Η συνεχής ένταση στον Ινδο-Ειρηνικό μεταξύ Κίνας και ΗΠΑ μεταφέρεται νοτιότερα, με επίκεντρο αυτή τη φορά τις Φιλιππίνες και με αφορμή τις στρατιωτικές ασκήσεις «Balikatan» (σημαίνει «ώμο με ώμο») που διοργανώνουν η Μανίλα και η Ουάσιγκτον. Η συμμετοχή άνω των 17.000 στρατιωτών και η παρουσία όχι μόνο των ΗΠΑ, αλλά και μιας διευρυνόμενης συμμαχίας χωρών (Αυστραλία, Ιαπωνία, Καναδάς, Γαλλία, Νέα Ζηλανδία) αποτυπώνουν μια ποιοτική αναβάθμιση της στρατιωτικής παρουσίας του δυτικού μπλοκ σε μια επί της ουσίας αμερικανική επιχείρηση περικύκλωσης της Κίνας. Ιδιαίτερη σημασία έχει η συμμετοχή της Ιαπωνίας με μάχιμες δυνάμεις για πρώτη φορά, γεγονός που σηματοδοτεί μια νέα φάση εμπλοκής της στην περιοχή, ενώ διατηρείται ο κύκλος της αντιπαράθεσης με το Πεκίνο μετά τις δηλώσεις της Ιαπωνίδας πρωθυπουργού, Τακαΐτσι, για την Ταϊβάν τον Νοέμβριο.

Οι ασκήσεις αυτές, που εκτείνονται σε ξηρά, θάλασσα, αέρα και κυβερνοχώρο, έχουν ως στόχο την ενίσχυση της στρατιωτικής πίεσης προς την Κίνα. Η Νότια Κινεζική Θάλασσα και τα Στενά της Ταϊβάν μετατρέπονται σε διαρκείς εστίες έντασης, ενώ ταυτόχρονα εντείνονται οι στρατιωτικές προετοιμασίες και από την κινεζική πλευρά, με ασκήσεις που περιλαμβάνουν ακόμη και προσομοιώσεις αντιμετώπισης πυρηνικών επιθέσεων.

Η κινεζική πλευρά κατηγορεί ευθέως τη Μανίλα ότι «επιστρατεύει εξωτερικές δυνάμεις» για να κλιμακώσει την αντιπαράθεση, προειδοποιώντας ότι τέτοιες επιλογές ενδέχεται να μετατρέψουν τις Φιλιππίνες σε «πιόνι» στον ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων. Από την άλλη, η φιλιππινέζικη ηγεσία υιοθετεί πλήρως τη ρητορική των ΗΠΑ περί «ελευθερίας της ναυσιπλοΐας» και «αντιμετώπισης της κινεζικής επιθετικότητας», ενισχύοντας τον φαύλο κύκλο της έντασης.

Παράλληλα, η σταδιακή άρση των μεταπολεμικών στρατιωτικών περιορισμών στο Τόκιο επιτείνει την ανησυχία στο Πεκίνο, που κάνει λόγο για επικίνδυνη επαναστρατιωτικοποίηση. Η πρόσφατη απόφαση της δεξιάς ιαπωνικής κυβέρνησης για περαιτέρω χαλάρωση των περιορισμών στις εξαγωγές όπλων και η δυνατότητα πλέον πώλησης επιθετικών οπλικών συστημάτων –από πυραύλους μέχρι πολεμικά αεροσκάφη– σηματοδοτούν επιπλέον απομάκρυνση από το μεταπολεμικό «ειρηνιστικό» δόγμα. Οι κινήσεις αυτές του Τόκιο συνδέονται τόσο με τις ίδιες τις ιμπεριαλιστικές του επιδιώξεις όσο και με τα αμερικανικά σχέδια για τη συγκρότηση της λεγόμενης «πρώτης νησιωτικής αλυσίδας» περικύκλωσης της Κίνας, όπως περιγράφονται στη Στρατηγική Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ.

Οι εξελίξεις αυτές εντάσσονται στη συνολικότερη όξυνση της αντιπαράθεσης ΗΠΑ–Κίνας για την πρωτοκαθεδρία στο ιμπεριαλιστικό σύστημα. Η επικείμενη επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο, αν τελικά πραγματοποιηθεί, δεν αναμένεται να ανατρέψει αυτή την πορεία, αλλά μάλλον να επιβεβαιώσει το βάθος των αντιθέσεων. Οι εμπορικοί, τεχνολογικοί και γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί όχι μόνο παραμένουν, αλλά εντείνονται, ενώ η στρατιωτική διάσταση αποκτά όλο και μεγαλύτερο βάρος.

Την ίδια στιγμή, το Πεκίνο επιχειρεί να παίξει έναν αναβαθμισμένο διεθνή ρόλο, προβάλλοντας τον εαυτό του ως διπλωματικό αντίβαρο στην Ουάσιγκτον. Η επίσκεψη του Ισπανού πρωθυπουργού, Πέδρο Σάντσες, στο Πεκίνο αποτελεί έναν ακόμη κρίκο στις εντατικές επαφές της κινεζικής ηγεσίας με δυτικούς αξιωματούχους. Ο Σι Τζινπίνγκ προβάλλει την Κίνα ως δύναμη «σταθερότητας» και υπέρμαχο της πολυμέρειας, επιδιώκοντας να αξιοποιήσει τις αντιθέσεις στο εσωτερικό της Δύσης και ιδιαίτερα στις σχέσεις της Ευρώπης με τις ΗΠΑ του Τραμπ.
Παράλληλα, το Πεκίνο ενισχύει τη θέση του ως ηγετική δύναμη του λεγόμενου «Παγκόσμιου Νότου». Οι πρωτοβουλίες του για τη Μέση Ανατολή (όπως η αποστολή απεσταλμένου και η συνάντηση με τον ΥΠΕΞ του Πακιστάν) με εκκλήσεις για κατάπαυση του πυρός, διαπραγματεύσεις και σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών, καθώς και οι επαφές με χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας και της Αφρικής, εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική διεύρυνσης της επιρροής του. Σε μια περίοδο όπου η περιοχή αλλά και όλος ο πλανήτης συγκλονίζονται από την πολεμική επιδρομή ΗΠΑ–Ισραήλ στο Ιράν, η κινεζική παρέμβαση επιδιώκει να συνδυάσει τη διπλωματική παρουσία με τα οικονομικά και γεωπολιτικά της συμφέροντα.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η περαιτέρω σύσφιξη των σχέσεων με τη Ρωσία. Η επίσκεψη του Ρώσου ΥΠΕΞ, Σ. Λαβρόφ, στο Πεκίνο και οι επαφές του με τον Κινέζο ΥΠΕΞ, Γουάνγκ Γι, και τον Πρόεδρο Σι προετοιμάζουν το έδαφος για νέα συνάντηση κορυφής με τον Πούτιν. Οι δύο πλευρές επιδιώκουν την εμβάθυνση της στρατηγικής τους συνεργασίας, ενισχύοντας τον συντονισμό τους τόσο σε διμερές επίπεδο όσο και σε διεθνή σχήματα, όπως οι BRICS και ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης.

Ωστόσο, πίσω από τις διακηρύξεις περί «πολυμέρειας» και «σταθερότητας», κρύβεται η όξυνση των ενδοϊμπεριαλιστικών ανταγωνισμών. Η αμερικανική επιθετικότητα, η ένταση στη Μέση Ανατολή, η στρατιωτικοποίηση του Ινδο-Ειρηνικού και οι ευρύτερες ανακατατάξεις στην ισχύ των ιμπεριαλιστικών κρατών συνθέτουν ένα εκρηκτικό σκηνικό, με αυξημένους κινδύνους για τους λαούς. Επιπλέον, η εμπλοκή ολοένα και περισσότερων χωρών στους σχεδιασμούς των μεγάλων δυνάμεων λόγω πολιτικής, οικονομικής και στρατιωτικής εξάρτησης, επιτείνει την αστάθεια.

Οι τοπικές αντιθέσεις εντάσσονται και αξιοποιούνται στον ευρύτερο ανταγωνισμό των μεγάλων δυνάμεων. Η αντιπαράθεση ΗΠΑ – Κίνας διαπερνά πλέον όλες τις περιοχές του πλανήτη. Από τη μια πλευρά, καταγράφεται η υποχώρηση της αμερικανικής ισχύος και ο τραυματισμός των διατλαντικών σχέσεων. Από την άλλη, ενισχύεται η άνοδος του κινεζικού ιμπεριαλισμού, που αμφισβητεί την αμερικανική ηγεμονία. Ταυτόχρονα, η στρατηγική σχέση Κίνας–Ρωσίας και η εν δυνάμει συγκρότηση ενός νέου ανατολικού στρατοπέδου αυξάνουν τους κινδύνους για γενικευμένες συγκρούσεις. Σε αυτές τις συνθήκες, οι λαοί καλούνται να πληρώσουν το τίμημα. Διέξοδο μπορεί να δώσει μόνο ο αντιπολεμικός, αντιιμπεριαλιστικός αγώνας των λαών.

πηγή: Λαϊκός Δρόμος