05-02-2026 9:48
Ιστορία
- Κατηγορία: Κέρκυρα
Η San Giacomo παρουσιάζει τους «Προλετάριους» του Σ. Προσωπάρη σε στίχους Κ. Θεοτόκη
Μία έκπληξη περιλαμβάνει το πρόγραμμα της συναυλίας που οργανώνει την Κυριακή 3 Μαΐου και ώρα 19:30 το Εργατικό Κέντρο Κέρκυρας (ΕΚΚ) στους χώρους του, με τη Δημοτική Χορωδία San Giacomo υπό τη διεύθυνση του μαέστρου της Άντονι Ιβανόφ, στο πλαίσιο των τριήμερων εκδηλώσεών του για την Εργατική Πρωτομαγιά. Η Δημοτική Χορωδία θα παρουσιάσει, σε πρώτη εκτέλεση, μελωδία του Κερκυραίου αρχιμουσικού και συνθέτη Σπύρου Προσωπάρη για τετράφωνη μεικτή χορωδία και πιάνο, με τον τίτλο «Οι Προλετάριοι»,σε ποίηση του κορυφαίου Κερκυραίου λογοτέχνη Κωνσταντίνου Θεοτόκη (1872-1923).
Το τραγούδι «Οι Προλετάριοι» είναι ένα μόνο, βέβαια, από τα τραγούδια που συνθέτουν το πρόγραμμα της εκδήλωσης-συναυλίας του ΕΚΚ με τη Δημοτική Χορωδία Κέρκυρας San Giacomo για την Εργατική Πρωτομαγιά.
Το επετειακό πρόγραμμα της εκδήλωσης συμπεριλαμβάνει επιλογή γνωστών και ταιριαστών αγαπημένων τραγουδιών που έγραψαν ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Γιάννης Μαρκόπουλος και ο Zorze Katris, πάνω σε στίχους Μανόλη Αναγνωστάκη, Νίκου Γκάτσου, Οδυσσέα Ελύτη, Μίκη Θεοδωράκη, Ιάκωβου Καμπανέλλη, Γιάννη Μαρκόπουλου, Γιάννη Ρίτσου και Γιώργου Σεφέρη. Ορισμένα από αυτά θα αποδοθούν σε διασκευές του Παναγή Μπαρμπάτη και του Χαράλαμπου Ναβροζίδη. Στο πιάνο θα συνοδεύει τη χορωδία ο Παναγιώτης Γαρμπής. Συμπράττουν επίσης μαζί της, σε τρία τραγούδια, ο τενόρος Σπύρος Σουέρεφ και ο βαρύτονος Αντώνης Παγκράτης. Τη φωνητική προετοιμασία, εξάλλου, έχει η Λία Κολυτά.
Με το έργο του «Οι Προλετάριοι» για χορωδιακό σύνολο και πιάνο, σε συνέχεια ανάλογης σύνθεσής του για σύνολο πνευστών και φωνή, ο Σ. Προσωπάρης φέρνει στην επιφάνεια με προϋποθέσεις ευρύτατης διάδοσης, όπως εκτιμάται, ένα εκπληκτικό σε μουσικότητα και δύναμη εργατικό – κοινωνικό σονέτο που ο Κωνσταντίνος (Ντίνος) Θεοτόκης έγραψε το 1917. Πρόκειται για άτιτλο σονέτο, αφιερωμένο στην εργατική τάξη, το οποίο έχει καταχωρηθεί στη βιβλιογραφία ως «Σονέτο 45» του Θεοτόκη, στη σειρά των δεκάδων -ερωτικών κυρίως- σονέτων που είχε γράψει και ήλθαν στο φως μετά τον εντοπισμό και τη μελέτη χειρογράφων του λίγα χρόνια ή και δεκαετίες ολόκληρες μετά τον θάνατό του.
Το ίδιο σονέτο είναι επίσης γνωστό σε ορισμένους κύκλους ως «Σηκώθη τ’ άγιο δίκιο της να λάβει», καθώς αυτός είναι ο πρώτος στίχος του σονέτου, που αναφέρεται σε αγωνιστικό – επαναστατικό σηκωμό της εργατικής τάξης.
Το συγκεκριμένο ποίημα του Θεοτόκη δημοσιεύτηκε πρώτη φορά το 1926, δηλαδή τρία χρόνια μετά τον θάνατο του συγγραφέα, με πρωτοβουλία της αδελφής του, Ελένης Θεοτόκη, σε αφιέρωμα του περιοδικού «Φιλότεχνος» του Βόλου στον Κερκυραίο λογοτέχνη.
Αναφέρουν (οκτώ από τους δεκατέσσερις) στίχοι του που μελοποιήθηκαν:
Σηκώθη τ’ άγιο δίκιο της να λάβει /
Όλη η αργατιά με φρόνημα γενναίο /
Ισονομίας κηρύχνει νόμο νέο /
Και τα δεσμά του πλούτου η ορμή της θραύει /
Η σκληρή φτώχεια, η γύμνια, η πείνα παύει /
Και με καλούν μύριες φωνές να λέω /
Θούριο τραγούδι: σ’ ένα πέλαο πλέω /
Χαράς λεύτεροι ανθρώποι είναι όλοι οι σκλάβοι. /
Στοιχεία που έχει στη διάθεσή του το ΕΚΚ πιστοποιούν, άλλωστε, τη σημαντική προσωπική ανάμειξη και συμβολή του επαναστάτη σοσιαλιστή λογοτέχνη στα πρώτα βήματα οργάνωσης της εργατικής τάξης της Κέρκυρας για τη διεκδίκηση των δικαιωμάτων της και για μια δίκαιη κοινωνία. Ως ένδειξη αναγνώρισης της συμβολής του και του πρωτοποριακού λογοτεχνικού έργου του, το ΕΚΚ έχει δώσει το όνομά του στο Ιστορικό Αρχείο του.
Παρά τις ιδεολογικές ταλαντεύσεις του, ως γνωστόν, ο Κ. Θεοτόκης επέμεινε στις θέσεις του για μια ριζικά διαφορετική κοινωνική οργάνωση. Το όραμά του, όπως δείχνει και το συγκεκριμένο σονέτο του, το συνέδεε με τη νικηφόρα έκβαση των αγώνων της εργατικής τάξης.
Η σύμπραξη του ΕΚΚ και μουσικών σχημάτων και παραγόντων του τόπου για την πρώτη αυτή Πρωτομαγιάτικη Συναυλία έχει ήδη γίνει αφορμή, αξίζει επίσης να σημειωθεί, για κάποιες πρώτες συζητήσεις σε συνδικαλιστικούς και καλλιτεχνικούς κύκλους του νησιού, σχετικά με ενδεχόμενη καθιέρωση Πρωτομαγιάτικης Συναυλίας της Κέρκυρας εστιασμένης σε εργατικά τραγούδια και ανάδειξή της ευρύτερα στον ελληνικό χώρο ως ενός μουσικού γεγονότος πανελλήνιας εμβέλειας, με τις κατάλληλες βέβαια συνεργασίες και κινήσεις. Ειδικά στην Κέρκυρα, ως γνωστόν, η μουσική αποτέλεσε επί μακρόν, στη διάρκεια του προηγούμενου αιώνα, συστατικό μέρος των πρωτομαγιάτικων και άλλων εκδηλώσεων των εργαζομένων. Είναι χαρακτηριστικό, ίσως, για εκείνη την παράδοση, ότι ακριβώς πριν από έναν αιώνα, το 1926, ο σπουδαίος Κερκυραίος συνθέτης, Σπυρίδων Μπεκατώρος, είχε εκδώσει στην ελληνική γλώσσα στο Σικάγο, δηλαδή στην αμερικανική μεγαλούπολη που το 1886 σηματοδότησε την Εργατική Πρωτομαγιά, κύκλο εργατικών τραγουδιών για φωνή ή χορωδία και μαντολίνο, κλαρινέτο ή βιολί.
Χ.Κ.
Τι σημαίνει η λέξη αλιμάγκου ή αλιμάνκου (κερκυραϊκή διάλεκτος)
Πλούσια η κερκυραϊκή και γενικότερα η διάλεκτος των Ιονίων Νήσων. Παρόλο που καθημερινά πάμπολλες λέξεις δε χρησιμοποιούνται πια και χάνονται… Αλιμάγκου ή αλιμάνκου (Ιταλ....
Χαμένοι στα πτυχία ή χαμένοι στην οικονομία; Η μεγάλη παρεξήγηση για τους νέους, τα Πανεπιστήμια και την αγορά εργασίας