Η κυβέρνηση έφερε στη Βουλή ένα νέο νομοσχέδιο για την τοπική αυτοδιοίκηση, που έγινε και νόμος, με το οποίο οργανώνεται η λειτουργία των Δήμων και εκλέγονται οι δημοτικές αρχές. Τα χαρακτηριστικά του νέου νόμου προσδιορίζονται σαν ένα σκληρά διαμορφωμένο δημαρχοκεντρικό μοντέλο, όπου ο δήμαρχος και το επιτελείο του διοικούν τον δήμο με απόλυτη αυθαιρεσία αφού τα όργανα ελέγχου της, δημοτικό συμβούλιο και άλλες επιτροπές, υπάρχουν μόνο για το θεαθήναι χωρίς κανένα ειδικό βάρος. Θα αναφερθούμε με έναν ιδιαίτερο τρόπο στο σύστημα εκλογής του δημάρχου και των συμβούλων για να γίνει κατανοητό το πόσο αυταρχικό και συγκεντρωτικό είναι το μοντέλο λειτουργίας.

Πρέπει καταρχάς να παρατηρήσουμε ότι το σύστημα εκλογής των αιρετών ήταν πάντα ένα καθυστερημένο, αντιδραστικό, φεουδαρχικού τύπου σύστημα, αφού ο δήμαρχος και η παράταξή του είχε πάντα την απόλυτη πλειοψηφία των συμβούλων (τα 3/5 των συμβούλων) ακόμα και αν εκλέγονταν με μία ψήφο διαφορά απ’ τον επιλαχόντα συνδυασμό!

Δεύτερον, όλο το σύστημα στηρίζονταν στην εκλογή και μόνο του δημάρχου, αφού αυτός πλέον «ελέω θεού» διέτασσε και αποφάσιζε για όλα. Έτσι λοιπόν με μια απλή ψηφοφορία σε κάθε δημοτικό συμβούλιο, η συμπολίτευση ψήφιζε ό,τι αποφάσιζε η δημοτική αρχή, ακόμα εξόφθαλμες και σκανδαλώδεις διατάξεις, εκτός αν αυτές δημιουργούσαν εσωτερικές έριδες στην ίδια την παράταξη, για λόγους που ο καθένας καταλαβαίνει, ή μαζικές λαϊκές αντιδράσεις τούς ανάγκαζαν να μην προχωρήσουν στα συνήθως παράνομα σχέδιά τους.

Τρίτον, με τον νόμο Βορίδη που εφαρμόστηκε στις εκλογές του 2023, μπήκε πλαφόν 3% για να εκλέξει ένας συνδυασμός έναν σύμβουλο και μάλιστα χωρίς αυτό να είναι και βέβαιο, αφού θα έπρεπε να υπάρχουν διαθέσιμες έδρες απ’ τους «μεγάλους» συνδυασμούς. Ακόμα μειώθηκαν σημαντικά οι έδρες των συμβούλων, πράγμα που έκανε ακόμα πιο δύσκολη την εκλογή των μικρών συνδυασμών στο συμβούλιο.

Με τον νέο νόμο που ψήφισε η κυβέρνηση αλλάζουν ορισμένα ακόμα στοιχεία σε πιο συντηρητικές κατευθύνσεις. Στόχος της κυβέρνησης είναι να μην υπάρχει δεύτερος γύρος επαναληπτικών εκλογών για τη θέση του δημάρχου όπως γινόταν μέχρι τώρα, όταν δεν υπήρχε η απαιτούμενη πλειοψηφία για εκλογή απ’ τον πρώτο γύρο. Έτσι λοιπόν στις επερχόμενες εκλογές στα ψηφοδέλτια των συνδυασμών εκτός απ’ τους υποψήφιους του συνδυασμού θα υπάρχει μία επιπλέον επιλογή που θα καλείται ο ψηφοφόρος να απαντήσει. Συγκεκριμένα, θα υπάρχει ερώτημα για τον ποιον άλλο υποψήφιο δήμαρχο θα ψήφιζε αν δεν ήταν στην πρώτη θέση ο συνδυασμός που ψήφισε. Έτσι ο δήμαρχος θα εκλέγεται πλέον όχι σαν αποτέλεσμα της πρώτης επιλογής των ψηφοφόρων αλλά από τις ερωτήσεις ενός γκάλοπ στην ουσία, όπως γίνεται σωρηδόν απ’ τις εταιρείες δημοσκοπήσεων.

Με αυτόν τον τρόπο θα ολοκληρώνεται η εκλογή του δημάρχου όχι από μια πολιτική εκλογική διαδικασία, αλλά από μια εκλογική παρωδία υποβάθμισης της διαδικασίας. Προβλέπεται επίσης και νέα μείωση του αριθμού των δημοτικών συμβούλων, περιορίζοντας ακόμα περισσότερο τη δυνατότητα εκλογής αλλά και της δράσης του ίδιου του συμβουλίου.

Συνοψίζοντας τα νέα δεδομένα, ο ρόλος και το μέλλον της τοπικής αυτοδιοίκησης από εκλογή σε εκλογή γίνεται όλο και πιο στενό εξάρτημα του κράτους και της κεντρικής κυβέρνησης, χάνει όλο και πιο πολλούς πόρους χρηματοδότησης, μειώνεται δραματικά το μόνιμο προσωπικό, με αποτέλεσμα ολόκληροι τομείς δραστηριότητας των δήμων να παραδίδονται σε ιδιωτικές εταιρείες ή να υπολειτουργούν με σοβαρές συνέπειες στην ποιότητα ζωής στις πόλεις.

Πρέπει, τέλος, να τονίσουμε ότι στα σχέδια αυτά υπάρχει στην ουσία συμφωνία απ’ τις αστικές πολιτικές δυνάμεις της βουλής και οι τυχόν διαμαρτυρίες γίνονται για το θεαθήναι και όχι για την ουσία, αφού το γνωστό επιχείρημα περί κυβερνησιμότητας καθώς και το δημαρχοκεντρικό μοντέλο διοίκησης των δήμων είναι αποδεκτό από όλους.

Πηγή: Λαϊκός Δρόμος