"Η Κυβέρνηση και το ΥΠΑΙΘΑ, με υπουργική απόφαση, λίγες ημέρες πριν τη λήξη της σχολικής χρονιάς απογειώνει, την «πολλαπλή» προσπάθεια εξαπάτησης εκπαιδευτικών, μαθητών και γονιών, με αφορμή και την διαδικασία επιλογής από τους Συλλόγους Διδασκόντων των σχολικών εγχειριδίων της μεθεπόμενης χρονιάς."

Τα παραπάνω επισημαίνονται μεταξύ άλλων σε ανακοίνωση της Α΄ Ε.Λ.Μ.Ε. ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ (Ελευσίνα)

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

Να αποσυρθεί η υπουργική απόφαση για το πολλαπλό βιβλίο

Η Κυβέρνηση και το ΥΠΑΙΘΑ, με υπουργική απόφαση, λίγες ημέρες πριν τη λήξη της σχολικής χρονιάς απογειώνει, την «πολλαπλή» προσπάθεια εξαπάτησης εκπαιδευτικών, μαθητών και γονιών, με αφορμή και την διαδικασία επιλογής από τους Συλλόγους Διδασκόντων των σχολικών εγχειριδίων της μεθεπόμενης χρονιάς. Καλεί τα σχολεία της Α/θμιας εκπαίδευσης έως τις 18/6/2026 και της Β/θμιας έως τις 29/6/2026, να επιλέξουν τα βιβλία για το σχολικό έτος 2027-2028.

Με ακόμα μια παιδαγωγικά αστήριχτη και αίολη απόφαση-οδηγία προς τα σχολεία, που πασχίζουν κυριολεκτικά να ολοκληρώσουν ομαλά μια από τις δυσκολότερες χρονιές των τελευταίων χρόνων, το Υπουργείο Παιδείας προκαλεί την εκπαιδευτική κοινότητα και την κοινωνία. Αντί να ασχοληθεί με την προετοιμασία της επόμενης χρονιάς, με τα εκρηκτικά προβλήματα που δημιουργεί και εντείνει η πολιτική της εξοικονόμησης, των «κοφτών» σε πόρους και ανάγκες των σχολείων (βλ. πετσόκομμα προσλήψεων, χρηματοδότησης, παράλληλης στήριξης κ.ά.) που εφαρμόζει η Κυβέρνηση και έχει εξουθενώσει τα σχολεία και την εκπαιδευτική διαδικασία, προχωρά σε μια απαράδεκτη, για την ουσία της αλλά και για την εποχή, απόφαση επιλογής «πολλαπλού βιβλίου».

Πέρα από το θέμα της ουσιαστικής κριτικής των νέων σχολικών εγχειριδίων, της λογικής κατάταξης και κατηγοριοποίησης που υποκρύπτει η κατά σχολική μονάδα δυνατότητα διαφοροποίησης επιλογής, υπάρχει το αντιεπιστημονικό σε πολλές περιπτώσεις περιεχόμενό τους, η απαράδεκτη διαδικασία συγγραφής χωρίς καμία πειραματική και επιστημονική προϋπόθεση, οι αναθέσεις με όρους εμπορίου και κερδοσκοπίας σε ιδιώτες κ.α. Η ίδια λογική της αγοράς ακολουθείται και κατά τη διαδικασία επιλογής των σχολικών βιβλίων.

Η εισαγωγή του πολλαπλού βιβλίου στοχεύει στη ρευστοποίηση της ύλης, την αναγωγή της σε ένα αόριστο σύνολο πληροφοριών που θα βασίζεται σε πολλά εγχειρίδια, ψηφιακό υλικό, βάσεις δεδομένων, και που ο εκπαιδευτικός θα πρέπει κάθε φορά να συνθέτει παράγοντας σημειώσεις που θα προσπαθούν να συγκεράσουν όλο αυτό το περιεχόμενο. Αυτό συμβαδίζει με τη λογική της «παραγωγής υλικού», ως «προϊόν» προς τον «πελάτη» (μαθητή / γονιό) σε ένα σχολείο «αυτόνομο» που εξασφαλίζει τη χρηματοδότησή του με δικούς του μηχανισμούς, ανάλογα με τα «μαθησιακά αποτελέσματα», τις επιδόσεις δηλαδή των μαθητών, όπως πιστοποιούνται από πανελλαδικές εξετάσεις, τράπεζες θεμάτων, διαγωνισμούς PISA κλπ, τον όγκο του σχολείου, τις προοπτικές πρόσβασης στην επόμενη βαθμίδα εκπαίδευσης και άλλους παράγοντες διαφοροποίησης των σχολείων (πχ Ιδιωτικά, Δημόσια, Ωνάσεια, ΙΒ, κλπ) που απαιτούν φυσικά και διαφορετικά αναλυτικά προγράμματα και εξεταστέα ύλη.

Παράλληλα το ΥΠΑΙΘΑ επιρρίπτει την ευθύνη εξατομίκευσης του τρόπου υλοποίησης του αναλυτικού προγράμματος, στη σχολική μονάδα αλλά και σε ατομικό επίπεδο σε κάθε εκπαιδευτικό και στην ομάδα της ίδιας ειδικότητας, ακολουθώντας τη γνωστή λογική της «ατομικής ευθύνης». Καμία συζήτηση με τον κλάδο, καμία άντληση εμπειρίας από τις ζωντανές δυνάμεις της εκπαίδευσης, ως προς το τι πρέπει να διδαχθεί και με ποιο τρόπο. Το «προϊόν» επιλέγεται απλά ανάμεσα σε άλλα έτοιμα «προϊόντα» χωρίς συλλογικό διάλογο με τις επιστημονικές ενώσεις και με τα συνδικαλιστικά όργανα του κλάδου.

Συνάδελφοι,

το «πολλαπλό βιβλίο» δεν είναι παρά η ιδιωτικοποίηση του σχολικού εγχειριδίου και επουδενί καλύπτει την ιδέα εγκατάλειψης της "αυθεντίας του εγχειριδίου", αφού η επιλογή περιορίζεται μόνο στο ποιο βιβλίο θα διδάξουμε (αυθεντία άλλου βιβλίου). Σε ορισμένα μάλιστα διδακτικά αντικείμενα εντοπίζουμε μόνο 1 εγχειρίδιο (πχ Ιστορία Β Γυμνασίου) κι αλλού 2. Εκδοτικοί οίκοι κι εκπαιδευτικοί όμιλοι εισέρχονται στην

αγορά του σχολικού εγχειριδίου όχι με βοηθήματα πια (που πιθανώς θα ακολουθήσουν), αλλά με το ίδιο το εγχειρίδιο, το οποίο φεύγει από τα χέρια του κράτους.

Η είσοδος στην παραγωγή σχολικών εγχειριδίων μεγάλων ιδιωτικών εκπαιδευτικών οργανισμών και φροντιστηριακών ομίλων δεν αποτελεί μια ουδέτερη εξέλιξη. Αντίθετα, ενισχύει τον κίνδυνο εμπορευματοποίησης της γνώσης και εισαγωγής ιδιωτικοοικονομικών λογικών στην καρδιά της δημόσιας εκπαίδευσης. Η γνώση δεν είναι εμπόρευμα και η εκπαιδευτική διαδικασία δεν μπορεί να υπαγορεύεται από τις προτεραιότητες της αγοράς. Περαιτέρω τίθεται ερώτημα για την ενιαιότητα της ύλης και για τις Πανελλαδικές εξετάσεις!

Το «πολλαπλό βιβλίο», λοιπόν, εξελίσσεται σε μια προσχηματική διαδικασία πίσω από ένα προσωπείο επιλογών και παιδαγωγικής ελευθερίας, χωρίς να έχει προηγηθεί ούτε πιλοτική εφαρμογή σε Πειραματικά σχολεία ούτε αξιολόγηση του παιδαγωγικού υλικού. Η επιλογή διδακτικών βιβλίων δεν είναι ούτε διοικητική τυπικότητα ούτε υπόθεση υπογραφών. Απαιτεί χρόνο, μελέτη, κριτική αποτίμηση, σύγκριση διαφορετικών προσεγγίσεων και ουσιαστική συζήτηση στους Συλλόγους Διδασκόντων.

Οφείλουν να απαντήσουν οι φωστήρες του ΥΠΑΙΘΑ, πότε πρόλαβαν, με ποια διαδικασία, με ποια στήριξη ή επιστημονική και παιδαγωγική προσέγγιση, να μελετήσουν οι χιλιάδες εκπαιδευτικοί της πράξης τα νέα εγχειρίδια; Μόλις στις αρχές Απρίλη ανακοινώθηκαν 230 νέα βιβλία και ζητείται με διαδικασίες «ψεκάστε σκουπίστε τελειώσατε», να επιλέξει ένας εκπαιδευτικός το βιβλίο που θα κάνει σε δύο χρόνια από σήμερα. Ποια παιδαγωγική λογική επιτάσσει αυτή η τόσο σημαντική και σοβαρή διαδικασία να πραγματοποιηθεί με τέτοιους απαράδεκτους όρους; Και μάλιστα όχι για το επόμενο σχολικό έτος, αλλά για το 2027-2028; Τόση πρεμούρα για προγραμματισμό; Να σημειωθεί ότι η Δυτική Αττική είναι μια περιοχή με έντονη κινητικότητα, μετακινήσεις μεγάλου αριθμού εκπαιδευτικών λόγω μεταθέσεων και μεγάλου αριθμού αναπληρωτών, που σημαίνει ότι επιλέγεται βιβλίο για ένα σώμα εκπαιδευτικών σε μεγάλο βαθμό διαφορετικό από αυτό που σήμερα υπάρχει στην περιοχή.

Η εγκύκλιος μετατρέπει μια σύνθετη επιστημονική και παιδαγωγική διαδικασία σε μια ακόμα fast track γραφειοκρατική διεκπεραίωση. Η απαίτηση να διαβαστούν και να αξιολογηθούν τα βιβλία μέσα σε ελάχιστες μέρες την περίοδο που στα σχολεία πρέπει να ολοκληρώσουν εξετάσεις, βαθμολογήσεις, συνεδριάσεις και διαδικασίες ολοκλήρωσης του σχολικού έτους δείχνει ότι το υπουργείο είναι εκτός εκπαιδευτικής πραγματικότητας και αντιμετωπίζει τους/τις εκπαιδευτικούς σαν γραφειοκρατικές μηχανές που καλούνται να λάβουν με προχειρότητα αποφάσεις που θα επηρεάσουν τη διδασκαλία και το παιδαγωγικό έργο των επόμενων ετών, απαξιώνοντας πλήρως τον παιδαγωγικό και επιστημονικό τους ρόλο.

Για ακόμη μία φορά το ΥΠΑΙΘΑ επιχειρεί να επιβάλει μια εκπαιδευτική αλλαγή με όρους προχειρότητας, αυταρχισμού και πλήρους απαξίωσης του παιδαγωγικού ρόλου των εκπαιδευτικών.

Η Κυβέρνηση, το ΥΠΑΙΘΑ και όσοι στηρίζουν αυτή την αντιεκπαιδευτική πολιτική έχουν ακέραιη την ευθύνη για την οργή και την αγανάκτηση που μεγαλώνει στα σχολεία. Τέτοιες επικοινωνιακές πρακτικές «βιτρίνας», συνθλίβονται στην εκπαιδευτική καθημερινότητα που βιώνουμε χιλιάδες εκπαιδευτικοί και μαθητές μέσα στις σχολικές μονάδες.

Καλούμε την πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΙΘΑ :

ü να αποσύρει άμεσα τη συγκεκριμένη εγκύκλιο και τα απαράδεκτα χρονοδιαγράμματα.

ü να σταματήσει να απαξιώνει και να προκαλεί τους χιλιάδες εκπαιδευτικούς που στηρίζουμε τα σχολεία χωρίς καμία πραγματικά αρωγή.

Απαιτούμε:

ü Διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα του εκπαιδευτικού υλικού και αποτροπή κάθε προσπάθειας εμπορευματοποίησης και ιδιωτικοποίησης της σχολικής γνώσης.

ü Σεβασμό στην παιδαγωγική αυτονομία και στην επιστημονική κρίση των εκπαιδευτικών και των Συλλόγων Διδασκόντων/ουσών.

ü Ουσιαστική διαβούλευση με τις εκπαιδευτικές ομοσπονδίες και την εκπαιδευτική κοινότητα πριν από οποιαδήποτε εφαρμογή του μέτρου.

Μέσα από τα σωματεία και τους φορείς του κινήματος χρειάζεται να οργανωθεί με την έναρξη της σχολικής χρονιάς μια ουσιαστική διαδικασία ενημέρωσης και συζήτησης για τις στοχεύσεις, το περιεχόμενο του λεγόμενου «πολλαπλού βιβλίου» και των νέων σχολικών εγχειριδίων.

Καλούμε τους Συλλόγους Διδασκόντων να μην προχωρήσουν στην επιλογή πολλαπλού βιβλίου, καταθέτοντας πρακτικό που θα διατυπώνει τις αντιρρήσεις και επιφυλάξεις μας σχετικά με τη στόχευση αυτής της διαδικασίας. Άλλωστε η υπουργική απόφαση αλλά και ο νόμος 4823 αφήνει ανοιχτό το συγκεκριμένο περιθώριο για τις συνεδριάσεις των ΣΔ.

Επισυνάπτεται το πρακτικό που προτείνεται από το ΔΣ της ΕΛΜΕ.

ΠΡΑΞΗ …..^η  …………… …./06/2026

Του Συλλόγου Διδασκόντων του ……ου Γυμνασίου / ΓΕΛ / ΕΠΑΛ ………………………………

ΘΕΜΑ: «Ειδική συνεδρίαση για την επιλογή μεταξύ των εγκεκριμένων διδακτικών πακέτων που έχουνε ενταχθεί στο ΜΔΒ του άρθρου 84 του ν. 4823/2021 για το σχολικό έτος 2027 - 2028».

Στο γραφείο συνεδριάσεων του ……ου Γυμνασίου / ΓΕΛ / ΕΠΑΛ ……………………, ο Σύλλογος Διδασκόντων συνήλθε σήμερα, ημέρα ………………. ……./06/2026 και ώρα ………… σε ειδική συνεδρίαση, ύστερα από πρόσκληση του/της Διευθυντή/ντριας, με θέμα:

«Επιλογή μεταξύ των εγκεκριμένων διδακτικών πακέτων που έχουν ενταχθεί στο Μ.Δ.Β. του άρθρου 84 του ν. 4823/2021, για το σχολικό έτος 2027 - 2028» με βάση την Υ.Α. Αριθμ. 72907/ΓΔ4»

Η συνεδρίαση ξεκίνησε με ενημέρωση από την/τoν Διευθύντρια/ή του Σχολείου, για την κείμενη νομοθεσία και το περιεχόμενο της Υπουργικής Απόφασης.

Ακολούθησε γόνιμη και δημιουργική διαλογική συζήτηση, κατά την οποία κατατέθηκαν και εκφράστηκαν απόψεις στο Σύλλογο Διδασκόντων.

Όλα τα παραπάνω έλαβε υπόψη του ο Σύλλογος Διδασκόντων για να αποφασίσει.

Ως εκ τούτων αποφασίζει ομόφωνα (ή κατά πλειοψηφία) ως εξής:

Καλούμαστε να επιλέξουμε εντός ελάχιστων εργάσιμων ημερών και μάλιστα στο τέλος της σχολικής χρονιάς, χωρίς καμία προετοιμασία και χωρίς να έχουμε λάβει επαρκή γνώση του περιεχομένου των εγχειριδίων, τα βιβλία που θα διδαχτούν οι μαθητές μας για το σχολικό έτος 2027-2028. Ωστόσο, η επιλογή σχολικών εγχειριδίων αποτελεί μια εξαιρετικά σημαντική, παιδαγωγική απόφαση, αφού το επιλεγμένο εγχειρίδιο σε κάθε μάθημα οφείλει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια με βασικά τις μορφωτικές καθώς και τις ψυχοσυναισθηματικές και ειδικές μαθησιακές ανάγκες των μαθητών.

Συγκεκριμένα καλούμαστε να μελετήσουμε δεκάδες σχολικά εγχειρίδια, το αντίστοιχο συμπληρωματικό ψηφιακό υλικό που έχει δημιουργηθεί και αναρτηθεί, καθώς και τα εγχειρίδια του εκπαιδευτικού, πράγμα αντικειμενικά αδύνατο και εκπαιδευτικά ριψοκίνδυνο. Επιπλέον, δεν έχουμε παρακολουθήσει κάποιο επιμορφωτικό πρόγραμμα ή παρουσίαση των διδακτικών πακέτων ώστε να έχουμε βαθύτερη κατανόηση της παιδαγωγικής και διδακτικής προσέγγισης, της επιστημονικής και διδακτικής μεθοδολογίας που προτείνεται από τις συγγραφικές ομάδες.

Μια επιλογή, που δε θα λαμβάνει υπόψη το σύνολο των επιστημονικών και παιδαγωγικών δεδομένων και για την οποία δεν υπάρχει η δυνατότητα αναθεώρησής της στο μέλλον είναι πιθανόν να αποδειχθεί επιζήμια για την σχολική κοινότητα.

Στο πλαίσιο αυτό ο Σύλλογος Διδασκόντων δηλώνει, ότι αδυνατεί να αποφασίσει για ένα τόσο σοβαρό ζήτημα και προτείνει να επανέλθει επί του θέματος με την έναρξη της σχολικής χρονιάς και εφόσον υπάρχουν οι προϋποθέσεις.

Για τον σκοπό αυτό συντάχτηκε το παρόν πρακτικό και αφού διαβάστηκε μεγαλόφωνα, υπογράφεται όπως ακολουθεί.

ΓΙΑ ΤΟ Δ.Σ. ΤΗΣ Α΄ ΕΛΜΕ ΔΥΤΙΚΗΣ ΑΤΤΙΚΗΣ

Ο Πρόεδρος του Δ.Σ.

Ιωαννίδης Τάσος

Η Γραμματέας του Δ.Σ.

Γκούμα Ιωάννα