Να δυναμώσει ο αγώνας κατά της εντατικοποίησης και της υπερεκμετάλλευσης που προωθούν η ΕΕ, οι κυβερνήσεις και το κεφάλαιο

Πριν λίγες μέρες το Υπουργείο Εργασίας ανακοίνωσε ότι έχει στα σκαριά ένα νέο νομοσχέδιο, που ρυθμίζει το εργασιακό ωράριο ανά εβδομάδα (και όχι σε 6μηνιαία ή ετήσια βάση, που ίσχυε μέχρι σήμερα), δηλαδή σκοπεύει να νομοθετήσει τη μη πληρωμή υπερωριών με αντάλλαγμα ρεπό σε ακόμα πιο σύντομο χρονικό διάστημα, συμπληρώνοντας έτσι μια σειρά αντεργατικών μέτρων των τελευταίων κυβερνήσεων, που βασικό στόχο έχουν την πλήρη απορρύθμιση της αγοράς εργασίας. Ταυτόχρονα, τα στοιχεία που προκύπτουν από την «ψηφιακή κάρτα» για τις υπερωρίες τον Μάρτιο στον Τουρισμό είναι ενδεικτικά της υπερεκμετάλλευσης που επικρατεί στη βαριά βιομηχανία της χώρας: σημειώθηκε αύξηση 637,6%(!), επιβεβαιώνοντας ότι οι εργαζόμενοι στο συγκεκριμένο κλάδο δουλεύουν ακατάσχετα. Αλλά και στην Ευρώπη, τα στοιχεία της Eurostat αποκαλύπτουν ότι στην Ελλάδα οι εργαζόμενοι δουλεύουν κατά μέσο όρο 39,8 ώρες τη βδομάδα, περισσότερο από τις άλλες χώρες της ΕΕ. Άλλωστε, μόλις πρόσφατα ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, εξήρε την επιστροφή στην εβδομάδα εργασίας 6 ημερών και δήλωσε ότι «μπορούμε πραγματικά να διδαχθούμε από την Ελλάδα», δίνοντας τα εύσημα για το ξεχείλωμα του εργάσιμου χρόνου στη χώρα μας.

Προς τι, όμως, η τόση μανία να χτυπηθεί το 8ωρο και το 5ήμερο; Προς τι η τόση προσπάθεια να καταργηθεί αυτός ο πυλώνας των εργασιακών σχέσεων των τελευταίων 100 χρόνων; Τα πράγματα είναι απλά στο μυαλό των νεοφιλελεύθερων κυβερνήσεων, που μόνο τους στόχο έχουν την εξυπηρέτηση του κεφαλαίου: η αξία της εργατικής δύναμης μεγαλώνει όταν μεγαλώνει η διάρκεια της λειτουργίας της. Έτσι, παρατείνοντας την εργάσιμη μέρα από 8 σε 10 ώρες, 4 εργάτες κάνουν την εργασία που έκαναν πριν 5. Έτσι, μια ελαστική σχέση εργασίας μπορεί να αποδώσει πολύ περισσότερο από μια εργασία με αυστηρό πλαίσιο και στη βάση ΣΣΕ. Ταυτόχρονα, τα μισθολογικά κόστη είναι πολύ μικρότερα για τους εργοδότες, γεγονός που μεταφράζεται σε κέρδη για τους επιχειρηματικούς ομίλους.

Με κεντρικό επιχείρημα την Ευρωπαϊκή Οδηγία 88/2003, όπου προωθείται η εργασία μέχρι και 13 ώρες τη μέρα, δηλαδή 78 ώρες τη βδομάδα, και με αρχική αφορμή την οικονομική κρίση των προηγούμενων ετών, οι κυβερνήσεις στην Ελλάδα προχώρησαν σε μια σειρά αντεργατικών μέτρων προκειμένου να καταρρίψουν τα όρια του ημερήσιου και εβδομαδιαίου εργασιακού χρόνου. Η επίθεση ξεκίνησε με τα τρία μνημόνια των ΝΔ – ΠΑΣΟΚ – ΣΥΡΙΖΑ ήδη από το 2010, για να φτάσουμε στον Νόμο Χατζηδάκη του 2021, που προέβλεπε, μεταξύ άλλων, τη  10ωρη δουλειά χωρίς πρόσθετη αμοιβή, αλλά και την «ατομική συμφωνία» εργοδότη-εργαζόμενου για τη διευθέτηση του εργάσιμου χρόνου, ώστε να παρακάμπτονται οι ΣΣΕ και τα σωματεία. Ο ίδιος νόμος θέσπισε περισσότερες (150 ετησίως) και φθηνότερες υπερωρίες και μείωσε τις ασφαλιστικές εισφορές υπερωριών, ενώ εισήγαγε την κυριακάτικη εργασία σε μια σειρά από νέους κλάδους (logistics, data centers, courier κλπ). Δύο χρόνια μετά, ο νόμος Γεωργιάδη έφερε νέες μορφές ευελιξίας, με αποκορύφωμα την 6ήμερη εργασία, αλλά και την καθιέρωση της παράλληλης απασχόλησης σε δύο εργοδότες, φτάνοντας μέχρι και 13 ώρες δουλειά την ημέρα. Όλο αυτό πλαισιώθηκε από τις συμβάσεις «ελάχιστης προβλεψιμότητας» και τις συμβάσεις «μηδενικών ωρών», που έγιναν χρήσιμο εργαλείο στα χέρια των εργοδοτών.

Για να έρθει τώρα το νέο νομοσχέδιο της Ν. Κεραμέως, που θα παγιώσει τα άκρως ευέλικτα ωράρια, καθώς οι επιπλέον ώρες εργασίας μέσα στην ημέρα δεν θα θεωρούνται υπερωριακές και δεν θα πληρώνονται, αλλά θα ισοφαρίζονται είτε με μειωμένο ωράριο είτε με ρεπό σε άλλη χρονική περίοδο που θα υπάρχει μειωμένη ζήτηση απασχόλησης, περιλαμβά­νοντας έτσι εργασία το Σαββατοκύριακο, τη νύχτα, στον ελεύθερο χρόνο ή με απροειδοποίητη αλλαγή βάρδιας.

Είναι αναμφίβολο ότι αυτή η ανηλεής επίθεση στο εργασιακό ωράριο έχει αναμφισβήτητες αρνητικές επιπτώσεις στη ζωή των εργαζομένων. Σύμφωνα με την μαρξιστική θεώρηση «η παράταση της εργάσιμης μέρας, ακόμη και όταν πληρώνεται ακριβότερα (υπερωρίες, βάρδιες) αποτελεί παράγοντα επιδείνωσης της κατάστασης του εργάτη, τόσο από οικονομική, όσο και από κοινωνική άποψη. Από οικονομική, γιατί η αυξημένη πληρωμή κατά κανόνα δεν αντισταθμίζει μακροπρόθεσμα την αυξημένη φθορά του ανθρώπινου οργανισμού. Και από κοινωνική, γιατί στερεί από τον εργάτη τον ελεύθερο χρόνο, του αποκλείει ή του αποδιοργανώνει την κοινωνική ζωή. Ο άνθρωπος χωρίς ελεύθερο χρόνο για κοινωνική, πολιτική και πολιτιστική δράση είναι σε κατάσταση άκρας κατάπτωσης». Τα εργατικά ατυχήματα και οι θάνατοι, οι χρόνιες ψυχικές και σωματικές ασθένειες, οι μειωμένες αντιστάσεις στις κυβερνητικές και εργοδοτικές πιέσεις είναι τα φαινόμενα των καιρών.

Τι σημαίνει για τις συνδικαλιστικές οργανώσεις η καταπάτηση αυτού του θεμελιώδους δικαιώματος των εργαζομένων; Σημαίνει πάλη κατά της εντατικοποίησης και της υπερεκμετάλλευσης που μεθοδεύουν ΕΕ, κυβερνήσεις και κεφάλαιο, σημαίνει ανυποχώρητος αγώνας για αξιοπρεπή ζωή και εργασία! Για να μην είναι το 8ωρο και το 5ήμερο η εξαίρεση, αλλά να ξαναγίνει ο αυστηρός και απαρέγκλιτος κανόνας για όλες κ όλους!

πηγή: Λαϊκός Δρόμος