Συνειδητός «κόφτης» της τάσης για πανεπιστημιακή εκπαίδευση οι Πανελλαδικές

 ΠΗΓΗ: Eksegersi.gr

Στις 26 Ιουνίου, το υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε τις βαθμολογίες των υποψήφιων ΓΕΛ και ΕΠΑΛ που πήραν μέρος στις πανελλαδικές εξετάσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΑΙΘΑ το πλήθος των υποψήφιων ΓΕΛ με συμμετοχή σε τουλάχιστον δυο πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα ήταν 73.941 και το αντίστοιχο πλήθος των υποψήφιων ΕΠΑΛ ήταν 14.696. Συνολικά, δηλαδή, πήραν μέρος στις φετινές πανελλαδικές 88.637 υποψήφιοι για 68.788 προσφερόμενες θέσεις (90.416 υποψήφιοι πέρυσι για 68.851 θέσεις).

Με την ανακοίνωση των βαθμολογιών, οι σχολιαστές στα αστικά ΜΜΕ άρχισαν τις εκτιμήσεις για το πού θα κινηθεί φέτος το «ασανσέρ» των βάσεων και ποια μαθήματα είναι αυτά που θα παίξουν ρόλο στο ανεβοκατέβασμά του.

Γενικά σημειώνουμε ότι η διαμόρφωση των βάσεων εξαρτάται από τον κλειστό αριθμό εισακτέων και τις δηλώσεις που θα κάνουν οι υποψήφιοι στο μηχανογραφικό, συνυπολογίζοντας και τους συντελεστές βαρύτητας ανά τμήμα.

Εκείνο το οποίο πρέπει να καταλάβουμε είναι ότι σημασία δεν έχει εάν οι βάσεις φέτος θα πέσουν λίγο χαμηλότερα π.χ. στο πεδίο Ανθρωπιστικών Σπουδών και στο πεδίο των Σπουδών Υγείας, θα ανεβοτατεβαίνουν στο πεδίο Θετικών Επιστημών και θα ανέβουν λίγο στο πεδίο των Σπουδών Οικονομίας και Πληροφορικής, ή εάν του χρόνου ανέβουν ένα σκαλί παραπάνω, αν οι υποψήφιοι έγραψαν κάπως χειρότερα σε ένα μάθημα ή καλύτερα σε κάποιο άλλο, αν αυτοί που πέφτουν κάτω από τη βάση είναι περισσότεροι ή λιγότεροι, αφού οι επιδόσεις έχουν να κάνουν με το βαθμό διαβαθμισμένης δυσκολίας των θεμάτων, με τις «τορπίλες» δηλαδή που θέτουν οι θεματοδότες, προκειμένου να πετύχουν το διαμοιρασμό των υποψηφίων σε «άριστους, μέτριους ή κακούς».

Σημασία έχει αυτός καθαυτός ο ταξικός φραγμός των πανελλαδικών εξετάσεων, που συντηρείται και μέσω του ιδεολογήματος ότι «δεν είναι όλοι ικανοί να σπουδάσουν», την ίδια στιγμή που πριμοδοτούνται τα ιδιωτικά πανεπιστήμια (με δημιουργία «δεξαμενής» πελατών και λόγω θέσπισης του International Baccalaureate και για τα δημόσια Πρότυπα Σχολεία), που αποτελούν μετενσάρκωση των ήδη λειτουργούντων κολλεγίων, για την εισαγωγή στα οποία δεν απαιτείται καμιά «αριστεία», πέρα από τη δυνατότητα της «τσέπης» των οικογενειών.

Σημασία έχει ότι επιπλέον ισχυροί «κόφτες», όπως η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής παραμένουν αλώβητοι, ενώ εξυφαίνεται νέο σχέδιο εκτίναξης των ταξικών φραγμών με το Εθνικό Απολυτήριο (θα προβλέπει μίνι πανελλαδικές και στις τρεις τάξεις του Λυκείου με πλήρη εφαρμογή της Τράπεζας θεμάτων, συνυπολογισμό των βαθμών και των τριών τάξεων του Λυκείου με ειδικό συντελεστή ανά τάξη στο βαθμό του Εθνικού Απολυτήριου, παραμονή των πανελλαδικών εξετάσεων, ως προϋπόθεση εισαγωγής στα ΑΕΙ, και αριθμό εισακτέων που θα καθορίζεται από τα Πανεπιστήμια).

Μα πάνω απ’ όλα σημασία έχει το ίδιο το περιεχόμενο του αστικού σχολείου, που διαμορφώνει προσωπικότητες με ρηχές γνώσεις μιας χρήσης, χωρίς κρίση και πλατιούς ορίζοντες. Περιεχόμενο που έχει διαφοροποιημένες επιπτώσεις στους μαθητές, στη μορφωτική και εκπαιδευτική τους διαδρομή, ανάλογα με την ταξική τους προέλευση, με το κοινωνικό-οικονομικό-μορφωτικό στρώμα από το οποίο προέρχονται.

Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής: η λαιμητόμος των υποψηφίων

Μεγάλος πονοκέφαλος της αστικής τάξης και του πολιτικού της προσωπικού, εδώ και δεκαετίες, είναι η ιστορικά διαμορφωμένη δυναμική τάση της νεολαίας της εργαζόμενης κοινωνίας για πανεπιστημιακή μόρφωση.

Μέσα στο δημόσιο πανεπιστήμιο οι νέοι χτίζουν προσωπικότητες που κατέχουν γνώσεις, δεξιότητες, αυξημένη κρίση της κοινωνικο-οικονομικής και πολιτικής πραγματικότητας (με τη σχετική έννοια που αυτά πραγματώνονται στο πλαίσιο του καπιταλισμού), πολλαπλασιάζουν στον μέγιστο βαθμό τις ευκαιρίες για επαγγελματική αποκατάσταση και κάνουν όνειρα για μια ζωή πιο άνετη από αυτήν των γονιών τους.

Γι’ αυτούς τους λόγους αποτελούν εν δυνάμει στρώμα που υπό προϋποθέσεις μπορεί να διεκδικεί καλύτερους μισθούς και εργασιακές σχέσεις, ενώ κατά περιόδους, όταν ειδικά πιέζεται οικονομικά ή περιορίζονται οι πολιτικές ελευθερίες του, παρουσιάζει έντονες αντιδράσεις.

Εχουν βαλθεί, λοιπόν, όλοι οι διαχειριστές της εξουσίας για λογαριασμό της μπουρζουαζίας, να ανακόψουν αυτήν την τάση για σπουδές. Είτε θεσμοθετώντας έντονους ταξικούς φραγμούς, τόσο στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση (ειδικά στο Λύκειο), όσο και κατά την εισαγωγή (Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής) και τη φοίτηση στα ΑΕΙ, είτε λουστράροντας και ξανα-λουστράροντας τη λεγόμενη τεχνικοεπαγγελματική εκπαίδευση, με στόχο να στρέψουν σε αυτήν, τώρα και μετά την αποφοίτηση από το Γυμνάσιο (νόμοι Κεραμέως, Πιερρακάκη), ειδικά την τεράστια πλειοψηφία των παιδιών της εργατικής τάξης και των φτωχών λαϊκών στρωμάτων.

Η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής (ΕΒΕ) αποτελεί ισχυρότατη λαιμητόμο ανακοπής της τάσης για πανεπιστημιακές σπουδές. Τη σημασία της περιέγραψε ο κυνικός Μητσοτάκης: «η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής ήρθε για να μείνει».

Ας δούμε τώρα πώς διαμορφώνονται οι μέσοι όροι των επιδόσεων των υποψηφίων ΓΕΛ σε όλα τα μαθήματα στις φετινές εξετάσεις, ανά επιστημονικό πεδίο, οι αντίστοιχοι μέσοι όροι της περσινής χρονιάς καθώς και ο υπολογισμός της Ελάχιστης Βάσης Εισαγωγής τόσο με τον χαμηλότερο προβλεπόμενο συντελεστή (0,8) όσο και με τον υψηλότερο (1,2).

Στατιστικά 2024-2025

Παρατηρήσεις:

• Καταρχάς να υπενθυμίσουμε ότι σύμφωνα με το νόμο Κεραμέως (4777/17-2-2021, άρθρο 4Β), προϋπόθεση για να συμμετάσχει κάποιος υποψήφιος στη διαδικασία επιλογής για τις σχολές και τα τμήματα των Πανεπιστημίων είναι η επίτευξη στις πανελλαδικές εξετάσεις βαθμολογικής επίδοσης ίσης ή μεγαλύτερης από την Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής ανά σχολή ή τμήμα ή εισαγωγική κατεύθυνση.

Κοντολογίς, για να αποκτήσει απλά κάποιος υποψήφιος δικαίωμα συμπλήρωσης του μηχανογραφικού δελτίου, θα πρέπει οπωσδήποτε να έχει σημειώσει βαθμολογική επίδοση τουλάχιστον ίση με την χαμηλότερη ΕΒΕ (δηλαδή αυτή με συντελεστή το 0,8).

• Οι μέσοι όροι ανά μάθημα που σημειώνονται τόσο στην 2η όσο και στην 3η στήλη κάθε πίνακα προσεγγίζουν τους πραγματικούς μέσους όρους που γνωρίζει μόνο το υπουργείο Παιδείας, μιας και είναι το μόνο που έχει στη διάθεσή του τους βαθμούς όλων των υποψηφίων σε όλη την επικράτεια. Εμείς υπολογίσαμε τους μέσους όρους με βάση τα στατιστικά στοιχεία που δημοσιεύει το ΥΠΑΙΘΑ, στα οποία δίνεται ο αριθμός των υποψηφίων που κατέγραψαν επιδόσεις μέσα σε κάποιες κλάσεις (δηλαδή από 0 έως 5, από 5 έως 10, από 10 έως 11, από 11 έως 12, . . . , από 19 έως 20), αντιστοιχίζοντας σε κάθε υποψήφιο της κλάσης την κεντρική τιμή της κλάσης (π.χ. σε κάθε υποψήφιο της κλάσης 0 έως 5 αντιστοιχίσαμε τον βαθμό 2,5 κ.ο.κ.).

Οι πραγματικές ελάχιστες βάσεις εισαγωγής ανά επιστημονικό πεδίο και τμήμα θα ανακοινωθούν από τις 4 έως 7 Ιουλίου παράλληλα με τη διαδικασία υποβολής των μηχανογραφικών δελτίων των υποψηφίων.

• Παρατηρούμε ότι οι αποκλίσεις στους μέσους όρους των μαθημάτων σε όλα τα επιστημονικά πεδία ανάμεσα στις πανελλαδικές του 2024 και του 2025 είναι απειροελάχιστες. Το ίδιο συμβαίνει και με τις διαφορές ανάμεσα στο 2024 και στο 2025 στις κατά προσέγγιση Ελάχιστες Βάσεις Εισαγωγής ανά επιστημονικό πεδίο και τμήμα.

Συνεπώς αναμένεται και φέτος ο κατά χιλιάδες αποκεφαλισμός υποψηφίων λόγω μη συμπλήρωσης της ΕΒΕ. Ο αριθμός τους -λαμβανομένου υπόψη ότι υποψήφιοι και θέσεις είναι περίπου ίδια με πέρυσι- θα προσεγγίσει τον περσινό (πέρυσι κόπηκαν λόγω ΕΒΕ 25.921 υποψήφιοι).

Σημειώνουμε ότι ο αριθμός των αποκεφαλισθέντων λόγω ΕΒΕ είναι περίπου το 1/3 των υποψηφίων που συμμετέχουν στις πανελλαδικές κάθε χρονιά.

Σημειώνουμε επίσης ότι και φέτος θα μείνουν κενές σε σχολές και τμήματα χιλιάδες θέσεις, γεγονός που αυξάνει τους κινδύνους για εξαφάνιση τμημάτων ειδικά σε περιφερειακά ΑΕΙ, στο πλαίσιο της «αναμόρφωσης του ακαδημαϊκού χάρτη», που τόσο επιθυμεί η κυβέρνηση, την ίδια στιγμή που επιδιώκει την αύξηση της πελατείας των ιδιωτικών πανεπιστημίων.