11-18-2026 15:14
Κέρκυρα
- Κατηγορία: Κέρκυρα
18 Νοέμβρη 1943: Η αναγκαστική προσγείωση του αμερικανικού B-17 στη Λευκίμμη – Η διάσωση των δέκα αεροπόρων και η άγνωστη δράση του ΕΑΜ
Μια συγκλονιστική σελίδα της Εθνικής Αντίστασης στην Κέρκυρα. Η γενναιότητα των Λευκιμμιωτών και η τολμηρή επιχείρηση φυγάδευσης των Αμερικανών αεροπόρων.
Μια από τις λιγότερο γνωστές, αλλά ηρωικές σελίδες της Εθνικής Αντίστασης στην Κέρκυρα γράφτηκε στις 18 Νοεμβρίου 1943. Ένα αμερικανικό βομβαρδιστικό B-17 Flying Fortress πραγματοποίησε αναγκαστική προσγείωση στην περιοχή Μελαχρινού της Λευκίμμης. Οι δέκα Αμερικανοί αεροπόροι σώθηκαν χάρη στη γενναιότητα των κατοίκων, κρύφτηκαν σε σπίτια της περιοχής και, ύστερα από μια περιπετειώδη διαδρομή, κατάφεραν να διαφύγουν από τη γερμανοκρατούμενη Κέρκυρα.
Η αναγκαστική προσγείωση και η διάσωση
Το δεκαμελές πλήρωμα του B-17 είχε αναχωρήσει από βάση της Βόρειας Αφρικής με αποστολή τον βομβαρδισμό γερμανικών αεροδρομίων στην περιοχή της Αθήνας. Κατά την επιστροφή του προς τη νότια Ιταλία, το αεροσκάφος δέχτηκε τα πυρά της γερμανικής αντιαεροπορικής άμυνας. Δύο κινητήρες τέθηκαν εκτός λειτουργίας και, καθώς παρουσίαζε πρόβλημα και τρίτος, ο πιλότος αναγκάστηκε να πραγματοποιήσει προσγείωση στην περιοχή της Λευκίμμης.
Το πλήρωμα δεν υπέστη τραυματισμούς. Βρισκόταν, όμως, σε εξαιρετικά επικίνδυνη θέση, καθώς η Κέρκυρα είχε περάσει πρόσφατα υπό γερμανική κατοχή.
Οι κάτοικοι της Λευκίμμης κινητοποιήθηκαν για τη διάσωσή τους. Αρχικά οι αεροπόροι μεταφέρθηκαν στον Άγιο Δονάτο και στη συνέχεια μοιράστηκαν σε δέκα οικογένειες των γύρω χωριών. Οι Γερμανοί αναζητούσαν τους Αμερικανούς και έφτασαν μέχρι τους Ριγγλάδες, όπου περικύκλωσαν την περιοχή. Μη μπορώντας να τους εντοπίσουν, πήραν μαζί τους δέκα κατοίκους ως ομήρους.
Η αντιπαράθεση ΕΑΜ και ΕΔΕΣ για τη φυγάδευση
Η συνέχεια της ιστορίας είναι ιδιαίτερα αποκαλυπτική.
Σύμφωνα με τον Βασίλη Άνθη, στο βιβλίο του «Ένα ταξίδι μια ζωή», ο ΕΔΕΣ είχε αναλάβει αρχικά την απόκρυψη των περισσότερων Αμερικανών. Ωστόσο, η οργάνωση δεν μπορούσε ή δεν ήθελε να αναλάβει τη μεταφορά τους στην Ήπειρο. Ο ίδιος αναφέρει ότι υπήρχαν ακόμη και φόβοι ή διαθέσεις παράδοσής τους στους Γερμανούς.
Στην εξέλιξη των γεγονότων καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε ο Ιωάννης Μοναστηριώτης, μέλος του ΕΔΕΣ, ο οποίος συνεργάστηκε με το ΕΑΜ της πόλης για την οργάνωση της διαφυγής.
Στις 31 Δεκεμβρίου 1943 οι Βασίλης Άνθης, Α. Γκρόζος, Ε. Μωραΐτης και Ιωάννης Μοναστηριώτης επιχείρησαν να μεταφέρουν τους αεροπόρους με κάρα από τη Λευκίμμη στο Μαντούκι. Εκεί, όμως, τους περίμεναν μέλη του ΕΔΕΣ, με σκοπό να πάρουν πίσω τους Αμερικανούς. Η επιχείρηση ανακόπηκε και οι αεροπόροι παρέμειναν στο Κοντόκαλι.
Η επιχείρηση του ΕΑΜ και η διαφυγή
Το ΕΑΜ ανέλαβε στη συνέχεια την οργάνωση της μεταφοράς των Αμερικανών από το Κοντόκαλι προς την πόλη της Κέρκυρας και το Μαντούκι, με σκοπό την επιβίβασή τους σε βάρκες και τη μεταφορά τους στην απέναντι αλβανική ακτή.
Η επιχείρηση απαιτούσε μεγάλη προσοχή, καθώς οι γερμανικές περιπολίες και τα φυλάκια καθιστούσαν κάθε μετακίνηση εξαιρετικά επικίνδυνη.
Σημαντικό τεκμήριο για την τελική διάσωση αποτελεί το δελτίο πληροφοριών της 8ης Μεραρχίας του ΕΛΑΣ της 4ης Απριλίου 1944. Σε αυτό αναφέρεται η παραλαβή των δέκα Αμερικανών αεροπόρων από συμμαχική τορπιλάκατο, αφού είχαν μεταφερθεί στην περιοχή ευθύνης του 15ου Συντάγματος.
Το ίδιο έγγραφο καταγράφει τις βαριές κατηγορίες των Αμερικανών κατά του ΕΔΕΣ Κέρκυρας, υποστηρίζοντας ότι η σωτηρία τους οφειλόταν αποκλειστικά στο ΕΑΜ. Πρόκειται για μια μαρτυρία ιδιαίτερης ιστορικής σημασίας, που φωτίζει μια πλευρά της υπόθεσης η οποία δεν πρέπει να αποσιωπάται.
Η μνήμη μιας ηρωικής πράξης
Η ιστορία των δέκα Αμερικανών αεροπόρων αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αντιστασιακής δράσης του κερκυραϊκού λαού. Η αλληλεγγύη, η αυτοθυσία και η έμπρακτη αντίσταση απέναντι στους κατακτητές εκφράστηκαν μέσα από τη δράση απλών ανθρώπων, οικογενειών και αγωνιστών που έθεσαν τη ζωή τους σε κίνδυνο.
Σημαντική συμβολή στη διατήρηση αυτής της ιστορικής μνήμης έχει ο παπα-Σπύρος Μοναστηριώτης, ο οποίος συγκέντρωσε κειμήλια και αναμνηστικά από το B-17 και το πλήρωμά του και δημιούργησε ιδιωτικό μουσείο στον Κάβο.
Στην περιοχή του Μελαχρινού, στις Αλυκές Λευκίμμης, υπάρχει επίσης μνημείο που τιμά τη διάσωση των δέκα Αμερικανών αεροπόρων από τους ντόπιους πατριώτες.
Η ιστορία αυτή αξίζει να αναδειχθεί όχι μόνο ως μια πράξη ανθρωπιάς και αλληλεγγύης μεταξύ των λαών, αλλά και ως μια σημαντική σελίδα της Εθνικής Αντίστασης στην Κέρκυρα. Γιατί η ιστορική μνήμη δεν μπορεί να οικοδομείται με αποσιωπήσεις, επιλεκτικές αφηγήσεις και παραχαράξεις. Οφείλει να αναδεικνύει τους πραγματικούς πρωταγωνιστές και τη δράση τους, με βάση τα ιστορικά τεκμήρια.
Δραπανι-φόρος
18 Νοέμβρη 1943: Η αναγκαστική προσγείωση του αμερικανικού B-17 στη Λευκίμμη – Η διάσωση των δέκα αεροπόρων και η άγνωστη δράση του ΕΑΜ
Μια συγκλονιστική σελίδα της Εθνικής Αντίστασης στην Κέρκυρα. Η γενναιότητα των Λευκιμμιωτών και η τολμηρή επιχείρηση φυγάδευσης των Αμερικανών αεροπόρων. Μια από τις λιγότερο γνωστές,...
Θεσσαλονίκη: Πειθαρχική δίωξη εκπαιδευτικών για την PISA – Συγκέντρωση διαμαρτυρίας στις 18 Νοεμβρίου
Νέα δίωξη κατά της Ενότητας Αντίστασης Ανατροπής: Σε προανάκριση Καλούσης, Χαρτζουλάκης και Καββαδίας για συνδικαλιστικές ανακοινώσεις
Κέρκυρα: Μαζική πορεία για τα 53 χρόνια από το Πολυτεχνείο – Δυναμικό «παρών» από σωματεία, φοιτητές και εργαζόμενους
Τεχνητή νοημοσύνη στην τάξη: Όταν η απάντηση γράφεται σε δευτερόλεπτα, το σχολείο πρέπει να ξαναμάθει στα παιδιά να σκέφτονται