στη Ρωσία. Σύμφωνα με πληροφορίες του γερμανικού «Der Spiegel», οι ΗΠΑ θα μειώσουν σημαντικά τον αριθμό μαχητικών, των αντιτορπιλικών,των υποβρυχίων και των οπλισμένων drones που διαθέτουν στο ΝΑΤΟ και στην Ευρώπη.

Η αλλαγή του στρατιωτικού προγράμματος των ΗΠΑ για την Ευρώπη και το ΝΑΤΟ τροφοδοτεί τη φρενήρη εκστρατεία στρατιωτικοποίησης της ευρωπαϊκής οικονομίας. Δηλώσεις των ιθυνόντων της πως «εδώ και πολύ καιρό η Ρωσία δεν σέβεται πλέον τα σύνορα. Η Μόσχα δεν μπορεί να συνεχίσει να παραβιάζει ατιμώρητα τον ευρωπαϊκό εναέριο χώρο» (επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας) και ότι «η απερίσκεπτη συμπεριφορά της Ρωσίας αποτελεί κίνδυνο για όλους μας» (γ.γ. του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε) έχουν γίνει η κύρια δικαιολογία για τη μεγάλη αύξηση των στρατιωτικών εξοπλισμών των κρατών μελών της ΕΕ και του ΝΑΤΟ. Οι δηλώσεις αυτές συμπληρώνονται και με στρατιωτικές κινήσεις. Το ΝΑ­ΤΟ ανακοίνωσε τη δημιουργία μιας «νέας δομής» του που θα διευκολύνει την ταχεία ανάπτυξη δυνάμεων στη Λετονία και την Εσθονία σε περίπτωση πολέμου με τη Ρωσία. Το Γαλλικό Ναυτικό πρόσφατα κατάσχεσε δεξαμενόπλοιο του λεγόμενου «σκιώδους στό­λου» της Ρωσίας που μεταφέρει κυρίως πετρέλαιο.

Ενδεικτική της όξυνσης που έχει πάρει η αντιπαράθεση της Ρωσίας με την ΕΕ είναι και η ασυνήθιστη -διπλωματικά- απάντηση που έδωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, Σ. Λαβρόφ, που χαρακτήρισε απαξιωτικά ως «ηλιθιότητες» την απαίτηση της επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ να περιοριστούν οι ρώσικες ένοπλες δυνάμεις.

Η Ρωσία εντείνει τη στρατιωτική πίεσή της, με τον Βλ. Πούτιν να υπογράφει νόμο που «επιτρέπει» στη Ρωσία να αναπτύξει το στρατό της σε ξένες χώρες για να «βοηθήσει Ρώσους πολίτες» και με το γραμματέα του ρώσικου Συμβουλίου Ασφαλείας, Σεργκέι Σοϊγκού, να δηλώνει πως η Ρωσία «έχει ενισχύσει σημαντικά την αποτροπή κατά της Δύσης» με την εγκατάσταση στη Λευκορωσία μη στρατηγικών πυρηνικών και νέου υπερηχητικού πυραύλου Oreshnik. Οι δηλώσεις της ρώσικης υπηρεσίας εξωτερικών πληροφοριών, πως το ΝΑΤΟ προχωρά σε «προετοιμασίες» για μεγάλης κλίμακας σύγκρουση στην Ανατολή και ότι οι ρώσικες ένοπλες δυνάμεις είναι έτοιμες να αντιδράσουν εναντίον ουκρανικών ομάδων drone που φέρεται να έχουν ήδη αναπτυχθεί στη Λετονία, δείχνουν την ανάπτυξη ενός επικίνδυνου κλίματος ευρω-νατοϊκής αντιπαράταξης με τη Ρωσία.

Μέσα σε αυτό το κλίμα το καθεστώς Ζελένσκι συνεχίζει να εκλιπαρεί τη βοήθεια των ΗΠΑ αλλά, καθώς δεν βρίσκει, πλέον, ανάλογη ανταπόκριση, επιδιώκει να διευρύνει τη στρατιωτική, πολιτική και οικονομική στήριξή του από την Ευρώπη, η οποία για φέτος θα του διαθέσει 28,3 δισ. για στρατιωτικούς ε­ξοπλισμούς, ενώ συζητά μαζί του ενίσχυση της αεροπορικής άμυνας της Ουκρανίας, κυρίως του αντιβαλλιστικού δυναμικού της στο πλαίσιο της «Συμφωνίας για τα Μη Επανδρωμένα Αερο­σκάφη». Ο Ζελένσκι, με το επιχείρημα ότι «η Ουκρανία λειτουργεί ως ανάχωμα στη ρωσική επιθετικότητα για ολόκληρο το 27μελές μπλοκ», προσπαθεί να πιέσει για να ενταχθεί η Ουκρανία άμεσα σαν μέλος στην ΕΕ με πλήρη δικαιώματα, έτσι ώστε να εξασφαλίσει την πλήρη πολιτική κάλυψη και υποστήριξή της και την άμεση πρόσβαση στις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις. Ωσ­τόσο, το αίτημά του δεν ικανοποιείται, καθώς η Ευρωπαία Επίτροπος Διεύρυνσης, Μάρτα Κος, έκανε σαφές πως μια ένταξη της Ουκρανίας το 2027 είναι αδύνατη, ενώ ο Γερμανός καγκελάριος, Φρ. Μερτς, πρότεινε τη συμβιβαστική λύση να γίνει η Ουκρανία «συνδεδεμένο μέ­λος», την οποία, ωστόσο, απέρριψε ο Ζελένσκι.

Κάτω από τη επήρεια των μετατοπίσεων που κάνει η αμερικάνικη εξωτερική πολιτική αλλά και των αποτελεσμάτων που έχουν διαμορφωθεί επί του πολεμικού πεδίου, η πολιτική της ΕΕ για το ζήτημα της Ουκρανίας και απέναντι στη Ρωσία έχει γίνει ένα επίμαχο ζήτημα στις εσωτερικές συζητήσεις μεταξύ των κρατών μελών της, ό­που πλάι σε συμφωνούμενα εκδηλώνονται και αποκλίνουσες απόψεις και πρακτικές. Αυτό φάνηκε και στην τελευταία άτυπη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ στη Λεμεσό της Κύπρου, όπου συζητήθηκε αν η ΕΕ θα πρέπει να ορίσει ειδικό απεσταλμένο για συνομιλίες με τη Ρωσία και το τι θα πρέπει να ζητήσει η Ευρώπη από τη Μόσχα σε τυχόν διαπραγματεύσεις. Η επικεφαλής της Εξωτερικής Πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας, σε αυτή τη συζήτηση επεσήμανε ότι «η Ευρώπη δεν θα είναι ποτέ ουδέτερος μεσολαβητής μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, επειδή είμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας» και τόνισε ότι «προτού μιλήσουμε με τους Ρώσους, πρέπει πρώτα να συμφωνήσουμε μεταξύ μας για τα θέματα για τα οποία θέλουμε να μιλήσουμε», υποδηλώνοντας με αυτή τη διατύπωση διαφωνίες που υπάρχουν μέσα στην Ευρώπη. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών ζήτησε να ακολουθηθεί μια διπλή τακτική οικονομικής στήριξης στην Ουκρανία και διπλωματίας με τη Ρωσία. Ταυτόχρονα δεν περνούν απαρατήρητες οι πρακτικές διαφοροποιήσεις όσον αφορά τη στρατιωτική και οικονομική αντιμετώπιση της Ρωσίας. Όπως αυτή που αποκάλυψε ο πρόεδρος της Τσεχικής Δημοκρατίας, Πετρ Πάβελ, σε άρθρο του στους «Financial Times» ότι μόνο 9 χώρες, από 18 που ήταν πέρυσι, εξακολουθούν να χρηματοδοτούν πλέ­ον την πρωτοβουλία για την αγορά πυρομαχικών για την ουκρανική άμυνα, η οποία κάλυπτε το 50% του εφοδιασμού των ουκρανικών δυνάμεων με βαρέα πυρομαχικά. Ή αυτή της Μεγάλης Βρετανίας που παραβίασε τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, προξενώντας τη διαμαρτυρία των Βρυξελλών, επειδή ενέκρινε -με άδεια αορίστου χρόνου- την εισαγωγή ντίζελ και καυσίμων για αεροσκάφη, τα οποία έχουν παραχθεί από ρωσικό αργό πετρέλαιο.

Γίνονται όλο πιο φανερές έτσι διχογνωμίες μέσα στην Ευρώπη για το πώς να γίνει ο χειρισμός του πολέμου στην Ουκρανία, με άλλες φωνές να μιλούν για διαπραγματεύσεις με τη Ρωσία και να προκρίνουν συζητήσεις για ορισμό αντιπροσώπων της ΕΕ που θα συνομιλήσουν με τη Μόσχα, άλλες να ζητούν μια διπλή τακτική στήριξης της Ουκρανίας και διαπραγμάτευσης με τη Ρωσία και άλλες να επιμένουν σε στρατιωτικές προετοιμασίες σύγκρουσης με τη Ρωσία, ό­πως ο υπουργός Εξωτερικών της Λιθουανίας, Κ. Μπούντρις, που α­νέφερε ότι οι Ευρωπαίοι «πρέπει να δείξουμε στους Ρώσους ότι είμαστε ικανοί να διεισδύσουμε στο μικρό οχυρό που έχουν χτίσει στο Καλίνινγκραντ», γιατί «το ΝΑΤΟ έχει την ικανότητα, εάν χρειαστεί, να ισοπεδώσει τις ρωσικές αεράμυνες και τις πυραυλικές βάσεις εκεί»…

πηγή: Λαϊκός Δρόμος