Δημήτρης Μηλάκας - topontiki.gr

Ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να αναδείξει στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο του ΝΑΤΟ την πιο κραυγαλέα ίσως εσωτερική αντίφαση της Συμμαχίας: την ύπαρξη μιας μόνιμης απειλής πολέμου μεταξύ δύο κρατών – μελών.

Όμως τα ελληνοτουρκικά έχουν καταλήξει να είναι (με ευθύνη των ελληνικών κυβερνήσεων) ένα μικρό παρεμπίπτον ζήτημα για τη Συμμαχία. 

Η τρέχουσα ατζέντα του ΝΑΤΟ άλλωστε είναι πιεστική και αφορά την ίδια του την επιβίωση: οι πόλεμοι σε Ιράν και Ουκρανία, η αύξηση των αμυντικών δαπανών, η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας και κυρίως η επαναπροσέγγιση ΗΠΑ – Τουρκίας μονοπώλησαν το ενδιαφέρον της συνόδου της Άγκυρας.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, στις δημόσιες δηλώσεις του κατά την άφιξή του στη σύνοδο, έθεσε εκ νέου το ζήτημα του τουρκικού casus belli, υποστηρίζοντας ότι μια αμυντική συμμαχία οφείλει να στηρίζεται στις σχέσεις καλής γειτονίας και να λαμβάνει υπόψη τις ευαισθησίες όλων των κρατών – μελών». 

Η παρέμβαση, λόγω χρόνου και τόπου, ήταν πολιτικά ισχυρή, αλλά έμεινε ουσιαστικά χωρίς συνέχεια. Ούτε στο τελικό ανακοινωθέν, ούτε στις δημόσιες τοποθετήσεις των μεγάλων συμμάχων υπήρξε οποιαδήποτε αναφορά στο ελληνικό αίτημα ή στην ανάγκη άρσης του casus belli…

Αντίθετα, το μεγαλύτερο μέρος της διεθνούς προσοχής στράφηκε στη συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν, η οποία σηματοδότησε περαιτέρω αναβάθμιση της γεωπολιτικής αξίας της Τουρκίας για την Ουάσιγκτον. Με άλλα λόγια, η ελληνική θέση καταγράφηκε, αλλά δεν επηρέασε την ατζέντα της συνόδου.

Η σύνοδος της Άγκυρας είχε έναν σαφή στόχο: να επιταχύνει την εφαρμογή των αποφάσεων της Χάγης του 2025. Οι σύμμαχοι, λοιπόν, επανεπιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για αμυντικές δαπάνες που θα φτάσουν συνολικά το 5% του ΑΕΠ έως το 2035, με σημαντική αύξηση τόσο των στρατιωτικών εξοπλισμών όσο και των επενδύσεων σε υποδομές, κυβερνοασφάλεια και αμυντική βιομηχανία. 

Παράλληλα, δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στην αύξηση της παραγωγής όπλων και πυρομαχικών, στη δημιουργία ταχύτερων μηχανισμών προμήθειας και στην ενίσχυση της διαλειτουργικότητας των στρατών της Συμμαχίας. Η στήριξη προς την Ουκρανία παραμένει βασική προτεραιότητα, ενώ επιβεβαιώθηκε εκ νέου η προσήλωση στο Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας.

Στο πολιτικό επίπεδο, ωστόσο, η εικόνα της συνόδου καθορίστηκε από την αναβάθμιση του ρόλου της Τουρκίας.  Η συνάντηση Τραμπ – Ερντογάν, οι συζητήσεις για τα F-35 και ο ρόλος της Άγκυρας ως συνομιλητή στις κρίσεις της Μέσης Ανατολής και της Μαύρης Θάλασσας ανέδειξαν ότι, στη σημερινή γεωπολιτική συγκυρία, οι μεγάλες δυνάμεις δίνουν προτεραιότητα στη διατήρηση της Τουρκίας στο δυτικό στρατόπεδο, ακόμη κι αν αυτό σημαίνει ότι τα ελληνοτουρκικά παραμένουν στο περιθώριο της συμμαχικής ατζέντας.