Χρήστος Κάτσικας

Στο χρονοδιάγραμμα του Υπουργείου Παιδείας για το 2025, σύμφωνα με τον, εγκεκριμένο από το Υπουργικό Συμβούλιο, σχεδιασμό που αποτυπώνεται στο Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής (ΕΣΚυΠ), αναφέρεται η συνεργασία του υπουργείου Παιδείας με τον  ΟΟΣΑ για την «Ανασκόπηση της Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Βελτίωση των Μαθησιακών Αποτελεσμάτων στην Ελλάδα» και την αξιολόγηση της απόδοσης του εκπαιδευτικού συστήματος στην Ελλάδα.

Κεντρική θέση στον προγραμματισμό της τριετίας για την Πρωτοβάθμια, Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση και Ειδική Αγωγή έχει το έργο «Νέο, ανοικτό, συμπεριληπτικό σχολείο, προσανατολισμένο στις δεξιότητες του 21ου αιώνα». Στόχος, «η διασφάλιση της ποιότητας και αποτελεσματικότητας ενός συμπεριληπτικού, βιώσιμου, αειφόρου και αποτελεσματικού εκπαιδευτικού συστήματος.»

Για την υλοποίηση της παραπάνω στρατηγικής επιλογής του Υπουργείου, προγραμματίζεται να επεκταθεί περαιτέρω το δίκτυο των Πρότυπων και Πειραματικών Σχολείων, ενώ θα συνδυαστεί με την ίδρυση και λειτουργία είκοσι δύο (22) Πρότυπων Ωνάσειων σχολείων, καθώς και με τη θεσμοθέτηση της εισαγωγής του προγράμματος ΙΒ (International Baccalaureate) στα Πρότυπα Σχολεία.

Το «Ανοιχτό Σχολείο»

Ένα από τα θέματα που αποτυπώνεται στο Ενοποιημένο Σχέδιο Κυβερνητικής Πολιτικής είναι η «Θεσμοθέτηση του Ανοιχτού Σχολείου». Στο σχεδιασμό του υπουργείου Παιδείας τίθεται ως προτεραιότητα η δημιουργία και εφαρμογή νέου θεσμικού πλαισίου για την εκπαίδευση  όπου «εφαρμόζονται οι βασικές αρχές ενός συμπεριληπτικού εκπαιδευτικού συστήματος, βιώσιμου, αειφόρου, αποτελεσματικού και στελεχωμένου με αξιολογημένους εκπαιδευτικούς»

Ουσιαστικά η  «Θεσμοθέτηση του Ανοιχτού Σχολείου» αφορά μεταρρυθμίσεις στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση με νέα ωρολόγια προγράμματα, νέα εκπαιδευτικά προγράμματα, τη θέσπιση του Εθνικού Απολυτηρίου και νέου συστήματος πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Το χρονοδιάγραμμα που τίθεται είναι το παρακάτω:

Β Τρίμηνο 2025: Ανάρτηση νόμου για Διαβούλευση

Γ Τρίμηνο 2025: Κατάθεση Νόμου στη Βουλή – Δημοσίευση Νόμου σε ΦΕΚ

Οι αλλαγές που έρχονται

 Ενδεικτικά οι παρεμβάσεις αφορούν στα παρακάτω βασικά πεδία (υπάρχουν και άλλα δευτερεύοντα):

• Στο περιεχόμενο και στη δομή των προγραμμάτων σπουδών.

• Στα εργαλεία εκμάθησης και στις μεθόδους διδασκαλίας.

• Στο πλαίσιο ανάπτυξης των δεξιοτήτων των μαθητών μέσα από ερευνητικά προγράμματα (projects) και δράσεις, που θα λειτουργούν συμπληρωματικά στο αναλυτικό πρόγραμμα σπουδών των μαθημάτων.

• Στο πλαίσιο αξιολόγησης των μαθητών.

• Στο σύστημα πρόσβασης στην Ανώτατη Εκπαίδευση

• Στο σύστημα προσλήψεων και διορισμών των εκπαιδευτικών.

• Στο σύστημα αξιολόγησης των εκπαιδευτικών.

• Στην οργάνωση της προσχολικής αγωγής και τη σύνδεσή της με την πρωτοβάθμια εκπαίδευση.

Γιατί ο ΟΟΣΑ; Επειδή για όλα θα φταίνε οι εκπαιδευτικοί...

Οι αφανείς στόχοι και οι επιδιώξεις ξεκαθαρίζουν αν παρακολουθήσουμε ορισμένες από τις κατευθύνσεις-οδηγίες-επιβολές του ΟΟΣΑ. Με τίτλο «Ευθυγραμμίζοντας τα εκπαιδευτικά επίπεδα με την αξιολόγηση των μαθητών» ο ΟΟΣΑ καταλήγει σε μια οδηγία που είναι και το «ζουμί» της πολιτικής του ΥΠΑΙΘΑ.

Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, «η αξιολόγηση της σχολικής μονάδας, του εκπαιδευτικού καθώς και τα τυποποιημένα τεστ για την αξιολόγηση των μαθητών σε εθνικό επίπεδο πρέπει να εξεταστούν μαζί, έτσι ώστε όχι μόνο να είναι αποτελεσματικές οι νέες πολιτικές όσον αφορά την επίτευξη των στόχων του πλαισίου αξιολόγησης, αλλά και να δημιουργούν συμπληρωματικότητες, να αποφεύγεται η αλληλοεπικάλυψη και να προλαμβάνεται η ασυνέπεια μεταξύ των στόχων».

Με λίγα λόγια η στόχευση είναι το να αποτελέσουν η «απόδοση» των μαθητών και τα «μαθησιακά αποτελέσματα» βασικό «πυλώνα» του νέου «οικοδομήματος» αξιολόγησης της σχολικής μονάδας και των εκπαιδευτικών. 

Το σχέδιο για το σύστημα πρόσβασης στην Ανώτατη Εκπαίδευση

Σε ένα άλλο "μέτωπο" αυτό του συστήματος πρόσβασης στα ΑΕΙ είναι φανερό ότι η νέα ηγεσία του υπουργείου Παιδείας θεωρεί, για μια ακόμη φορά, ότι αυτός είναι ο κατάλληλος καιρός για να προχωρήσει στην υλοποίηση ενός μέτρου που αφορά αλλαγές για την εισαγωγή των υποψηφίων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Στο πλαίσιο αυτό ετοιμάζεται να ανοίξει θέμα "Εθνικού Απολυτηρίου", όπου με «πυρήνα» την Τράπεζα Θεμάτων ο Γενικός Μέσος Όρος του Απολυτηρίου θα προκύπτει από τους βαθμούς  των τριών τάξεων του Λυκείου με ειδικό συντελεστή ανά τάξη.

Την πρόθεσή του για αλλαγές στο σύστημα πρόσβασης στα ΑΕΙ την είχε ανακοινώσει πολλάκις, ο υπουργός Παιδείας Κυριάκος Πιερρακάκης,  επισημαίνοντας ότι το Υπουργείο Παιδείας  ανοίγει "το διάλογο για το Εθνικό Απολυτήριο για ένα κοινά αποδεκτό τρόπο πρόσβασης  στα ΑΕΙ , συμβατό τόσο με τις διεθνείς τάσεις  όσο  και με το κεκτημένο των Πανελλήνιων Εξετάσεων" .

Ο ίδιος, μιλώντας στην 34η Ετήσια Ελληνική Οικονομική Σύνοδο, προανήγγειλε ότι θα προχωρήσει σε αλλαγές για «το ανοιχτό σχολείο» με στόχο την «αναβάθμιση της εκπαίδευσης, τη μείωση της γραφειοκρατίας και την επένδυση στη γνώση και τις νέες δεξιότητες» που θα «εξασφαλίζουν στους νέους μας περισσότερα και καλύτερα εφόδια σε ένα διεθνοποιημένο και μεταβαλλόμενο περιβάλλον».

 Ο σχεδιασμός επιμένει σε μια μονοκαλλιέργεια: σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του Λυκείου οι μαθητές να διαγωνίζονται σε εξετάσεις «τύπου πανελλαδικών» και όποιος καταφέρει και «επιζήσει σχολικά», μετά το τέλος του Λυκείου, να δίνει εξετάσεις πανελλαδικού χαρακτήρα για την εισαγωγή του στην ανώτατη εκπαίδευση.

Είναι φανερό ότι η κεντρική γραμμή πλεύσης του υπουργείου Παιδείας είναι η έμφαση στις εξεταστικές δοκιμασίες που αφενός οδηγεί σε ένα «ξεκαθάρισμα» του μαθητικού πληθυσμού και αφετέρου απλώνει την «σκιά της» στην ημερήσια διάταξη της εκπαιδευτικής διαδικασίας.

Ήδη με προσεκτικά βήματα εδώ και τρία χρόνια με όχημα την Τράπεζα Θεμάτων το Υπουργείο Παιδείας επιχειρεί να μοντάρει, μαντάρει και «ευπρεπίσει» τις στοχεύσεις του για τη σχολική εκπαίδευση, τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς.

Δεν χρειάζεται να καταναλώσουμε πολλή... στατιστική, για να αποδείξουμε ότι στόχος ήταν και είναι να στηθεί ένας ολοκληρωμένος και «θωρακισμένος μηχανισμός αναχαίτισης» όσων ετοιμάζονται στο μέλλον να χτυπήσουν τις πόρτες των δημοσίων Πανεπιστημίων.