Στη βασική εκτίμηση ότι η πυρόσφαιρα μετά τη σύγκρουση των δύο τρένων στα Τέμπη, δεν προκλήθηκε από το σιδηροδρομικό υλικό, αλλά είναι «πιθανή η παρουσία αγνώστου καυσίμου», καταλήγει το πόρισμα του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ) που παρουσιάστηκε σήμερα σε συνέντευξη Τύπου στην ΕΣΗΕΑ, μία μόλις ημέρα πριν από τη συμπλήρωση δύο ετών από τη σύγκρουση των δύο τρένων.

Στα γραφεία της ΕΣΗΕΑ λίγο μετά τις 10 το πρωί, και αφού τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή ως ένδειξη σεβασμού στα 57 θύματα των Τεμπών, ξεκίνησε η παρουσίαση του πορίσματος του Εθνικού Οργανισμού Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών (ΕΟΔΑΣΑΑΜ) για το σιδηροδρομικό έγκλημα.

Το αίτημα των συγγενών των θυμάτων για αναβολή της ανακοίνωσης, λόγω των διαδηλώσεων που έχουν προγραμματιστεί για αύριο, δεν έγινε εντέλει δεκτό και η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε κανονικά, όπως ήταν προγραμματισμένο.

Σημειώνεται πως ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ έχει ως αντικείμενο τη διερεύνηση αεροπορικών και σιδηροδρομικών δυστυχημάτων και θα γνωστοποιήσει τα πορίσματά του για τις αιτίες που οδήγησαν στο τραγικό δυστύχημα, την κατάσταση του ελληνικού σιδηροδρόμου, την μη αξιοποίηση των κονδυλίων για τη βελτίωσή του, αλλά και τα αίτια που προκάλεσαν την έκρηξη που ακολούθησε της σύγκρουσης των τρένων.

Η παρουσίαση του πορίσματος έγινε από τους:

• Αστέριο Αλεξάνδρου, πολιτικός μηχανικός προϊστάμενος τμήματος Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων ΕΟΔΑΣΑΑΜ
• Bart Accou, επικεφαλής ασφαλείας και επιχειρήσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης Σιδηροδρόμων μέλος της επιτροπής διερεύνησης του ΕΟΔΑΣΑΑΜ
• Κωνσταντίνο Καπετανίδη, πολιτικός Μηχανικός Προϊστάμενος Μονάδας Διερευνήσεως Ατυχημάτων ΕΟΔΑΣΑΑΜ
• Fabrizio Caprinelli, Project Officer Ευρωπαϊκής Ένωσης Σιδηροδρόμων, Μέλος της επιτροπής Διερεύνησης ΕΟΔΑΣΑΑΜ
• Χρήστο Παπαδημητρίου, Δικηγόρος παρ Αρείω Πάγω, Πρόεδρος Σιδηροδρομικού Τομέα ΕΟΔΑΣΑΑΜ

Υπενθυμίζουμε πως αναμένονται ακόμη δύο πορίσματα: Αυτό του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου σχετικά με τα έλαια σιλικόνης και αυτό της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών της ΕΛ.ΑΣ. για τη γνησιότητα των βίντεο. Ωστόσο, δεν υπάρχουν πληροφορίες για το πότε θα ανακοινωθούν.

Όσον αφορά στα αίτια της σύγκρουσης της επιβατικής και της εμπορικής αμαξοστοιχίας, οι εμπειρογνώμονες τόνισα ότι η σύμβαση 717 θα έπρεπε να είχε ολοκληρωθεί από το 2016. «Η καθυστέρηση έπαιξε ρόλο στο δυστύχημα και το ελληνικό κράτος εγκατέλειψε το σιδηρόδρομο. Τα μνημόνια αποψίλωσαν τον ΟΣΕ από προσωπικό», τόνισαν.

«Οι συγγενείς έκαναν πολύτιμο έργο. Ο οργανισμός μας δεν υπήρχε τότε»

Πρώτος ομιλητής ήταν ο Χρήστος Παπαδημητρίου ο οποίος ανέφερε πως «τη βραδιά του δυστυχήματος ο οργανισμός ήταν ανύπαρκτος. Δεν είχαμε παρεμβάσεις από κανέναν», ενώ πρόσθεσε πως «η μη ιεροποίηση του χώρου δυστυχήματος είχε ως συνέπεια να χαθούν πολύτιμα στοιχεία. Οι συγγενείς έκαναν πολύτιμο έργο... Τους ευχαριστούμε». 

Ενώ πρόσθεσε πως αβελτηρίες και εγκληματικά λάθη υπάρχουν στην Ελλάδα επί σειρά ετών εξηγώντας πως «η 717 θα έπρεπε να ολοκληρωθεί από το 2016. Η καθυστέρηση έπαιξε ρόλο στο δυστύχημα και το ελληνικό κράτος εγκατέλειψε το σιδηρόδρομο. Τα μνημόνια αποψίλωσαν τον ΟΣΕ από προσωπικό». Παράλληλα ανέφερε τις τραγικές καθυστερήσεις στον σιδηρόδρομο και δεσμεύτηκε πως θα συμβάλλει για «να μην υπάρξει ξανά νεκρός στον ελληνικό σιδηρόδρομο».

«Το προσωπικό εργαζόταν πέρα από το ανθρωπίνως αποδεκτό όριο»

Τον λόγο στη συνέχεια πήρε ο Κώστας Καπετανίδης ο οποίος μίλησε για λάθη όσον αφορά στον σταθμάρχη και τις κινήσεις του την μέρα της τραγωδίας, αποδίδοντάς τα όμως στην «τραγική έλλειψη προσωπικού», στα «εξαιρετικά δύσκολα καθήκοντα ενός σταθμάρχη», στις «ατέλειωτες ημέρες που δούλευαν οι εργαζόμενοι, χωρίς να παίρνουν ρεπό», όπως είπε. 

«Ο σταθμάρχης Λάρισας δεν χρησιμοποίησε την αυτόματη χάραξη, άφησε κατά λάθος την αλλαγή 118 στη διαγώνιο. Ήταν μεγάλο λάθος χειρισμού», είπε ο κ. Καπετανίδης, όμως στη συνέχεια πρόσθεσε πως «η μέρα ήταν γεμάτη βλάβες και καθυστερήσεις. Η διπλή γραμμή είχε γίνει μονή. Ο άνθρωπος είχε να αντιμετωπίσει τεράστιο αριθμό επικοινωνιών. Η δικλείδα ασφαλείας ήταν δύο λαμπάκια στον πίνακα ελέγχου. Δεν τα είδε. Είχε συναισθηματική φόρτιση από προηγούμενο λάθος».

Χαρακτηριστικά τόνισε πως «το προσωπικό εργαζόταν πέρα από το όριο που είναι ανθρωπίνως αποδεκτό» οπότε είναι λογικό επόμενο να συμβαίνουν τέτοια λάθη. 

«Πιθανή η παρουσία αγνώστου καυσίμου»

Ο κ. Καπετανίδης κατέληξε στο ότι τα περισσότερα από τα θύματα πέθαναν από μηχανικά αίτια, «τα οχήματα δεν είναι σχεδιασμένα να αντέχουν συγκρούσεις με περισσότερα από 36 χιλιόμετρα την ώρα», είπε. «Η πυρόσφαιρα ήταν πολύ μεγάλη. Καταλήξαμε ότι δεν υπήρξε ένδειξη ότι το σιδηροδρομικό υλικό προκάλεσε τη φωτιά. Πιθανή είναι η παρουσία αγνώστου καυσίμου», πρόσθεσε.

«Είχαμε απώλεια πληροφοριών ζωτικής σημασίας»

Από την πλευρά του ο κ.Αλεξάνδρου έκανε λόγο για απώλεια πληροφοριών από τον τόπο του δυστυχήματος τονίζοντας πως «δεν έγινε σωστή χαρτογράφηση του χώρου του δυστυχήματος», ενώ στα επίμαχα βίντεο, για τη γνησιότητα των οποίων εκκρεμεί η έκθεση της Διεύθυνσης Εγκληματολογικών Ερευνών της Ελληνικής Αστυνομίας, ο κ.Παπαδημητρίου, πρόεδρος του Σιδηροδρομικού Τομέα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ, τόνισε πως και στον ίδιο προκλήθηκαν ερωτηματικά για την καθυστερημένη, μετά από δύο ολόκληρα χρόνια, εμφάνισή τους.

→ Σημεία-κλειδιά από τις ερωτήσεις των δημοσιογράφων και τις απαντήσεις της Επιτροπής

• Το είδος του αγνώστου καυσίμου: Ο Bart Accou απάντησε πως δεν μπορούν με βεβαιότητα να ξέρουν τι είδους χημικό μπορεί να είναι, καθώς η επιθεώρηση του δυστυχήματος δεν έγινε με τον τρόπο που έπρεπε να για μπορέσουν να προσδιορίσουν τον τύπο του καυσίμου. «Υπήρξαν εκτιμήσεις για το ποιο θα μπορούσε να είναι το καύσιμο, αλλά παραμένουν εκτιμήσεις», πρόσθεσε ο Accou, διευκρινίζοντας πως έχουν χαθεί πολύτιμα στοιχεία. «Το μόνο στο οποίο μπορέσαμε να καταλήξουμε είναι πως οι μηχανές του τρένου ή το επίσημα καταγεγραμμένο φορτίο του δεν μπορεί να εξηγήσει την πυρόσφαιρα».
• Ανάμειξη υπουργείου Μεταφορών και Υποδομών: Σε ερώτηση του δημοσιογράφου της «Εφ.Συν.», Άρη Χατζηγεωργίου αν στη διαβούλευση συμμετείχαν κυβερνητικά στελέχη και συγκεκριμένα αρμόδιοι του υπουργείου Μεταφορών, ο Bart Accou απάντησε πως «στο τελικό κομμάτι της διερεύνησης προσπαθήσαμε να έχουμε feed back από όλους τους φορείς. Η διαβούλευση έγινε στο κομμάτι που αφορά αποκλειστικά τα ευρήματα. Feed back έδωσαν όλοι οι αρμόδιοι φορείς. To υπουργείο Μεταφορών δεν συμμετείχε σ' αυτή τη διαδικασία. Το ζητήσαμε αλλά προτίμησαν να μην συμμετέχουν».
• Απορρίπτεται το σενάριο για τα έλαια σιλικόνης: Ο Bart Accou διευκρίνισε πως με βάση τα λίγα διαθέσιμα στοιχεία από τον χώρο του δυστυχήματος είναι εξαιρετικά απίθανο η έκρηξη να οφείλεται στα έλαια σιλικόνης. Με αυτό συμφωνούν αναλύσεις ειδικών, όπως σημειώνεται και στο πόρισμα.
• Ποιος θα ελέγξει την ΡΑΣ: «Τα παιδιά αυτά σκοτώθηκαν γιατί προφανώς ο ελληνικός σιδηρόδρομος δεν ήταν ασφαλής», είπε ο Χρ. Παπαδημητρίου διευκρινίζοντας πως ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ δεν είναι η ΡΑΣ. «Αν ο σιδηρόδρομος ήταν ασφαλής δεν θα βγάζαμε αυτές τις συστάσεις ασφαλείας». Το χρονοδιάγραμμα θα καθοριστεί από τους αρμόδιους φορείς που θα κληθούν να αναλάβουν τα σχετικά έργα. Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ δεν μπορεί να ελέγξει, μπορεί ωστόσο ανά εξάμηνο να ενημερώνεται για την εξέλιξη των έργων. Σημειώνεται πως σε κάθε περίπτωση η ΡΑΣ εποπτεύεται από την ERA.
• Χάθηκαν στοιχεία, δεν έπρεπε να γίνει: Σχετικά με το μπάζωμα και το αν σε αυτό οφείλεται το γεγονός ότι χάθηκαν πολλές πληροφορίες και στοιχεία για τη διερεύνηση, ο Bart Accou απάντησε πως «αυτό που συνέβη εκεί έγινε λόγω έλλειψης γνώσης και προετοιμασίας. Οι άνθρωποι έκαναν το καλύτερο που μπορούσαν δεν ήταν προετοιμασμένοι να διασφαλίσουν τα ευρήματα. Δεν είναι το αντικείμενο της έρευνας η δικαιοσύνη». Ενώ, ο Ασ. Αλεξάνδρου απάντησε πως «η διαχείριση του τόπου του εγκλήματος δεν ήταν σωστή. Υπήρχε άγνοια και κακή προετοιμασία. Αυτό οδήγησε σε απώλεια στοιχείων, δεν έπρεπε να γίνει».