08-01-2026 18:55
Κέρκυρα
- Κατηγορία: Επικαιρότητα
Ο φόβος και οι αυταπάτες ως εργαλεία της αστικής κυριαρχίας
Μπαίνοντας στην προεκλογική περίοδο η στρατηγική των κυρίαρχων κομμάτων βρίσκεται σε εξέλιξη. Η ΝΔ και ο Μητσοτάκης βασίζονται στη δοκιμασμένη πρακτική με την «πολιτική του φόβου» και το ψευτοδίλημμα «σταθερότητα ή περιπέτεια». Ο Α. Τσίπρας επιχειρεί να παρουσιάσει, στην ίδια λογική, το δίλημμα: «ή εμείς ή η Δεξιά», δείχνοντας το Μητσοτάκη και τη ΝΔ ως τον απόλυτο κίνδυνο. Τέτοιες προσεγγίσεις αποτελούν μορφές πολιτικής πόλωσης που μετατοπίζουν τη συζήτηση από τα πραγματικά προβλήματα στα παραπλανητικά διλήμματα του φόβου. Στη ζωή, ο φόβος δεν λειτουργεί μόνο ως φυσική αντίδραση απέναντι σε απειλές, αλλά μπορεί να αξιοποιηθεί και ως μέσο άσκησης εξουσίας. Ας θυμηθούμε παλαιότερα το ψευτοδίλημμα «Καραμανλής ή τανκς», στη συνέχεια το «μπαμπούλα της Δεξιάς» με στόχο σε κάθε περίπτωση να δημιουργηθεί και να ενταθεί ο φόβος για να επιτευχθεί η υφαρπαγή της λαϊκής ψήφου. Αυτά τα διλήμματα είναι παραπλανητικά, αφού τόσο οι κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας όσο και η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ κινήθηκαν μέσα στο ίδιο βάρβαρο ευρωπαϊκό και δημοσιονομικό πλαίσιο, εφαρμόζοντας αντιλαϊκές πολιτικές με υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα, δημοσιονομική πειθαρχία και αντεργατικές, αντιασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις.
Από όλα τα παραπάνω, ωφελείται η ξενόδουλη μεγαλοαστική τάξη, το σύστημα της καπιταλιστικής βαρβαρότητας, το βάθεμα των ταξικών ανισοτήτων. Το κράτος και οι κυβερνήσεις δεν είναι μηχανισμοί που στέκονται έξω και πάνω από τις τάξεις. Είναι όργανα ταξικής -σε κάθε επίπεδο- εξουσίας. Είναι μηχανισμοί επιβολής με τον πολύπλευρο συστηματικό φόβο να παίζει ρόλο σαν βασικό στοιχείο χειραγώγησης. Μια πραγματικότητα που καθιστά «σημαδεμένη τράπουλα» τις αστικοδημοκρατικές εκλογές. Για έναν «φόβο» που δε γεννιέται πάντα από έναν πραγματικό κίνδυνο, όπως των οικονομικών κρίσεων και ιμπεριαλιστικών ανταγωνισμών, αλλά πολλές φορές καλλιεργείται, διογκώνεται και αξιοποιείται. Και το ερώτημα είναι απλό αλλά κρίσιμο: ποιος ωφελείται όταν οι εργαζόμενοι, οι παραγωγοί του πλούτου, ο λαός ζουν μέσα σε αυτή την «πραγματικότητα»; Ποιος κερδίζει όταν ο πολίτης πείθεται ότι η μόνη λύση είναι η υποταγή, η «σιωπή» και η λογική του «μικρότερου κακού»;
Ο «φόβος» είναι αστική πειθαρχία-υποταγή στην κυρίαρχη τάξη. Ο φόβος είναι σιωπή απέναντι στην αλήθεια. Ο «φόβος» είναι πολλές φορές αποδοχή και διευκολύνει τις αυταπάτες όταν παρουσιάζει πχ την απεργία και τους αγώνες είτε ως απρόβλεπτη, δύσκολη μάχη είτε ως απειλή για τη λεγόμενη σταθερότητα.
Όταν ο εργαζόμενος φοβάται ότι θα απολυθεί, δεν συνδικαλίζεται, δεν διεκδικεί. Όταν ο άνεργος φοβάται ότι δε θα βρει ποτέ ξανά δουλειά, δέχεται σχεδόν τα πάντα. Όταν φοβάται τον πρόσφυγα και μετανάστη, αποδέχεται το ρατσισμό. Όταν φοβάται τους άλλους λαούς, αποδέχεται τον εθνικισμό και την πατριδοκαπηλία. Όταν φοβάται τον ιμπεριαλισμό, αποδέχεται την εξάρτηση και την επέμβαση στη χώρα του και τις άλλες χώρες. Και έτσι η αστική κυριαρχία δε χρειάζεται πάντα να εμφανίζεται με τη μορφή της ωμής πολιτικής αντίδρασης. Μπορεί να εμφανίζεται ως «αναγκαιότητα», ως «ρεαλισμός», ως «μονόδρομος». Πάνω σε αυτά «πατάει» η ΝΔ ως πλέγμα κοινωνικών σχέσεων που κατασκευάζονται και αναπαράγονται. Ακριβώς πάνω σε αυτά τα δήθεν αριστερά κόμματα σπέρνουν αυταπάτες και πράττουν για τη διασφάλιση της δικιάς τους συστημικής σταθερότητας
Στο αστικό πολιτικό σύστημα, η κυβέρνηση με την αντιλαϊκή πολιτική οδηγεί τη μισθωτή εργασία να γίνεται επισφαλής, τους μισθούς να πιέζονται προς τα κάτω, τις συλλογικές συμβάσεις να είναι ανύπαρκτες, την ανεργία να απειλεί συνεχώς, οπότε ο φόβος να γίνεται εργαλείο ελέγχου και μηχανισμός συμμόρφωσης-τρομοκράτησης. Παράλληλα, η επίκληση του φόβου απέναντι στη Δεξιά λειτουργεί ως μέσο εγκλωβισμού προοδευτικού κόσμου, ενώ υποβαθμίζεται ή συσκοτίζεται η συζήτηση για τις αντιλαϊκές επιλογές της διακυβέρνησης της «πρώτη φορά Αριστερά».
Ο Λένιν, μιλώντας για την αστική δημοκρατία γράφει ότι είναι «…στενή, κολοβωμένη, ψεύτικη, υποκριτική, παράδεισος για τους πλούσιους, παγίδα και απάτη για τους εκμεταλλευόμενους, για τους φτωχούς» («Προλεταριακή επανάσταση και ο αποστάτης Κάουτσκυ», Β. Ι. Λένιν). Μπορεί να υπάρχουν εκλογές, θεσμοί, συντάγματα, αλλά στην πράξη η ολιγαρχία του πλούτου την καθορίζει, την φέρνει στα μέτρα της και την καταστρατηγεί. Σε περιόδους κρίσης, πολέμου, έντασης της ταξικής πάλης ή μεταναστευτικών ροών, ο δημόσιος λόγος συχνά γεμίζει «φόβο» με λέξεις όπως «ασφάλεια», «τάξη», «απειλή», «κίνδυνος». Ο πολίτης βομβαρδίζεται από τα ξεπουλημένα ΜΜΕ με εικόνες και μηνύματα, έτσι ώστε να μην αντιδρά σε περισσότερη καταστολή και περιορισμούς.
Και σε όλα αυτά ποια είναι η στάση της επίσημης Αριστεράς; Ο δοκιμασμένος για τις υπηρεσίες στο σύστημα Τσίπρας-ΕΛΑΣ-ΣΥΡΙΖΑ, το ΜέΡΑ25, η «Πλεύση Ελευθερίας» διαμορφώνουν εφήμερες εκλογοθηρικές, καιροσκοπικές πρακτικές, με έντονη την καλλιέργεια εκλογικών αυταπατών, σαν συμπληρώματα και δεκανίκια της ίδιας πολιτικής, ενισχύοντας το φόβο απέναντι στην οργάνωση και τους αγώνες, ενάντια στην καπιταλιστική εκμετάλλευση και την ιμπεριαλιστική βαρβαρότητα.
Εδώ ο «φόβος» λειτουργεί ως πολιτικό φίλτρο. Μας απομακρύνει από τα ουσιαστικά ερωτήματα. Γιατί υπάρχουν ταξικές ανισότητες, ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί, πρόσφυγες και μετανάστες; Ποιος φταίει για την ανασφάλεια; Ας αναρωτηθούμε: είναι ο φόβος φυσικό φαινόμενο ή πολιτική κατασκευή που συχνά διογκώνεται σκόπιμα από τα παπαγαλάκια των ΜΜΕ και τους λοιπούς θεσμούς; Και αν διογκώνεται σκόπιμα, τότε ποιος έχει συμφέρον να το κάνει; Η απάντηση είναι ότι ο φόβος γίνεται εργαλείο όταν υπηρετεί τη διατήρηση της υπάρχουσας τάξης πραγμάτων. Αντί να ενώνεται η τάξη και ο λαός απέναντι στην εκμετάλλευση, διασπάται. Και αυτό είναι εξαιρετικά βολικό για την κυρίαρχη τάξη. Γιατί μια διαιρεμένη τάξη, ένας διασπασμένος λαός είναι πιο εύκολα ελεγχόμενος και χειραγωγήσιμος.
Γι’ αυτό έχει σημασία η λενινιστική υπενθύμιση: «Χωρίς επαναστατική θεωρία δεν μπορεί να υπάρξει επαναστατικό κίνημα». Χωρίς κομμουνιστική οργάνωση με θεωρητική κατάρτιση και πολιτικές θέσεις μάχης, ο φόβος μαζί με τις αυταπάτες θα κυριαρχούν. Πώς θα μάθει ο λαός πώς λειτουργεί η αστική τάξη για να μη παρασύρεται από τη προπαγάνδα της, να βλέπει τις ταξικές σχέσεις πίσω από τα γεγονότα, ν’ αποκτά ταξική συνείδηση, οπότε και ο φόβος να χάνει τη δύναμη του; Η απάντηση είναι γνώση, οργάνωση, αλληλεγγύη, διεκδίκηση και συλλογικοί αγώνες με πίστη στη λαϊκή υπόθεση. Αυτό είναι η ουσία και το δικό μας καθήκον. Για να αποκαλυφθούν οι μηχανισμοί κυριαρχίας και πειθάρχησης που αποδυναμώνουν τις αντιστάσεις, νομιμοποιούν την καταστολή και διατηρούν την εξουσία της εξάρτησης και της υποτέλειας. Ένα μεγάλο βήμα θα ήταν να τους «φοβίσει» η ανυπότακτη τάξη μας.
Πωλείται όπως είναι επιπλωμένο
ΠΩΛΕΙΤΑΙ ΟΠΩΣ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΠΛΩΜΕΝΟ vi@ Nikos XydaKis - Piera del Bando «Κάποιοι δεν αντέχουν την επιτυχία» Στυλιανή Μενδώνη, Βουλή, 28.7.2026 Ίσως το πιο τυπικό πρόσωπο του καθεστώτος Μητσοτάκη. Μ η δ έ π ο τ ε εκλεγείσα, μηδέποτε ε κ τ ε...