Χρήστος Κάτσικας

Περισσότερα από 20.000 κενά στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Ηανακοίνωση για 5.500 μόνιμους διορισμούς στην εκπαίδευση παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση ως μια ακόμη σημαντική παρέμβαση για την ενίσχυση των δημόσιων σχολείων. Ωστόσο, μια προσεκτική ανάγνωση των στοιχείων δείχνει ότι ο αριθμός αυτός απέχει σημαντικά από τις πραγματικές ανάγκες που καταγράφονται σήμερα στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.

Οι αριθμοί των αναπληρωτών που προσλήφθηκαν τη σχολική χρονιά 2025-2026, σε συνδυασμό με τις φετινές συνταξιοδοτήσεις, αποτυπώνουν ένα εκπαιδευτικό σύστημα που εξακολουθεί να στηρίζεται σε δεκάδες χιλιάδες συμβασιούχους για να λειτουργήσει.

Περισσότερα από 20.000 κενά στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση

Στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση, κατά τη σχολική χρονιά 2025-2026, οι προσλήψεις αναπληρωτών ανήλθαν συνολικά σε 16.150.

Από αυτούς:

Αν προστεθούν οι 2.598 εκπαιδευτικοί που αποχώρησαν φέτος λόγω συνταξιοδότησης, τα καταγεγραμμένα κενά φτάνουν τις 18.748 θέσεις.

Στην πραγματικότητα, όμως, η εικόνα είναι ακόμη πιο επιβαρυμένη. Κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς χιλιάδες λειτουργικά κενά παρέμειναν ακάλυπτα μέχρι το τέλος της χρονιάς, ιδιαίτερα σε απομακρυσμένες περιοχές, στην ειδική αγωγή και σε συγκεκριμένες ειδικότητες.

Για τον λόγο αυτό, εκπαιδευτικοί φορείς εκτιμούν ότι οι πραγματικές ανάγκες μόνιμης στελέχωσης στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ξεπερνούν πλέον τις 20.000 θέσεις.

Πάνω από 35.000 κενά στην Πρωτοβάθμια

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η εικόνα των αναγκών στην Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση.

Κατά το σχολικό έτος 2025-2026 προσλήφθηκαν συνολικά 29.656 αναπληρωτές:

Με την προσθήκη των 2.445 συνταξιοδοτήσεων που καταγράφηκαν φέτος, οι ανάγκες φτάνουν ήδη τις 32.101 θέσεις.

Αν συνυπολογιστούν και εδώ τα κενά που δεν καλύφθηκαν κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς, οι πραγματικές ανάγκες εκτιμάται ότι ξεπερνούν τις 35.000 θέσεις.

Ένα σύστημα που λειτουργεί με αναπληρωτές

Τα στοιχεία αναδεικνύουν μια πραγματικότητα που επαναλαμβάνεται εδώ και πολλά χρόνια: οι αναπληρωτές δεν καλύπτουν πλέον μόνο έκτακτες ή προσωρινές ανάγκες.

Αντίθετα, αποτελούν βασικό πυλώνα λειτουργίας του δημόσιου σχολείου.

Κάθε Σεπτέμβριο χιλιάδες αναπληρωτές προσλαμβάνονται για να καλύψουν θέσεις που υπάρχουν μόνιμα στα σχολεία, ενώ το επόμενο καλοκαίρι απολύονται και επαναπροσλαμβάνονται για τις ίδιες ακριβώς ανάγκες.

Πρόκειται για ένα φαινόμενο που οι εκπαιδευτικές οργανώσεις περιγράφουν με τη φράση ότι «οι αναπληρωτές αναπληρώνουν κάθε χρόνο τον ίδιο τους τον εαυτό».

Οι αριθμοί πίσω από τους 5.500 διορισμούς

Αν συγκριθούν οι 5.500 διορισμοί με τις συνολικές ανάγκες που προκύπτουν από τα στοιχεία των αναπληρωτών και των συνταξιοδοτήσεων, η απόσταση είναι εμφανής.

Με άλλα λόγια, οι διορισμοί καλύπτουν περίπου το ένα δέκατο των πραγματικών αναγκών που εμφανίζει σήμερα το εκπαιδευτικό σύστημα.

Το μεγάλο ερώτημα

Το βασικό ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο μπορεί να υπάρξει σταθερή λειτουργία των σχολείων όταν δεκάδες χιλιάδες θέσεις συνεχίζουν να καλύπτονται με συμβάσεις ορισμένου χρόνου.

Οι εκπαιδευτικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι η εκτεταμένη χρήση αναπληρωτών δεν αποτελεί πλέον έκτακτη λύση αλλά μόνιμο χαρακτηριστικό του συστήματος, με συνέπειες τόσο για τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς όσο και για τη συνέχεια της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Έτσι, παρά τη σημασία των 5.500 νέων διορισμών, η συζήτηση για τις πραγματικές ανάγκες των σχολείων παραμένει ανοιχτή, καθώς οι αριθμοί δείχνουν ότι το ζήτημα των κενών στην εκπαίδευση απέχει ακόμη πολύ από το να θεωρηθεί λυμένο.