Χρήστος Κάτσικας

Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσο αμείβονται οι εκπαιδευτικοί σήμερα, αλλά και ποιο μήνυμα εκπέμπεται για τη θέση που κατέχει η δημόσια εκπαίδευση στις πραγματικές προτεραιότητες της πολιτείας.

«Δεν ζητάμε προνόμια. Ζητάμε να μπορούμε να ζήσουμε με αξιοπρέπεια».

Η φράση αυτή, που περιλαμβάνεται σε επιστολή εκπαιδευτικού προς το Alfavita, αποτυπώνει ένα ζήτημα που απασχολεί εδώ και χρόνια χιλιάδες εκπαιδευτικούς σε όλη τη χώρα. Οι χαμηλές αποδοχές, η ακρίβεια, η κατάργηση του 13ου και 14ου μισθού και το αυξανόμενο κόστος διαβίωσης συνθέτουν μια πραγματικότητα που, σύμφωνα με τους ίδιους, δυσκολεύει ολοένα και περισσότερο την άσκηση του λειτουργήματός τους.

Η πρόσφατη μικρή αύξηση στις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων δεν φαίνεται να άλλαξε ουσιαστικά την εικόνα. Αντίθετα, για πολλούς αποτέλεσε αφορμή να επανέλθει στο προσκήνιο η συζήτηση για το επίπεδο των μισθών στην εκπαίδευση.

«Μετράμε κάθε ευρώ»

ADVERTISING

Στην επιστολή του, ο εκπαιδευτικός περιγράφει μια καθημερινότητα που, όπως αναφέρει, απέχει πολύ από την εικόνα της εργασιακής ασφάλειας που συχνά αποδίδεται στους δημοσίους υπαλλήλους.

Όπως σημειώνει, ένας νεοδιόριστος εκπαιδευτικός καλείται συχνά να υπηρετήσει εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά από τον τόπο κατοικίας του, καλύπτοντας από τον μισθό του το ενοίκιο, τους λογαριασμούς, τις μετακινήσεις και τα βασικά έξοδα διαβίωσης.

«Το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος καταλήγει στα πάγια έξοδα πριν ακόμη τελειώσει ο μήνας», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη εντονότερο στις νησιωτικές και τουριστικές περιοχές, όπου η εύρεση κατοικίας αποτελεί πλέον μια από τις μεγαλύτερες δυσκολίες για τους εκπαιδευτικούς.

Είκοσι χρόνια υπηρεσίας και μισθός που δυσκολεύει την καθημερινότητα

Η πίεση, όπως υποστηρίζουν πολλοί εκπαιδευτικοί, δεν αφορά μόνο τους νεοδιόριστους.

Ο συντάκτης της επιστολής αναφέρει ότι, έπειτα από σχεδόν δύο δεκαετίες υπηρεσίας στη δημόσια εκπαίδευση, οι καθαρές μηνιαίες αποδοχές του εξακολουθούν να κινούνται σε επίπεδα που δυσκολεύουν την κάλυψη των αναγκών μιας σύγχρονης οικογένειας.

Το επιχείρημα που προβάλλεται συχνότερα είναι ότι, παρά τη σημαντική αύξηση του κόστους ζωής τα τελευταία χρόνια, οι αποδοχές δεν έχουν ακολουθήσει αντίστοιχη πορεία, με αποτέλεσμα η αγοραστική δύναμη των εκπαιδευτικών να έχει μειωθεί αισθητά.

Δεκαεπτά χρόνια χωρίς 13ο και 14ο μισθό

Ένα από τα βασικά αιτήματα του κλάδου παραμένει η επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού στο Δημόσιο.

Η κατάργησή τους, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών μέτρων της περιόδου της οικονομικής κρίσης, εξακολουθεί να αποτελεί σημείο έντονης αντιπαράθεσης. Εκπαιδευτικές οργανώσεις υποστηρίζουν ότι η απώλεια αυτή, σε συνδυασμό με τις περικοπές των βασικών αποδοχών της προηγούμενης δεκαετίας, έχει οδηγήσει σε σημαντική μείωση του ετήσιου εισοδήματος των εκπαιδευτικών.

Παρά τις κατά καιρούς αυξήσεις, οι συνδικαλιστικοί φορείς επισημαίνουν ότι η απόσταση από τα επίπεδα αγοραστικής δύναμης πριν από την οικονομική κρίση παραμένει μεγάλη.

Όταν το κόστος ζωής «τρώει» τον μισθό

Το μεγαλύτερο πρόβλημα, σύμφωνα με τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, δεν είναι μόνο το ύψος του μισθού αλλά η σχέση του με το σημερινό κόστος ζωής.

Τα ενοίκια έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ενώ αντίστοιχη είναι η εικόνα στις τιμές των τροφίμων, της ενέργειας, των καυσίμων και των μεταφορών.

Για έναν νέο εκπαιδευτικό που υπηρετεί μακριά από την οικογένειά του, η κάλυψη των βασικών αναγκών συχνά προϋποθέτει οικονομική στήριξη από συγγενικά πρόσωπα ή τη συγκατοίκηση με άλλους συναδέλφους.

Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια ολοένα και περισσότεροι εκπαιδευτικοί δηλώνουν πως δυσκολεύονται να αποδεχθούν διορισμό ή πρόσληψη σε περιοχές με πολύ υψηλό κόστος στέγασης.

Ένα ζήτημα που αφορά και το δημόσιο σχολείο

Οι χαμηλές αποδοχές δεν αποτελούν μόνο εργασιακό αίτημα. Επηρεάζουν και την ίδια τη λειτουργία της εκπαίδευσης.

Όταν ένας νέος επιστήμονας διαπιστώνει ότι, ύστερα από χρόνια σπουδών, μεταπτυχιακών τίτλων και επιμορφώσεων, θα ξεκινήσει την επαγγελματική του πορεία με εισόδημα που δυσκολεύεται να καλύψει ακόμη και τις βασικές ανάγκες διαβίωσης, η εκπαίδευση παύει να αποτελεί ελκυστική επαγγελματική επιλογή.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνεται τα τελευταία χρόνια και στη σταδιακή μείωση του ενδιαφέροντος για ορισμένες εκπαιδευτικές ειδικότητες, αλλά και στη δυσκολία κάλυψης κενών σε απομακρυσμένες περιοχές.

Ζητούν ουσιαστική αποκατάσταση

Οι εκπαιδευτικοί ζητούν μια συνολική αναθεώρηση του μισθολογίου, με ουσιαστικές αυξήσεις που θα ανταποκρίνονται στο πραγματικό κόστος ζωής.

Παράλληλα, επαναφέρουν το αίτημα για την επαναφορά του 13ου και του 14ου μισθού, υποστηρίζοντας ότι δεν πρόκειται μόνο για οικονομική διεκδίκηση, αλλά για ζήτημα επαγγελματικής αξιοπρέπειας και αναγνώρισης του έργου που επιτελούν.

Η συζήτηση για τους μισθούς των εκπαιδευτικών δεν αφορά αποκλειστικά έναν επαγγελματικό κλάδο. Αφορά το επίπεδο στήριξης που επιλέγει μια κοινωνία να παρέχει στους ανθρώπους που βρίσκονται καθημερινά μέσα στις σχολικές αίθουσες, διαμορφώνοντας τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τις αξίες των επόμενων γενεών. Το ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσο αμείβονται οι εκπαιδευτικοί σήμερα, αλλά και ποιο μήνυμα εκπέμπεται για τη θέση που κατέχει η δημόσια εκπαίδευση στις πραγματικές προτεραιότητες της πολιτείας.