Η σύνοδος κορυφής των G7 στο Εβιάν της Γαλλίας επιχείρησε να εκπέμψει μήνυμα ενότητας του δυτικού στρατοπέδου, το οποίο σπαράσσεται από οξύτατες αντιθέσεις μετά την άνοδο του Τραμπ στην εξουσία.

Παρά τα χαμόγελα αβρότητας, τις κοινές φωτογραφίες και τις δηλώσεις περί συνεργασίας, διάχυτη ήταν η αίσθηση ότι στη σύνοδο έγινε διαχείριση και όχι επίλυση των αντιθέσεων.

Το Ιράν και η Ουκρανία κυριάρχησαν στις συζητήσεις, ενώ στο παρασκήνιο βρέθηκαν ζητήματα όπως η ενεργειακή ασφάλεια, οι κυρώσεις, οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και η αυξανόμενη αμφισβήτηση της δυτικής κυριαρχίας. Το τελικό ανακοινωθέν επιχείρησε να αποτυπώσει μια εικόνα κοινής στάσης. Ωστόσο, οι προσεκτικές διατυπώσεις και οι αναγκαίοι συμβιβασμοί μαρτυρούν περισσότερο τις δυσκολίες συνεννόησης παρά την ύπαρξη μιας πραγματικά ενιαίας στρατηγικής.

Ακολουθώντας μια γραμμή κατευνασμού του «απροσάρμοστου» Τραμπ, οι συνδαιτυμόνες του απέφυγαν κάθε δημόσια αντιπαράθεση, ξεχνώντας τις προηγούμενες δημόσιες διαφοροποιήσεις και τις βιτριολικές κριτικές, ιδιαίτερα γύρω από τον πόλεμο με το Ιράν αλλά και το Ουκρανικό.

Η σύνοδος πραγματοποιήθηκε λίγες ώρες μετά τη συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος δεν ήθελε να προσέλθει με ανοιχτό αυτό το μέτωπο, το οποίο είχε δημιουργήσει μεγάλες εντάσεις με τους συμμάχους του. Χωρίς αυτό το αγκάθι, η σύνοδος χαιρέτισε τη συμφωνία και δήλωσε έτοιμη να συμβάλει στην εφαρμογή της, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.

Πίσω όμως από αυτή τη θετική προσέγγιση διακρίνονται διαφορετικές αφετηρίες. Οι δυτικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ ενδιαφέρονται πρωτίστως για τη σταθερότητα των ενεργειακών ροών από τις χώρες του Κόλπου και την εξομάλυνση των οικονομικών κραδασμών. Η Ουάσιγκτον, αντίθετα, αντιμετωπίζει το ζήτημα μέσα από ευρύτερους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς και τη διαμάχη με το Πεκίνο για την παγκόσμια ηγεμονία. Σε κάθε περίπτωση, οι υπόλοιποι έξι γνωρίζουν ότι ο Τραμπ βγήκε στραπατσαρισμένος από τη σύγκρουση με το Ιράν, γεγονός που φανέρωσε τα όρια των στρατηγικών επιδιώξεων του αμερικανικού ιμπεριαλισμού.

Δεν είναι τυχαίο ότι στη σύνοδο συμμετείχαν και περιφερειακές δυνάμεις, όπως η Αίγυπτος, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κατάρ. Η επόμενη μέρα στη Μέση Ανατολή βρισκόταν στην ημερήσια διάταξη, δεδομένης της μεταβολής του συσχετισμού δυνάμεων στην περιοχή και του κινδύνου αποδυνάμωσης της δυτικής, και ιδιαίτερα της αμερικανικής, παρουσίας.

Οι αντιθέσεις εμφανίζονται ακόμη πιο έντονα στο ουκρανικό μέτωπο, το οποίο παραμένει βασικό πεδίο συγκρούσεων.

Παρότι η επικαιρότητα περιστράφηκε γύρω από το Ιράν, το τελικό ανακοινωθέν αφιερώνει ιδιαίτερο βάρος στην Ουκρανία. Προβλέπει νέα στρατιωτική βοήθεια με έμφαση στην αεράμυνα, ενίσχυση της ουκρανικής πολεμικής βιομηχανίας και νέες κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Πλέον δεν υφίστανται οι όροι που, λόγω του πολέμου με το Ιράν, είχαν οδηγήσει τον Τραμπ να εξαγγείλει μια σχετική «χαλάρωση» της πίεσης προς τη Μόσχα.

Ωστόσο, πίσω από τις κοινές διατυπώσεις παραμένει το ερώτημα της μελλοντικής αμερικανικής στάσης. Οι ευρωπαϊκές δυνάμεις επιδιώκουν τη διατήρηση της αμερικανικής εμπλοκής και της στρατηγικής πίεσης προς τη Μόσχα. Ο Τραμπ, αντίθετα, επανέρχεται συχνά στη θέση ότι η Ουκρανία αποτελεί πρωτίστως ευρωπαϊκό ζήτημα και αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο διαφορετικών χειρισμών απέναντι στη Ρωσία.

Είναι σχεδόν βέβαιο ότι, μετά την προσωρινή αποκλιμάκωση στο Ιράν, το Ουκρανικό θα επανέλθει ως βασική εστία αντιθέσεων στο δυτικό στρατόπεδο.

Οι διαφωνίες αυτές συνδέονται με τα ιδιαίτερα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα καθεμιάς από τις χώρες που συμμετέχουν στους G7. Η ενεργειακή ασφάλεια, η διαφοροποίηση των ενεργειακών διαδρομών ώστε να μειωθεί η εξάρτηση από το Ορμούζ, οι οικονομικές κυρώσεις και οι προστατευτικοί δασμοί -ο Τραμπ απείλησε με δασμούς 100% στα γαλλικά κρασιά παραμονές της συνόδου- καθώς και οι αλυσίδες εφοδιασμού, βρέθηκαν επίσης στο τραπέζι των συζητήσεων.

Καθώς τα ζητήματα αυτά αντανακλούν όχι μόνο κοινές ανησυχίες αλλά και ανταγωνιστικά συμφέροντα, το κοινό ανακοινωθέν, με τις γενικές και συχνά ασαφείς διατυπώσεις του, αποτυπώνει περισσότερο έναν αναγκαίο συμβιβασμό παρά μια πραγματικά ενιαία στρατηγική.

Σε αντιδιαστολή με τα κόκκινα χαλιά και τη χλιδή της συνόδου, χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στη Γενεύη, καθώς οι γαλλικές αρχές απαγόρευσαν τις κινητοποιήσεις στην περιοχή της συνάντησης. Για άλλη μια φορά, οι υποκριτικές διακηρύξεις περί δημοκρατίας, διεθνούς συνεργασίας και κοινωνικής ευαισθησίας πήγαν περίπατο, καθώς οι διαδηλώσεις πνίγηκαν στα δακρυγόνα και στις αντλίες νερού. Απέναντι στον «εχθρό λαό» υπάρχει μόνο η αστυνομική καταστολή, η κρατική τρομοκρατία και η βία.

Η σύνοδος του Εβιάν επιβεβαίωσε ότι η Δύση εξακολουθεί να αναζητά τρόπους συντονισμού σε μια περίοδο βαθιών διεθνών ανακατατάξεων. Πίσω από τις κοινές δηλώσεις και τους διπλωματικούς συμβολισμούς αναδείχθηκαν οι δυσκολίες διαχείρισης των αντιθέσεων που αναπτύσσονται στο εσωτερικό του δυτικού στρατοπέδου.

Ταυτόχρονα, πίσω από πολλές από τις συζητήσεις της συνόδου διακρίνεται η αυξανόμενη ανησυχία για τη μεταβολή των διεθνών συσχετισμών. Οι αναφορές σε κρίσιμες πρώτες ύλες, αλυσίδες εφοδιασμού, επενδύσεις σε υποδομές, «οικονομική ασφάλεια» και Ινδο-Ειρηνικό δείχνουν ότι η άνοδος της Κίνας και η διεύρυνση της επιρροής της αποτελούν το υπόβαθρο πάνω στο οποίο εξελίσσονται οι αναζητήσεις, οι συμμαχίες αλλά και οι αντιθέσεις του δυτικού στρατοπέδου.

πηγή: Λαϊκός Δρόμος