Η Σωτηρία συνεχίζει να ζει μέσα από τους συντρόφους της και τους αγώνες τους.

Σπύρος Τζόκας - www.documentonews.gr

Ήταν μια ζεστή καλοκαιριάτικη μέρα. Το ημερολόγιο έγραφε 28 Ιούλη 1980. Ο περισσότερος κόσμος ήταν απορροφημένος στις καθημερινές του συνήθειες. Αρκετοί είχαν φύγει ήδη για τις καλοκαιρινές τους διακοπές. Ο κυρ-Παντελής ετοίμαζε το νέο πράσινο κοστούμι του, καθότι οι συζητήσεις για αλλαγή έδιναν και έπαιρναν. Κρατούσε, όμως, γκαβάτζα για κάθε ενδεχόμενο και το μπλε. Δεν ξέρεις ποτέ τι γίνεται.

Το ραδιόφωνο και η τηλεόραση μιλούσαν για τη ζεστή Αθήνα και έδειχναν την υποτιθέμενη φυγή των Αθηναίων από το κλεινό άστυ. Περιορισμένες ειδήσεις. Και μέσα σε αυτές και το «ατύχημα» της Σωτηρίας! Έτσι το έλεγαν.

Τι ακριβώς, όμως, είχε συμβεί; Εκείνη τη μέρα, μέλη της ΚΝΕ μοίραζαν προκηρύξεις στους εργάτες του εργοστασίου καλώντας σε κινητοποιήσεις. Στις δύο σχόλαγαν οι βάρδιες και περιμένανε τους εργάτες πεζούς ή σε λεωφορεία να τους δώσουνε την ανακοίνωση του ΚΚΕ ενάντια στην ανεργία, στις απολύσεις και στην ακρίβεια. Για να αποφύγουν κάτι τέτοιο, οι υπεύθυνοι του εργοστασίου επιβίβασαν τους εργάτες που σχόλασαν σε λεωφορεία εντός του προαυλίου του εργοστασίου.

Τα λεωφορεία ύστερα από την επιβίβαση των εργατών ανέπτυξαν ταχύτητα και κινήθηκαν προς την πύλη, όπου τα μέλη της ΚΝΕ προσπαθούσαν να μοιράσουν τις προκηρύξεις αποφεύγοντας τα λεωφορεία. Ο υπαστυνόμος Αλέξανδρος Γεωργατσώνας είχε δώσει την εντολή να βγουν τα πούλμαν με ταχύτητα. Τα δυο από αυτά στρίβουν προς την Πέτρου Ράλλη και το υπ’ αριθμόν ΥΜ 1633 πούλμαν, καθώς στρίβει προς την Ιερά Οδό, χτυπάει τη Σωτηρία Βασιλακοπούλου.

Ο οδηγός, παρά τις φωνές της ίδιας και των συντρόφων της, δε φρενάρει. Οι πίσω τροχοί περνούν πάνω από τη Σωτηρία και την πολτοποιούν. Οι διαμαρτυρίες των μελών των συνεργείων αναγκάζουν τον Γεωργατσώνα να «καταδιώξει» το πούλμαν. Μαζί του, το καταδιώκουν και οι σύντροφοι της Σωτηρίας. Ο υπαστυνόμος, όταν πλησιάζει τον οδηγό, αντί να τον συλλάβει, του λέει: –Φύγε γρήγορα, αυτά συμβαίνουν!

Τα μέλη των συνεργείων φτιάχνουν ανθρώπινο φράγμα, εμποδίζοντας το πούλμαν να φύγει. Το ασθενοφόρο έρχεται μετά από είκοσι λεπτά και η αστυνομία δε διακόπτει καν την κυκλοφορία. Ο διοικητής και εν χορώ οι υφιστάμενοί του αξιωματικοί παρουσιάζουν την εν ψυχρώ δολοφονία ως «τροχαίο ατύχημα». Αργότερα και τα δικαστήρια ακολούθησαν πιστά τα ΜΜΕ και γνωμάτευσαν ατύχημα. Έγκλημα εξ αμελείας η απόφασή τους.

Στην άλλη πλευρά, όμως, αυτήν του λαού και των εργατών, η Σωτηρία ήταν μια φωτεινή γυναίκα, μια ηρωίδα. Η Σωτηρία συνεχίζει να ζει μέσα από τους συντρόφους της και τους αγώνες τους. Μέσα από τους αγώνες της νεολαίας, των φοιτητών, των εργατών, κάθε ανθρώπου που παλεύει για να σπάσει τα δεσμά του.

Στο συγκρότημα αυτό, μόλις φτάνουν συνδικαλιστές με προκηρύξεις, ξεπροβάλουν αστυνομικοί. Στην πόρτα χαφιέδες, τραμπούκοι, «διακεκριμένοι» πρώην αστυνομικοί και πλάι το περιπολικό! Η προκήρυξη προς τους εργάτες και τις εργάτριες γίνεται ηρωική πράξη. Εκεί η δολοφονία βαφτίζεται ατύχημα και ξεμπερδεύουν· ή νομίζουν ότι ξεμπερδεύουν.

Και την επομένη η κηδεία… Τεράστια διαδήλωση… Συγκίνηση και προβληματισμός… Και ο Γιάννης Ρίτσος παρών: «…έχουμε νέες προκηρύξεις να μοιράσουμε,/ έχουμε κι άλλα περιστέρια ν’ αμολήσουμε στον ορίζοντα,/ γιατί ο κόσμος δεν το αντέχει πια το μαύρο,/ ο κόσμος αγαπάει το άσπρο που αγαπούσες κι εσύ, Σωτηρία.»

* Ο Σπύρος Τζόκας είναι πανεπιστημιακός-συγγραφέας