Χρήστος Κάτσικας

Η πολιτική αδιαλλαξία του Υπουργείου Παιδείας φαίνεται να έχει οδηγήσει σε μια κατάσταση όπου η κυβέρνηση συγκρούεται όχι μόνο με τους εκπαιδευτικούς αλλά και με τη Δικαιοσύνη

Είναι γνωστό ότι η κληρονομιά του Κυριάκου Πιερρακάκη στη νέα ηγεσία του υπουργείου Παιδείας είναι μια εξελισσόμενη βιομηχανία απειλών, πιέσεων, πειθαρχικών και καθαιρέσεων εκπαιδευτικών.

Πάνω από 1000 κλήσεις για πειθαρχικά παραδόθηκαν το τελευταίο διάστημα σε εκπαιδευτικούς, κλήσεις που έρχονται να προστεθούν σε εκατοντάδες άλλες που έχουν γίνει σε όλη την Ελλάδα την τελευταία περίοδο. Αποτελεί καθημερινότητα η είδηση ότι κάποιος εκπαιδευτικός διώκεται «για άποψη που εξέφρασε», «για ένα πανό», «για μια εκδήλωση που συμμετείχε» και φυσικά για τη συμμετοχή του στις κινητοποιήσεις, στην απεργία – αποχή από την αξιολόγηση.

Νεοδιόριστες και νεοδιόριστοι, εκπαιδευτικοί 25-35 ετών, ο ανθός της εκπαίδευσης, είναι οι εκατοντάδες που παίρνουν καθημερινά πειθαρχικά. Ακόμα και με ένστολους που έρχονται να τους τα παραδώσουν μέσα στις τάξεις τους, όπως κατήγγειλε η Κατερίνα Ιωαννίδου, δασκάλα από τον Σύλλογο Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης της Χαλκιδικής.

Είναι φανερό ότι έχει ανοιχθεί μια από τις πιο μελανές σελίδες στη σύγχρονη ιστορία της εκπαίδευσης καθώς καταπατάται το δικαίωμα των εκπαιδευτικών να συμμετέχουν σε κατοχυρωμένες συλλογικές μορφές αγώνα. 

Ωστόσο η πολιτική αδιαλλαξία του Υπουργείου Παιδείας φαίνεται να έχει οδηγήσει σε μια κατάσταση όπου η κυβέρνηση συγκρούεται όχι μόνο με τους εκπαιδευτικούς αλλά και με τη Δικαιοσύνη. Μια πρόσφατη απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Ιωαννίνων να αναστείλει τις καθαιρέσεις Διευθυντών και Υποδιευθυντών σχολικών μονάδων στην Κέρκυρα έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά δικαστικών εξελίξεων που αμφισβητούν ευθέως τις επιλογές του Υπουργείου Παιδείας. Η δικαστική εξουσία φαίνεται να στέκεται εμπόδιο στις ακραίες πειθαρχικές κυρώσεις που εφαρμόζει το ΥΠΑΙΘΑ κατά των εκπαιδευτικών που συμμετέχουν σε απεργία-αποχή από την αξιολόγηση, την ώρα που η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου δείχνει να αγνοεί τις αποφάσεις αυτές.

Συγκεκριμένα το Διοικητικό Εφετείο Ιωαννίνων εξέδωσε προσωρινή διαταγή που αναστέλλει τις διαπιστωτικές πράξεις καθαίρεσης τεσσάρων εκπαιδευτικών στην Κέρκυρα, οι οποίοι είχαν απομακρυνθεί από τις θέσεις τους λόγω της συμμετοχής τους στην απεργία-αποχή. Πρόκειται για δύο Διευθυντές σχολείων και δύο Υποδιευθύντριες, οι οποίοι απομακρύνθηκαν από τη θέση τους με απόφαση της Διεύθυνσης Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Κέρκυρας στις 3 Φεβρουαρίου 2025, μετά από εντολές της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Ιονίων Νήσων και του Υπουργείου Παιδείας.

Σύμφωνα με την ΟΛΜΕ, η καθαίρεση ήταν αυθαίρετη, παράνομη και αντισυνταγματική, καθώς στηρίχθηκε αποκλειστικά στη συμμετοχή των εκπαιδευτικών σε νόμιμη συνδικαλιστική κινητοποίηση.

Η απόφαση του Διοικητικού Εφετείου επαναφέρει προσωρινά τους εκπαιδευτικούς στις θέσεις τους μέχρι την οριστική εκδίκαση της υπόθεσης, προσφέροντας μια πρώτη δικαίωση στον κλάδο. Παράλληλα, δημιουργεί νομικό προηγούμενο για νέες προσφυγές και ενδεχόμενες κυρώσεις κατά όσων εμπλέκονται στη διαδικασία καθαιρέσεων.

 Αδιαλλαξία από το Υπουργείο Παιδείας – Αγνοεί τις δικαστικές αποφάσεις

Παρά τη σαφή τοποθέτηση της Δικαιοσύνης, το Υπουργείο Παιδείας δεν φαίνεται διατεθειμένο να αναθεωρήσει την τακτική του.  Το υπουργείο Παιδείας επανέλαβε στη Βουλή ότι «ο νόμος θα εφαρμοστεί», απαντώντας σε ερώτηση  σχετικά με την υπόθεση της εκπαιδευτικού Χρύσας Χοτζόγλου, η οποία τέθηκε σε δυνητική αργία για συνδικαλιστική δράση, παρά την ομόφωνη αθώωσή της από το Πειθαρχικό Συμβούλιο Αττικής.

Η στάση αυτή δείχνει μια πλήρη απόρριψη των δικαστικών αποφάσεων που δικαιώνουν τους εκπαιδευτικούς, γεγονός που δημιουργεί εύλογες ανησυχίες για την τήρηση της έννομης τάξης. Ενώ η κυβέρνηση απαιτεί από τους εκπαιδευτικούς συμμόρφωση με την πολιτική της, την ίδια στιγμή φαίνεται να αγνοεί τις αποφάσεις της Δικαιοσύνης όταν αυτές δεν εξυπηρετούν τους σκοπούς της.

Νέες δικαστικές νίκες για τους εκπαιδευτικούς – Δικαίωση στα Χανιά και τη Δυτική Αττική

Η υπόθεση της Κέρκυρας δεν είναι η μόνη στην οποία η Δικαιοσύνη στέκεται απέναντι στις κυβερνητικές πρακτικές. Το Διοικητικό Εφετείο Χανίων έκρινε παράνομη την ανάκληση της μονιμοποίησης 16 εκπαιδευτικών, οι οποίοι είχαν προσφύγει κατά της σχετικής απόφασης. Αντίστοιχη απόφαση είχε προηγηθεί και για άλλους δύο εκπαιδευτικούς της ίδιας περιοχής.

Η ΕΛΜΕ Χανίων, σε ανακοίνωσή της, έκανε λόγο για «ηχηρό χαστούκι» προς την κυβέρνηση, απαιτώντας την άμεση συμμόρφωση του Υπουργείου και της διοίκησης. Σύμφωνα με τις συνδικαλιστικές ενώσεις των εκπαιδευτικών, οι αποφάσεις αυτές αποδεικνύουν ότι το νομικό πλαίσιο που επιβλήθηκε για την αξιολόγηση χρησιμοποιείται καταχρηστικά για τον εκφοβισμό των εκπαιδευτικών και την επιβολή πειθαρχικών κυρώσεων.

Αντίστοιχη δικαίωση ήρθε και από το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών, το οποίο στις 15 Οκτωβρίου 2024 έκρινε άκυρη την απόφαση ακύρωσης μονιμοποιήσεων εκπαιδευτικών στη Δυτική Αττική. Η απόφαση αυτή προστίθεται σε μια σειρά δικαστικών νικών για τους εκπαιδευτικούς, που αποδεικνύουν ότι η νομική βάση των κυβερνητικών επιλογών είναι εξαιρετικά επισφαλής.

Πολιτικές προεκτάσεις: Θα υπάρξει αναδίπλωση ή κλιμάκωση;

Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι αν η κυβέρνηση θα συμμορφωθεί με τις αποφάσεις των δικαστηρίων ή αν θα επιχειρήσει να τις αγνοήσει, ρισκάροντας να οξύνει περαιτέρω το κλίμα αντιπαράθεσης στην εκπαίδευση. Οι εξελίξεις των επόμενων εβδομάδων θα είναι καθοριστικές, καθώς αναμένονται εκτός από  νέες νομικές προσφυγές δυνάμωμα των αντιδράσεων των εκπαιδευτικών οι οποίοι παράλληλα οργανώνουν πιο εντατικά τις αντιδράσεις τους με μαζικές κινητοποιήσεις, εκδηλώσεις και συνεντεύξεις.

Αν το υπουργείο Παιδείας συνεχίσει να ακολουθεί τη γραμμή της σύγκρουσης, ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπο με ένα διογκούμενο κύμα αντιδράσεων τόσο από τον εκπαιδευτικό κλάδο όσο και από τη Δικαιοσύνη. Το μόνο βέβαιο είναι ότι το ζήτημα της αξιολόγησης και των διώξεων των εκπαιδευτικών θα παραμείνει στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας, επηρεάζοντας τη δημόσια εκπαίδευση και το πολιτικό σκηνικό της χώρας.