Στην εκπαιδευτική κοινότητα παρατηρείται μια αυξανόμενη τάση αβάσιμων ή ατεκμηρίωτων καταγγελιών, που στοχοποιούν άδικα εκπαιδευτικούς, διευθυντές/ντριες σχολείων και τις ίδιες τις σχολικές μονάδες.

Οι διευθύνσεις εκπαίδευσης, συχνά αδυνατούν να ανταποκριθούν επαρκώς στον έλεγχο των στοιχείων και το πλήθος των καταγγελιών λόγω φόρτου εργασίας και υποστελέχωσης, αφήνοντας έτσι τα θύματα εκτεθειμένα όχι μόνο σε ψευδείς κατηγορίες αλλά να χρειάζονται οι εκπαιδευτικοί να απολογηθούν απέναντι σε κατηγορίες που η σύνταξή τους αποτελεί ποινικά αδικήματα.

Θα αναφέρουμε χαρακτηριστικά περιστατικά αναδεικνύουν τη σοβαρότητα του προβλήματος.

Σε μία περίπτωση, εκπαιδευτικός κατηγορήθηκε στη αρμόδια διεύθυνση εκπαίδευσης από μητέρα μαθητή για απειλές κατά της οικογένειάς της. Η καταγγελία συνοδευόταν από στοιχεία που παραβίαζαν προσωπικά δεδομένα του εκπαιδευτικού. Συγκεκριμένα, η εν λόγω μητέρα χωρίς να έχει η ίδια ή τα παιδιά της καμία διαδικτυακή επαφή με την εκπαιδευτικό βρήκε δημοσιεύσεις στο Instagram (o λογαριασμός ήταν ιδιωτικός και ως εκ τούτου εικάζεται ότι κάποιος/α έστειλε screen shot δημοσιεύσεις της εκπαιδευτικού), οι οποίες μάλιστα ουδόλως είχαν σχέση με απειλές εναντίον της ή εναντίον των παιδιών ή της οικογένειάς της. Το γεγονός αυτό θεωρήθηκε τόσο σοβαρό, ώστε η καταγγέλουσα εκπαιδευτικός, αφού ενημέρωσε την υπηρεσία της, αναγκάστηκε να καταφύγει στη δικαιοσύνη.

Σε άλλο περιστατικό, Γενικό Λύκειο κατηγορήθηκε ανώνυμα για την απόρριψη αιτήματος αποφοίτου να συμμετάσχει στις Πανελλαδικές Εξετάσεις. Η έρευνα αποκάλυψε ότι η καταγγελία ήταν κατασκευασμένη από καθηγήτρια που παραδίδει ιδιαίτερα μαθήματα, παραβιάζοντας τις αρχές της δεοντολογίας και του νόμου. Μάλιστα προκαλεί εντύπωση ότι επέμενε η καταγγελία να είναι ανώνυμη ενώ τα στοιχεία της αποφοίτου, που υποτίθεται ότι έκανε την καταγγελία, ήταν γνωστά στο σχολείο. Η καταγγελία προέκυψε ότι προήλθε από το mail της καθηγήτριας που έκανε ιδιαίτερα η οποία απευθυνόταν στο αρμόδιο τμήμα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης ότι τάχα μου η ίδια ήταν η απόφοιτος και απαιτούσε η καταγγελία να διατηρηθεί ανώνυμη. Όπως ήταν φυσικό, η αρμόδια διεύθυνση ενημερώθηκε ότι η συγκεκριμένη καταγγελία αποτελεί προϊόν πλαστοπροσωπίας, ψευδούς δήλωσης και κατάχρησης διαδικασιών.

Αυτά τα παραδείγματα επιβεβαιώνουν πόσο εύκολο είναι να διασυρθούν εκπαιδευτικοί, διευθυντές/τριες ακόμα και σχολεία χωρίς προηγούμενο έλεγχο ή αξιολόγηση των καταγγελιών. Το αποτέλεσμα είναι να πληγεί το κύρος του εκπαιδευτικού έργου και να εξαντληθούν οι ήδη περιορισμένοι πόροι των διευθύνσεων εκπαίδευσης.

Η Ανάγκη για Δομικές Αλλαγές

Οι υπάρχουσες διαδικασίες πρέπει να ενισχυθούν με ένα πλαίσιο που θα διασφαλίζει τη διαφάνεια και την εγκυρότητα των καταγγελιών. Ειδικότερα, απαιτείται:

Προκαταρκτική Αξιολόγηση: Κάθε καταγγελία να συνοδεύεται από σαφή αποδεικτικά στοιχεία και να εξετάζεται από αρμόδια επιτροπή πριν προχωρήσει σε περαιτέρω στάδιο.

Διασφάλιση Προσωπικών Δεδομένων: Να αποτρέπεται η χρήση προσωπικών στοιχείων ή δεδομένων που θίγουν την αξιοπρέπεια των εμπλεκομένων.

Επαρκής Στελέχωση: Η ενίσχυση των διευθύνσεων εκπαίδευσης με προσωπικό, ώστε να μπορούν να διαχειριστούν τον αυξημένο όγκο υποθέσεων.

Είναι σαφές ότι χωρίς ένα τέτοιο σύστημα προστασίας, οι εκπαιδευτικοί συνεχίζουν να βρίσκονται στο έλεος της οποιασδήποτε ανώνυμης ή κακόβουλης καταγγελίας, καταστρέφοντας το ηθικό και την αποτελεσματικότητα των σχολικών μονάδων.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι αν η Πολιτεία και οι αρμόδιοι φορείς θα αναλάβουν την ευθύνη να θωρακίσουν το εκπαιδευτικό μας σύστημα ή θα αφήσουν το πρόβλημα να διογκώνεται, αφήνοντας ανεξέλεγκτους τους καταγγέλλοντες χωρίς καμία επίπτωση να στοχοποιούν εκπαιδευτικούς, απλώς βάζοντας τις υποθέσεις στο αρχείο. Στην ουσία, το θέμα δεν αφορά μόνο τους εκπαιδευτικούς αλλά και την ποιότητα της παιδείας που προσφέρουμε στα παιδιά μας.

Ομάδα Εκπαιδευτικών σε σχολεία της Αττικής