Η «νέα Ελλάδα» που προβάλλεται μέσα από το Ελληνικό είναι πραγματικά μια ανάπτυξη που αφορά όλους τους πολίτες; Ή τους οικονομικά ισχυρούς;

ΠΗΓΗ: documentonews.gr

Με το μεγαλεπήβολο και πολυδιαφημισμένο έργο στο Ελληνικό καταπιάνεται η γαλλική Liberation, προχωρώντας σε μία εκ βαθέων ανάλυση για «την μεγαλύτερη αστική ανάπλαση στην Ευρώπη» η οποία αποτελεί παράλληλα και «ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα αναπτυξιακά σχέδια της σύγχρονης Ελλάδας». Κι αυτό γιατί, η θέση του και ο πύργος-σήμα κατατεθέν του, συμβολίζουν τη «σύγκρουση» ανάμεσα στην οικονομική ανάπτυξη και την προστασία του δημόσιου χώρου και της κοινωνικής συνοχής.

Το ρεπορτάζ αναφέρεται φυσικά στον υπό κατασκευή Riviera Tower, τον πρώτο ουρανοξύστη της Ελλάδας, ύψους 203 μέτρων, ο οποίος αναμένεται να παραδοθεί το δεύτερο εξάμηνο του 2026. Ο πύργος αποτελεί το πιο εμβληματικό στοιχείο της επένδυσης στο πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού, μιας έκτασης περίπου 6,2 εκατ. τετραγωνικών μέτρων, τρεις φορές μεγαλύτερης από το Μονακό, η οποία επένδυση υλοποιείται από τη Lamda Development, συμφερόντων του Σπύρου Λάτση, χαρακτηρίζοντάς την «μια πόλη μέσα στην πόλη».

Η φωτογραφία που φαίνεται ο ουρανοξύστης να επισκιάζει την Ακρόπολη

Οι αντιδράσεις για το «τέρας» που υψώνεται στην παραλιακή, γιγαντώθηκαν όταν ο φωτογράφος Βασίλης Στάμος ανέβασε μία φωτογραφία, τραβηγμένη από την Πεντέλη, η οποία απεικονίζει τον ουρανοξύστη να «επισκιάζει» την Ακρόπολη.

Μία φωτογραφία που αποδεικνύει, σύμφωνα με το άρθρο, ότι η Ελλάδα έχει αφήσει πίσω της την οικονομική κρίση και προσελκύει ξανά διεθνείς επενδύσεις. Η Liberation αναφέρει μάλιστα ότι η Ελλάδα κατέγραψε ανάπτυξη περίπου 2,1% το 2024 και το 2025, με αντίστοιχες προσδοκίες και για το 2026.

Για την επιχειρηματολογία αυτού σημειώνει: Η Lamda Development παρουσιάζει το έργο ως τη μεγαλύτερη αστική ανάπλαση της Ευρώπης καθώς θα περιλαμβάνε: πάρκο περίπου 2 εκατ. τ.μ.,
3,5 χλμ. παραλιακού μετώπου, πολυτελείς κατοικίες, εμπορικές περιοχές, ξενοδοχεία, μαρίνα, πολιτιστικούς χώρους, πανεπιστήμιο, κέντρο υγείας και ευεξίας, συνεδριακό κέντρο και καζίνο (το δεύτερο μεγαλύτερο κτήριο της ανάπλασης), υποδομές «έξυπνης πόλης» (smart city)!

«Άσχημο και απαράδεκτο έργο»

Στην Liberation φιλοξενείται ο αρχιτέκτονας Ηλίας Γιαννίδης, ο οποίος χαρακτηρίζει τον ουρανοξύστη και συνολικά το έργο «άσχημο και απαράδεκτο», υποστηρίζοντας ότι δεν ταιριάζει στην παραδοσιακή αρχιτεκτονική της Αττικής και αλλοιώνει τη σχέση κλίμακας που χαρακτηρίζει την ελληνική αρχιτεκτονική από την αρχαιότητα.

Η αρχιτέκτονας Τόνια Κατερίνη, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι δημιουργείται μια «κλειστή πόλη περίπου 30.000 κατοίκων», η οποία θα λειτουργεί κυρίως «για εύπορους κατοίκους και επισκέπτες». Θεωρεί ότι «ακόμη και το μεγάλο πάρκο θα βρίσκεται ουσιαστικά στο εσωτερικό ενός συγκροτήματος πολυτελών κατοικιών και δεν θα εξυπηρετεί πραγματικά τις γύρω γειτονιές».
Επιπλέον εκφράζει την άποψη ότι «το παραλιακό μέτωπο μετατρέπεται σε χώρο πολυτελείας, δύσκολα προσβάσιμο για τους περισσότερους πολίτες».

Το άρθρο της γαλλικής εφημερίδας συνδέει το όλο θέμα με το στεγαστικό πρόβλημα στην Αθήνα ενώ αναφέρει ότι ο κατώτατος μισθός είναι 1.027 ευρώ μικτά και τονίζει ότι οι μέσοι μισθοί παραμένουν περίπου 25% χαμηλότεροι από τα προ κρίσης επίπεδα. Σύμφωνα με τον δήμαρχο Αθηναίων Χάρη Δούκα, πολλοί Αθηναίοι δαπανούν έως και 70% του εισοδήματός τους για ένα στούντιο και έως 90% για διαμέρισμα δύο δωματίων. Με βάση όλα αυτά, θα έπρεπε να είχε προβλεφθεί ένα σχέδιο με κοινωνικές κατοικίες.

Η ιδιωτικοποίηση του αεροδρομίου και ο… μοναδικός υποψήφιος

H Liberation φυσικά κάνει μία αναδρομή στην ιστορία του αεροδρομίου στο Ελληνικό το οποίο έκλεισε το 2001, όταν άνοιξε το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος». Η έκταση παρέμεινε αναξιοποίητη και, μετά την κρίση χρέους, η Ελλάδα υποχρεώθηκε στο πλαίσιο των μνημονίων να προχωρήσει σε ιδιωτικοποιήσεις δημόσιας περιουσίας. Το Ελληνικό αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα περιουσιακά στοιχεία που τέθηκαν προς αξιοποίηση.

Το γαλλικό άρθρο αναφέρει ότι η Lamda Development ήταν ο μοναδικός υποψήφιος που υπέβαλε δεσμευτική προσφορά και απέκτησε την έκταση έναντι 560 εκατ. ευρώ το 2014.

Υπήρχαν όμως και πολλές ενστάσεις από τους ειδικούς όπως, το τίμημα ήταν πολύ χαμηλό, οι όροι του διαγωνισμού μεταβλήθηκαν κατά τη διάρκειά του, η έκθεση πραγματογνώμονα για την αποτίμηση παραδόθηκε μία ημέρα πριν από την υπογραφή της σύμβασης, ενώ υπήρξαν ζητήματα σχετικά με τη χρηματοδότηση και τη μεταπώληση τμημάτων της έκτασης σε άλλους κατασκευαστές.

Η Lamda Development απέρριψε όλες τις κατηγορίες που αποδίδονται λέγοντας ότι το έργο προσαρμόστηκε στις απαιτήσεις του ελληνικού κράτους. Όλες οι άδειες εκδόθηκαν νόμιμα, η εξαγορά ολοκληρώθηκε το 2021 ύστερα από περίπου 10 χρόνια διαδικασιών. Το συνολικό ύψος της επένδυσης πλησιάζει τα 9 δισ. ευρώ ενώ τονίζεται θα δημιουργηθούν περίπου 70.000 θέσεις εργασίας και θα προσελκύονται πάνω από 1 εκατομμύριο επιπλέον τουρίστες ετησίως. Τέλος, αναφέρει ότι η επένδυση θα αυξήσει το ελληνικό ΑΕΠ κατά περίπου 2,5 ποσοστιαίες μονάδες.

Στη σύνοψη που κάνει η Liberation καταλήγει ότι η μεγάλη διαφωνία δεν αφορά μόνο την αισθητική του ουρανοξύστη: Το Ελληνικό συμβολίζει την ιδιωτικοποίηση ενός δημόσιου χώρου, ο οποίος αντί να μετατραπεί σε ένα μεγάλο δημόσιο πάρκο για όλους, εξελίσσεται σε μια περιοχή με ιδιωτικά σχολεία, ιδιωτικό πανεπιστήμιο, πολυτελή ξενοδοχεία και ακριβά διαμερίσματα.

Η αρχιτέκτονας Τόνια Κατερίνη χαρακτηρίζει αυτή την πραγματικότητα ως μια «οικονομική περίφραξη», δηλαδή ένα περιβάλλον στο οποίο η πρόσβαση θα καθορίζεται κυρίως από την οικονομική δυνατότητα του καθενός.

Το άρθρο κλείνει θέτοντας το ερώτημα αν η «νέα Ελλάδα» που προβάλλεται μέσα από το Ελληνικό είναι πραγματικά μια ανάπτυξη που αφορά όλους τους πολίτες ή κυρίως τους οικονομικά ισχυρούς…