Πολλές είναι οι μεθοδεύσεις που ακολουθούν τα γκεσέμια του υπουργείου Αμάθειας και Καταστολής στη διοικητική ιεραρχία της εκπαίδευσης για να εκφοβίσουν, πειθαρχήσουν και τιμωρήσουν τους εκπαιδευτικούς που δεν συναινούν στην κακόφημη αξιολόγηση, που αποτελεί όχημα για την εμπορευματοποίηση του δημόσιου σχολείου, την κατηγοριοποίηση σχολικών μονάδων, εκπαιδευτικών και μαθητών και την κατατρομοκράτηση και την υποταγή των εκπαιδευτικών. 

Ο ίδιος ο Μητσοτάκης έδωσε τον τόνο με την κυνική του δήλωση ότι θα απολύονται από τη δημόσια εκπαίδευση οι εκπαιδευτικοί «που αρνούνται επί της αρχής να αξιολογηθούν», γυρίζοντάς μας στα μετεμφυλιακά χρόνια, όπου διωκόταν ακόμη και το φρόνημα.

Στέλνουν, λοιπόν, εκπαιδευτικούς αυθωρεί και παραχρήμα στο Πειθαρχικό (2.500 πειθαρχικά εκκρεμούν) είτε επειδή συμμετέχουν στη νόμιμη Απεργία-Αποχή, είτε γιατί αντιστάθηκαν στις μεθοδεύσεις εκφοβισμού και απειλών, τους παραπέμπουν με γελοίες και ανυπόστατες κατηγορίες (π.χ. «αναξιοπρεπής συμπεριφορά», ότι «συντρέχουν λόγοι δημοσίου συμφέροντος» επειδή με τη στάση τους «έχει τρωθεί το κύρος της υπηρεσίας») για να σκεπάσουν το γεγονός ότι τους τιμωρούν για συνδικαλιστικούς λόγους (περίπτωση Χρύσας Χοτζόγλου), διώκουν ολόκληρους συλλόγους διδασκόντων γιατί απαίτησαν τα στοιχειώδη για την ασφαλή λειτουργία των σχολείων, κ.λπ.

Από τα χαμηλότερα στελέχη της διοικητικής ιεραρχίας (διευθυντές σχολείων) έως τα υψηλότερα (Σχολικοί Σύμβουλοι, Διευθυντές Εκπαίδευσης, Περιφερειακοί Διευθυντές, πολιτική ηγεσία του ΥΠΑΙΘΑ) καταβάλλεται προσπάθεια να φιμώσουν και εξοντώσουν τη μαχόμενη εκπαίδευση, επιβάλλοντας ένα καθεστώς χουντικής έμπνευσης.

Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσεται και η αυστηροποίηση του πειθαρχικού δικαίου των δημοσίων υπαλλήλων (Ν. 5225/2025). Στις διατάξεις του νόμου συμπεριλαμβάνεται ρύθμιση, με την οποία προβλέπεται περικοπή δυο μισθών για όσους υπάλληλους, συμπεριλαμβανομένων των εκπαιδευτικών, αρνούνται την αξιολόγηση και παραπομπή για απόλυση για όσους αρνούνται την αξιολόγηση δυο φορές συνεχόμενα, ενώ καθιερώνονται συνοπτικές διαδικασίες και αλλαγή στη σύνθεση των πειθαρχικών συμβουλίων, που συγκροτούνται πλέον αποκλειστικά από νομικούς συμβούλους του κράτους χωρίς εκπροσώπους των εργαζόμενων (αιρετούς), ακόμη και δικαστές, ώστε οι αποφάσεις να είναι απολύτως ελεγχόμενες.

Σύμφωνα με το νόμο, οι φασιστικές αυτές διατάξεις εφαρμόζονται από 1/1/2026. Σύμφωνα πάλι με τον ποινικό κώδικα, οι πράξεις ατόμων που έγιναν σε περιόδους ανάμεσα σε δύο νόμους, όπου ο δεύτερος νόμος είναι αυστηρότερος του πρώτου, διώκονται σύμφωνα με τον ευνοϊκότερο νόμο (δηλαδή τον πρώτο). Επομένως, η τυχόν παραπομπή εκπαιδευτικών, που δήλωσαν συμμετοχή στην Απεργία-Αποχή πριν την 1/1/2026, οφείλει να γίνεται με το προϋπάρχον του 2026 ευνοϊκότερο πειθαρχικό δίκαιο.   

Στην εφημερίδα μας έχουν φθάσει πάμπολλες καταγγελίες, ότι Διευθύνσεις Εκπαίδευσης προσπαθούν να παρακάμψουν αυτήν τη νομική δέσμευση, με το τερτίπι της σκόπιμης καθυστέρησης των μονομερών διοικητικών πράξεων, που οφείλουν να κάνουν οι διοικητικοί προϊστάμενοι των εκπαιδευτικών που έχουν δηλώσει συμμετοχή στην Α/Α πριν από την 1/1/2026, ώστε να παραπεμφθούν αυτοί με το αυστηρότερο πειθαρχικό δίκαιο του 2026.

Αυτή η προκλητική, εκφοβιστική, όσο και παράνομη πρακτική των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, πρέπει να τύχει ισχυρής και σφοδρής καταγγελίας, επειδή αποτελεί ακόμη μια τρομοκρατική πρακτική απέναντι στη μαχόμενη εκπαίδευση.  

Τη στόχευση αυτή υπηρετεί το ακόλουθο κείμενό μας: 

Αξιολόγηση και παγίδευση. Τα αναπάντητα ερωτήματα για τις καθυστερήσεις του 2025 σε σχέση με το αυστηρότερο καθεστώς του 2026 

Μπορεί μια διοικητική καθυστέρηση να αλλάξει τη νομική μοίρα των εκπαιδευτικών; Και αν ναι, ποιοι αναλαμβάνουν την ευθύνη όταν αυτή η καθυστέρηση οδηγεί στην εφαρμογή του δυσμενέστερου πειθαρχικού πλαισίου;

Αξιολόγηση με το ημερολόγιο στο χέρι {τους}: όταν η καθυστέρηση γίνεται εργαλείο

Υπάρχουν φορές που η πιο κρίσιμη διοικητική πράξη δεν είναι αυτή που εκδίδεται, αλλά αυτή που δεν εκδίδεται εγκαίρως.

Οι υποθέσεις της αξιολόγησης εκπαιδευτικών που μεταφέρθηκαν από το 2025 για τις αρχές του 2026 δεν αφορούν απλώς μια υπηρεσιακή καθυστέρηση ή την νομιμοφροσύνη τους σχετικά με το χρονικό πλαίσιο που έχει στην διάθεσή του ο/η Σύμβουλος για να «αξιολογήσει» τον/την εκπαιδευτικό. 

Αγγίζει τον πυρήνα της χρηστής διοίκησης, και όχι απαραίτητα της ισότητας απέναντι στον νόμο, θέτοντας το εξής ερώτημα/απορία: όταν μια διαδικασία μετατίθεται χρονικά και, εξαιτίας αυτής της μετάθεσης, εφαρμόζεται αυστηρότερο πειθαρχικό καθεστώς, το ερώτημα δεν είναι μόνο τι έγινε, αλλά ποιοι ωφελήθηκαν από την καθυστέρηση. Πώς και γιατί παγιδεύονται με «άνωθεν εντολές» μαχητικοί εκπαιδευτικοί και συνδικαλιστές ή «αρνητές» όπως ονομάζονται στα γραφεία των διοικήσεων; 

Οταν η κλήση για αξιολόγηση δεν είναι επίσημη αλλά «άτυπη πρόσκληση για συζήτηση» (γιατί άραγε;) και αποστέλλεται το έγγραφο Απεργίας/Αποχής, γιατί δεν συντάσσεται άμεσα το μονομερές πρακτικό από τους Συμβούλους ώστε να αποτυπωθεί στο υπάρχον σύστημα του ’25 και την καταχώριση παράλληλα στην θυρίδα-φακέλωμα του πολίτη gov.gr (sic!) η δήλωση Απεργίας/Αποχής;

Αβλεψία ή σκόπιμη κωλυσιεργία που στην ουσία επιβεβαιώνει τα παραπάνω;

Σύμφωνα με καταγγελίες που διατυπώνονται από εκπαιδευτικούς, μονομερή πρακτικά που θα μπορούσαν να είχαν ολοκληρωθεί εντός του 2025 παρέμειναν σε εκκρεμότητα χωρίς επαρκή αιτιολόγηση. Οι αιτιάσεις περί διετούς περιθωρίου εκ μέρους των Συμβούλων Εκπαίδευσης πέφτουν στο κενό αφού τα ονόματα-κλήσεις των εκπαιδευτικών είναι διαθέσιμα και αποστέλλονται κεντρικά από το ΥΠΑΙΘΑ και από τους υπαλλήλους των διοικήσεων τοπικά, και γι’ αυτό γίνονται οι «άτυπες κλήσεις για συζήτηση». Για να πραγματοποιηθεί η βολιδοσκόπηση έπειτα και την αποστολή των ονομάτων, μήπως και κάποιοι μετάνιωσαν παρόλο που γνωρίζουν οι κατά τόπους διευθύνσεις ποιοι αντιστέκονται στην αξιολόγηση.  

Το αποτέλεσμα ήταν οι υποθέσεις να υπαχθούν στο αυστηρότερο πειθαρχικό πλαίσιο που τέθηκε σε εφαρμογή το 2026. Ούτε η ΔΟΕ μπορεί να δώσει σαφείς απαντήσεις για το ισχύον νομικό πλαίσιο σχετικά με την δηλωμένη μεν άρνηση εκπαιδευτικών μέσα στο ’25, που γίνεται όμως επίσημα καταγεγραμμένη στο σύστημα το ’26. 

Αυτή η νεφελώδης κατάσταση βολεύει τους πάντες. Και τα γκεσέμια της εξουσίας/κυβέρνησης Μητσοτάκη να κλείνουν δήθεν το μάτι στους απεργούς ότι δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας και τους εργοδοτικούς συνδικαλιστές, οι οποίοι ταλανίζουν χρόνια τον κλάδο με την μανία τους να μην συγκρούονται και να μην ελέγχουν την εξουσία αλλά να χαριεντίζονται μαζί της, παράγοντας «πολιτικό πολιτισμό», κρύβοντας την αλήθεια προς όφελος της επιβίωσής τους η οποία εδράζεται στην κομματική/αστική νομιμότητα για την οποία και μόνο κόπτονται αποκλειστικά. 

Είναι κοντά οι καιροί που παρατηρούμε δικαστήρια πολιτικών και εκπαιδευτικών υποθέσεων να εκτελούν εντολές, της κυβέρνησης Μητσοτάκη και άλλων κέντρων εξουσίας, με τις σχετικές παλινωδίες, οπότε δεν αποθέτουμε τους αγώνες του εκπαιδευτικού κινήματος σε αυτά.

Αν τα παραπάνω οφείλονται σε διοικητική αδράνεια, πρόκειται για σοβαρή δυσλειτουργία. Αν όμως είναι συνειδητή επιλογή, τότε τίθεται ζήτημα κατάχρησης της διοικητικής εξουσίας.

Μεθοδεύσεις μέσω προφορικών εντολών και τα εργοδοτικά σωματεία που ντροπιάζουν τον ταξικό συνδικαλισμό

Ακόμη σοβαρότερες είναι οι αναφορές ότι δόθηκαν προφορικές οδηγίες από ανώτερους υπηρεσιακούς παράγοντες ώστε να μην αποσταλούν οι κλήσεις αξιολόγησης σε συγκεκριμένους εκπαιδευτικούς-αρνητές εντός του 2025. Τέτοιες εντολές, εφόσον δόθηκαν, είναι προφανές ότι δύσκολα αφήνουν γραπτό ίχνος. Ωστόσο, η απουσία εγγράφων δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το γεγονός δεν μπορεί ή δεν πρέπει να διερευνηθεί ή ακόμα ότι δεν υπάρχουν μαρτυρίες. Αντίθετα, όταν μια καταγγελία αφορά τον τρόπο λειτουργίας της διοίκησης, η ίδια η διοίκηση οφείλει να αποδείξει ότι ενήργησε σύννομα/χωρίς δόλο και όχι οι εκπαιδευτικοί να πρέπει να αποδείξουν το αντίθετο.

Και εδώ αρχίζει το δεύτερο πρόβλημα.

Αντί να υπάρξουν σαφείς απαντήσεις, επικράτησε η σιωπή.

Σε μια περίπτωση, Διευθυντής Εκπαίδευσης, δεσμεύθηκε ότι θα απαντήσει στα ερωτήματα που του τέθηκαν. Οι απαντήσεις αυτές δεν ήρθαν ποτέ. Καμία αιτιολόγηση για την καθυστέρηση. Καμία εξήγηση για το ποιοι αποφάσισαν τη χρονική μετατόπιση των διαδικασιών. Καμία διάψευση ή επιβεβαίωση των καταγγελιών. Οι μεταθέσεις ευθυνών, π.χ. προς τις Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης, συνιστά αήθη πρακτική μεταξύ αυτών που πιάνονται με την γίδα στην πλάτη. Ας παραδεχτούν και οι Περιφερειακές Διευθύνσεις ότι υπάρχει εντολή από τον γραμματέα του ΥΠΑΙΘΑ, για να πέσουν οι μάσκες, αν δεν είναι «πρωτοβουλία» στελεχών εκπαίδευσης. 

Η διοικητική σιωπή σαν αποτέλεσμα δεν αποκαθιστά την εμπιστοσύνη αλλά την υπονομεύει.

Εξίσου προβληματισμό προκαλεί η στάση κάποιων συνδικαλιστικών Σωματείων. Ενα σωματείο υπάρχει για να ελέγχει τη διοίκηση όταν υπάρχουν ενδείξεις αυθαιρεσίας, και όχι για να περιορίζεται σε παρακολούθημα των εξελίξεων. Οταν οι εκπαιδευτικοί καταγγέλλουν ότι δεν υπήρξε ουσιαστική αντίδραση απέναντι σε τόσο σοβαρά ερωτήματα, η αξιοπιστία του συνδικαλιστικού ελέγχου πάει περίπατο και η αποσυσπείρωση του κλάδου έρχεται ως συνέπεια ανάμεσα σε άλλα. Η στάση αυτή εκλαμβάνεται μόνο ως δειλία και σιωπηρή ανοχή σε πρακτικές που θα έπρεπε να ελεγχθούν. Η κακή φήμη τέτοιων σωματείων έρχεται να συμπληρώσει την ανάγκη για ταξικά/μαχητικά σωματεία που θα απέχουν από την μάχη του πληκτρολογίου και την τακτική «να σπρώξουμε τον καιρό». 

Η υπόθεση σαν αποτέλεσμα ξεπερνά τα όρια μιας διαφωνίας για την αξιολόγηση. Αγγίζει την διαφάνεια, την απαγόρευση καταχρηστικής άσκησης εξουσίας και την υποχρέωση αιτιολόγησης των διοικητικών ενεργειών.

Εάν δύο εκπαιδευτικοί βρίσκονται στην ίδια πραγματική κατάσταση αλλά αντιμετωπίζονται με διαφορετικό νομικό καθεστώς επειδή η διοίκηση καθυστέρησε τη μία υπόθεση, τότε η διοίκηση οφείλει να εξηγήσει γιατί συνέβη αυτό.

Τα ερωτήματα είναι απλά:

Ποιοι έδωσαν την εντολή να μην αποσταλούν κλήσεις αξιολόγησης, εφόσον αυτό πράγματι συνέβη;

Ποιοι αποφάσισαν να μην ολοκληρωθούν οι διαδικασίες εντός του 2025;

Γιατί δεν συντάχθηκαν τα μονομερή πρακτικά εντός του 2025;

Γιατί δεν απαντήθηκαν τα σχετικά ερωτήματα που υποβλήθηκαν στις τοπικές Πρωτοβάθμιες/Δευτεροβάθμιες;

Και, κυρίως, ποιοι ελέγχουν τη διοίκηση όταν εκείνη επιλέγει να μην απαντά;

Η ξενόφερτη αξιολόγηση, ως θεσμός του παλαιο-επιθεωρητή και παράλληλα της κατηγοριοποίησης των σχολικών μονάδων και ιδιωτικοποίησης της δημόσιας παιδείας, είναι μη αποδεκτή και ο κλάδος την αντι-παλεύει σταθερά και δεν μπορεί αυτή να εργαλειοποιείται σε παιχνίδι ημερομηνιών και εκβιαστικών μεθοδεύσεων. Οι «ετυμηγορίες» τους δεν μπορούν να εφαρμόζονται ανάλογα με το πότε μια υπηρεσία αποφασίζει να κινήσει έναν φάκελο και ανάλογα με τα πρόσωπα που τα αφορά. Αν οι καταγγελίες ευσταθούν, τότε δεν πρόκειται απλώς για διοικητική αμέλεια. Πρόκειται για ζητήματα που απαιτούν θεσμική διαφάνεια και λογοδοσία.