Αντριάνα Βασιλά - Δημοσιεύτηκε στο ΠΟΝΤΙΚΙ τεύχος 2451 13/08/2026 - topontiki.gr

Δεκαπενταύγουστος 2026. Η εικόνα της χώρας χωρίζεται με μαθηματική ακρίβεια στα δύο. Από τη μία πλευρά, η συντριπτική πλειονότητα των ελληνικών νοικοκυριών βιώνει τη θερινή ραστώνη όχι ως περίοδο ανάπαυλας, αλλά ως άσκηση οικονομικής επιβίωσης: ακριβά καύσιμα, αστρονομικές τιμές στα ακτοπλοϊκά και στα καταλύματα, εξωφρενικά ενοίκια που καταβροχθίζουν πάνω από το 40% του μηνιαίου εισοδήματος και μια αγορά τροφίμων που επιμένει να καλπάζει.

Από την άλλη πλευρά, το εγχώριο τραπεζικό σύστημα ανακοινώνει κέρδη – μαμούθ, ενισχυμένο από τη διατήρηση των υψηλών επιτοκίων, τις προμήθειες και την ανθεκτικότητα των εσόδων από τόκους, με τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης να αναθεωρούν συνεχώς προς τα πάνω τις προβλέψεις τους για τη διετία 2026 – 2027. Η κοινωνική πραγματικότητα είναι αδυσώπητη. Το φετινό καλοκαίρι, η έννοια των «διακοπών» τείνει να μετατραπεί σε πολυτέλεια για λίγους. Η οικονομική δυσχέρεια δεν περιορίζεται πλέον στις ασθενέστερες ομάδες, αλλά σαρώνει οριζόντια τη μεσαία τάξη.

Στο κόκκινο καύσιμα, ενοίκια και σούπερ μάρκετ

Η έξοδος των αδειούχων του Αυγούστου πραγματοποιείται φέτος υπό καθεστώς «χειρουργικής» διαχείρισης του οικογενειακού προϋπολογισμού. Η μετακίνηση με το αυτοκίνητο προς την περιφέρεια ή τα νησιά αποτελεί ασύμφορη εξίσωση, καθώς οι τιμές των καυσίμων στη νησιωτική Ελλάδα αγγίζουν ή και ξεπερνούν τα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια για μια τετραμελή οικογένεια με όχημα ισοδυναμούν με έναν ολόκληρο μισθό.

Την ίδια στιγμή οι τιμές της βραχυχρόνιας και μακροχρόνιας μίσθωσης έχουν εκτιναχθεί σε ιστορικά υψηλά. Το στεγαστικό πρόβλημα δεν αφορά πλέον μόνο τους φοιτητές ή τα νέα ζευγάρια στις μεγάλες πόλεις, αλλά «πνίγει» ολόκληρη την επικράτεια. Τα ενοίκια καταναλώνουν το μεγαλύτερο μέρος του μηνιαίου διαθέσιμου εισοδήματος, μη αφήνοντας περιθώρια για αποταμίευση.

Play Video

Στα καταστήματα τροφίμων και στο λιανεμπόριο η εικόνα είναι παρόμοια. Ο «πληθωρισμός της απληστίας» και οι υψηλές τιμές στα βασικά αγαθά αναγκάζουν τους καταναλωτές να περιορίζουν τα ψώνια τους στα απολύτως απαραίτητα, στρεφόμενοι σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και συνεχείς περικοπές. Η καταναλωτική εμπιστοσύνη υποχωρεί, καθώς οι αυξήσεις στους μισθούς εξανεμίζονται πριν καν συμπληρωθεί το πρώτο δεκαήμερο του μήνα.

Οι «άδειοι» λογαριασμοί και οι ακροβασίες Σκέρτσου

Την ώρα που η καθημερινότητα πιέζει ασφυκτικά, ξέσπασε έντονη πολιτική και οικονομική αντιπαράθεση σχετικά με την πραγματική εικόνα των αποταμιεύσεων των Ελλήνων.

Αφορμή στάθηκαν τα επίσημα στοιχεία του Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων και Επενδύσεων (ΤΕΚΕ), τα οποία αποτυπώνουν μια γυμνή αλήθεια: η συντριπτική πλειονότητα των τραπεζικών λογαριασμών στη χώρα διατηρεί υπόλοιπα κάτω των 1.000 ευρώ. Η εικόνα αυτή οδήγησε στο εύλογο συμπέρασμα ότι «7 στους 10 Έλληνες έχουν καταθέσεις κάτω από 1.000 ευρώ», επιβεβαιώνοντας την απόλυτη αδυναμία αποταμίευσης της κοινωνίας.

Προκειμένου να διαχειριστεί το πολιτικό κόστος αυτής της αμείλικτης πραγματικότητας, ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος κατέφυγε σε μια σειρά από γλωσσικές και στατιστικές ακροβασίες που, ωστόσο, ελάχιστα πείθουν την αγορά και ακόμη λιγότερο τους ίδιους τους πολίτες. Ο Σκέρτσος επιχείρησε να «διυλίσει τον κώνωπα», υποστηρίζοντας ότι υπάρχει θεμελιώδης διαφορά ανάμεσα στο «7 στους 10 καταθέτες έχουν κάτω από 1.000 ευρώ» και στο «7 στους 10 τραπεζικούς λογαριασμούς έχουν υπόλοιπο κάτω των 1.000 ευρώ».

Επιστρατεύοντας μάλιστα το παράδειγμα ενός πολίτη που υποτίθεται ότι διατηρεί τρεις λογαριασμούς – δύο «μικρούς» των 500 και 800 ευρώ και έναν «μεγάλο» των 50.000 ευρώ – ο υπουργός προσπάθησε να πείσει ότι τα στοιχεία του ΤΕΚΕ αφορούν απλώς «αριθμούς μητρώου» και όχι την πραγματική οικονομική κατάσταση των νοικοκυριών.

Ωστόσο, η κυβερνητική αυτή επιχειρηματολογία προσκρούει σε τοίχο στην πραγματική οικονομία:

• Η θεωρία απέχει από την καθημερινότητα:Το σενάριο του «μέσου Έλληνα» που διατηρεί παράλληλα δεκάδες χιλιάδες ευρώ σε έναν λογαριασμό και αφήνει ψίχουλα σε άλλους δύο ακούγεται περισσότερο ως επικοινωνιακό εφεύρημα παρά ως αποτύπωση της ελληνικής πραγματικότητας.

• Οι καθαρές αποταμιεύσεις «βουλιάζουν»:Όσο κι αν το κυβερνητικό επιτελείο επιχειρεί να βαφτίσει το ψάρι κρέας, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι ο αρνητικός ρυθμός αποταμίευσης των ελληνικών νοικοκυριών είναι αδιαμφισβήτητος. Οι οικογένειες αναγκάζονται να «τρώνε από τα έτοιμα» για να καλύψουν τις τρέχουσες υποχρεώσεις τους.

Η προσπάθεια μετατροπής μιας κοινωνικής οδύνης σε άσκηση στατιστικής δεν καταφέρνει να διασκεδάσει τις εντυπώσεις. Για τη συντριπτική πλειονότητα των πολιτών, οι άδειοι λογαριασμοί δεν είναι ένα «στατιστικό λάθος» του ΤΕΚΕ, αλλά η καθημερινή εμπειρία της επιβίωσης.

Τραπεζικά κέρδη 2,4 δισ. στο εξάμηνο

Όσο τα νοικοκυριά μετρούν και το τελευταίο ευρώ, οι τέσσερις συστημικές τράπεζες (Alpha Bank, Eurobank, Τράπεζα Πειραιώς, Εθνική Τράπεζα) καταγράφουν επιδόσεις που προκαλούν ίλιγγο, αποδεικνύοντας ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα κινείται σε παντελώς διαφορετικό οικονομικό κύκλο.

Στο πρώτο εξάμηνο του 2026 τα συνολικά καθαρά κέρδη των συστημικών τραπεζών διαμορφώθηκαν στα 2,4 δισεκατομμύρια ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 2% σε ετήσια βάση (ή 11% αν αφαιρεθούν τα έκτακτα στοιχεία). Η μέση απόδοση ιδίων κεφαλαίων (ROTE) παρέμεινε κοντά στο 12%, επίπεδο που κατατάσσει τις ελληνικές τράπεζες στις πλέον αποδοτικές στην Ευρώπη.

Το πλέον αξιοσημείωτο στοιχείο είναι ότι η κερδοφορία αυτή δεν ήταν παροδική. Τα καθαρά έσοδα από τόκους (NII) επιδεικνύουν εξαιρετική ανθεκτικότητα, η πιστωτική επέκταση προς τις μεγάλες επιχειρήσεις επιταχύνεται, ενώ οι προμήθειες (από κάρτες, μεταφορές κεφαλαίων, διαχείριση περιουσίας) εξελίσσονται σε μόνιμη μηχανή παραγωγής εσόδων.

Ο διεθνής οίκος Scope Ratings αναθεώρησε ήδη προς τα πάνω τις εκτιμήσεις του για τη συνολική κερδοφορία του 2026, εκτιμώντας ότι τα διατηρήσιμα υψηλά επιτόκια του Euribor αντισταθμίζουν με το παραπάνω τη μικρή συμπίεση των περιθωρίων στα νέα δάνεια.

Τι βλέπουν οι διεθνείς οίκοι

Οι εκθέσεις των επενδυτικών οίκων Morgan Stanley και Citi για την πορεία των τεσσάρων συστημικών τραπεζών αποτυπώνουν το μέγεθος της απόκλισης ανάμεσα στα τραπεζικά μεγέθη και την πραγματική οικονομία:

Alpha Bank: πάνω από το 1 δισ. ο πήχης

Η Morgan Stanley ανεβάζει τις εκτιμήσεις για τα κέρδη ανά μετοχή (EPS) κατά 4% – 5%, βλέποντας ώθηση από τις αυξημένες προμήθειες (με πρόσθετα έσοδα 65 εκατ. ευρώ έως το 2028 από εξαγορές και συγχωνεύσεις) και το χαμηλότερο κόστος κινδύνου (στο 0,40%). Από την πλευρά της, η Citi τοποθετεί τα καθαρά κέρδη της Alpha Bank στα 915,5 εκατ. ευρώ για το 2026, προβλέποντας ότι θα σπάσουν το φράγμα του 1 δισ. το 2027 (1,022 δισ. ευρώ) και θα φτάσουν τα 1,090 δισ. ευρώ το 2028.

Eurobank: ισχυρότερο 2027 και 2028

Παρά τη μικρή προσωρινή προσαρμογή για το 2026 λόγω καθυστερήσεων στην ολοκλήρωση της συμφωνίας με τη Eurolife Life, η Morgan Stanley αυξάνει κατά 3% τις προβλέψεις για τα EPS του 2027, βλέποντας τα έσοδα από τόκους (NII) 3% υψηλότερα και τις προμήθειες 4% – 5% υψηλότερα από τις εκτιμήσεις της αγοράς. Η Citi αναθεωρεί επίσης ανοδικά τις εκτιμήσεις της για την Eurobank κατά 4% για το 2026, στηριζόμενη στην ισχυρή πιστωτική επέκταση.

Πειραιώς: διαδοχικά ρεκόρ κερδοφορίας

Εντυπωσιακές είναι οι εκτιμήσεις της Citi για την Τράπεζα Πειραιώς. Ο οίκος προβλέπει καθαρά κέρδη 1,167 δισ. ευρώ για το 2026, τα οποία αναμένεται να σκαρφαλώσουν στα 1,317 δισ. ευρώ το 2027 και στα 1,410 δισ. ευρώ το 2028. Πρόκειται για μια τριετία συνεχούς και διαδοχικής αύξησης της κερδοφορίας, που εξασφαλίζει υψηλές αποδόσεις στους μετόχους.

Εθνική: ανθεκτικότητα και γενναιόδωρα μερίσματα

Η Morgan Stanley αυξάνει τις προβλέψεις για τα καθαρά κέρδη της Εθνικής Τράπεζας το 2026, τοποθετώντας τα κέρδη ανά μετοχή στα 1,43 ευρώ. Η τράπεζα αναμένεται να προχωρήσει σε εντυπωσιακές διανομές μερισμάτων (payout ratio 65% για το 2026 – 2027 και 70% το 2028), με τον δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας CET1 να διαμορφώνεται στο ισχυρό 15,7%, ακόμη και μετά τις αυξημένες πληρωμές προς τους μετόχους.

Η κοινωνική εξίσωση που δεν βγαίνει

Η εικόνα της ελληνικής οικονομίας στα μέσα του 2026 συνθέτει έναν οξύμωρο σχηματισμό. Από τη μία πλευρά, οι αριθμοί των ισολογισμών, οι οίκοι αξιολόγησης και οι τραπεζικές κερδοφορίες ευημερούν, τροφοδοτούμενοι από ένα σύστημα που απορροφά ρευστότητα από την αγορά. Από την άλλη πλευρά, οι πολίτες καλούνται να επιβιώσουν σε ένα περιβάλλον συνεχούς ακρίβειας, όπου ακόμη και οι ολιγοήμερες διακοπές του Αυγούστου απαιτούν θυσίες μηνών.

Όσο κι αν οι κυβερνητικές ερμηνείες καταφεύγουν σε στατιστικές σοφιστείες για να δικαιολογήσουν τα αδικαιολόγητα, η αλήθεια της αγοράς παραμένει αμείλικτη: η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων συρρικνώνεται, οι ταμιευτήρες των νοικοκυριών αδειάζουν και η απόσταση ανάμεσα στην πραγματική οικονομία και τους αριθμούς των τραπεζών διευρύνεται επικίνδυνα.