Οι μάχες στα εξεταστικά του ΑΣΕΠ τον Ιούνιο του 1998

Του Γιώργου Κ. Καββαδία

Τον Ιούνιο του 1998 έχουμε μια ακόμη σύγκρουση, μεταξύ Κυβέρνησης και εκπαιδευτικών, με αιτία την κατάργηση της επετηρίδας και με αφορμή τον διαγωνισμό του AΣEΠ. Στη διάρκεια του πρώτου διαγωνισμού του AΣEΠ (11-15/6) για την πρόσληψη εκπαιδευτικών, 30 εξεταστικά κέντρα σε όλη την Ελλάδα πολιορκούνται από τουλάχιστον 15.000 αδιόριστους και μόνιμους εκπαιδευτικούς, αλλά και φοιτητές. H σύγκρουση στον AΣEΠ για την υπεράσπιση της επετηρίδας, ταυτόχρονα σε 30 πόλεις, με την κινητοποίηση του στρατού και της αστυνομίας, αποτελεί, τουλάχιστον σε έκταση, την μεγαλύτερη ρήξη ανάμεσα σε μαχόμενα κοινωνικά κομμάτια και την κυβέρνηση μετά τη μεταπολίτευση. Πρωτοφανής όμως είναι και η αγριότητα των δυνάμεων καταστολής που έχει εξαπολύσει η κυβέρνηση. Ξύλο, δακρυγόνα και χημικά, συλλήψεις και ξυλοδαρμοί συνθέτουν το σκηνικό. Το υπό κατάληψη 1ο Λύκειο Πεύκης εκκενώνεται από τα ΜΑΤ. Συλλαμβάνονται ο Ν. Γιαννόπουλος και ο Γ. Αλμπάνης. Ακόμα πιο βάρβαρη είναι η επίθεση της αστυνομίας στο 18ο Λύκειο στα Πατήσια. Συλλαμβάνονται οι Γ. Καρούτσος, Β. Αρβανίτης, Δ. Μαργιόλης, Κρ. Ηλιόπουλος, Στ. Φατούρος, Α. Πλεμμένος.

Στον Άλιμο τα ΜΑΤ χτυπούν αλύπητα 500 εκπαιδευτικούς. Στη Θεσσαλονίκη η πορεία των εκπαιδευτικών φτάνει έξω από το εξεταστικό κέντρο και χτυπιέται με δακρυγόνα. Υπάρχουν δεκάδες τραυματίες και συλλήψεις. Τα σοβαρότερα επεισόδια γίνονται στο 18ο Λύκειο Πατησίων, στον Άλιμο, στην Αγία Παρασκευή, στην Τούμπα της Θεσ/νίκης, στην Κοζάνη, στη Βέροια, στην Αλεξανδρούπολη, στην Λαμία, στο Αγρίνιο. Στην Πάτρα οι διαδηλωτές απωθούνται με χρήση δακρυγόνων και γκλομπς. Στον Έβρο, στη Ροδόπη, στην Κοζάνη, στα Γιάννενα, στο Αγρίνιο, στον Πύργο, στο Βόλο, στο Ρέθυμνο, στο Ηράκλειο και σε άλλες πόλεις χιλιάδες εκπαιδευτικοί, φοιτητές και εργαζόμενοι μαχητικά και δυναμικά αντιστέκονται στην κρατική βία. Εκατοντάδες διαδηλωτές τραυματίζονται, δεκάδες συλλαμβάνονται και κακοποιούνται. Ο Γ. Αρσένης δηλώνει: «Είμαι ιδιαίτερα ικανοποιημένος από την ανταπόκριση στο σημερινό διαγωνισμό».

Μεγάλη συγκέντρωση συμπαράστασης την Τρίτη 16/6 στα δικαστήρια για τους συλληφθέντες των προηγούμενων ημερών. Τάγμα εφόδου της Χρυσής Αυγής, με επικεφαλής τον υπαρχηγό της Χρυσής Αυγής Α. Ανδρουτσόπουλο (Περίανδρο) τραυματίζουν θανάσιμα το Δ. Κουσουρή, που εισάγεται στην εντατική με βαρύτατες κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις, και πιο ελαφρά τους δύο άλλους. Ο Υπουργός Δημοσίας Τάξης Γ. Ρωμαίος κυνικά ταυτίζει τα θύματα με τους δράστες μιλώντας «για σύγκρουση ακροκινούμενων ομάδων»

Ο αγώνας κατά του ΑΣΕΠ αποτελεί μία σφοδρή ταξική σύγκρουση με χιλιάδες «δρώμενα», αιχμή του δόρατος τούς αναπληρωτές καθηγητές και ταυτόχρονα μια χρυσή σελίδα αλληλεγγύης, στο βαθμό που οι εκπαιδευτικοί υπεράσπιζαν το δικαίωμα των συναδέλφων τους στον διορισμό. Δεν είχε ίχνος ιδιοτέλειας και στενού συντεχνιακού συμφέροντος.

Το τελικό χτύπημα στον ν.2525, παρά τη στήριξη των ΜΜΕ, δόθηκε από ένα κύμα μαθητικών καταλήψεων και μαζικών διαδηλώσεων από το Νοέμβρη του 1998 (400 σχολεία υπό κατάληψη) μέχρι το Γενάρη του 1999 (1.050 σχολεία). Η «μεταρρύθμιση» ήταν πλέον πολιτικά νεκρή και ο διάδοχος του Γ. Αρσένη στο Υπουργείο Παιδείας ανέλαβε τη συστηματική αποδόμησή της μετά τις εκλογές του 2000 και την οριακή νίκη του ΠΑΣΟΚ.

Ο αγώνας για τη ματαίωση του διαγωνισμού του ΑΣΕΠ και την ανατροπή του Ν. 2525 τον Ιούνη του 1998 ήταν μια σπουδαία έκφραση λαϊκού αγώνα με εκτατικά κι εντατικά στοιχεία, ο οποίος συνεπήρε χιλιάδες αγωνιστές και γαλβάνισε χιλιάδες νέους ανθρώπους στο καμίνι του αγώνα. Για πρώτη φορά ο κόσμος κατάλαβε πως ο «εκσυγχρονισμός» του Σημίτη δεν είναι αήττητος. Οι μάσκες έπεσαν. Ο εκσυγχρονισμός σταμάτησε να δείχνει τα ψεύτικα, φιλολαϊκά, «σοσιαλιστικά» χαμόγελα κι έδειξε το αληθινό του πρόσωπο. Το πενθήμερο του αγώνα δεν ηττήθηκε αλλά άνοιξε την αυλαία των αγώνων του μέλλοντος. Το Υπουργείο Παιδείας τα επόμενα χρόνια υποχρεώθηκε να διορίσει όλους τους αποφοίτους των Παιδαγωγικών Ακαδημιών και Παιδαγωγικών Τμημάτων που δούλευαν για χρόνια ως αναπληρωτές και χιλιάδες αδιόριστους δασκάλους και καθηγητές.

Σπουδαίο και σημαντικό ρόλο στη μάχη των εξεταστικών κέντρων και στην αποδόμηση του ν. 2425 έπαιξε η Πανελλήνια Ένωση Αδιόριστων Εκπαιδευτικών (ΠΕΑΕ). Η ΠΕΑΕ από το 1990 συσπείρωνε τα πιο μαχητικά και πολιτικοποιημένα τμήματα των αδιόριστων εκπαιδευτικών και υπερασπιζόταν την ύπαρξη και λειτουργία της επετηρίδας διορισμών, διεκδικούσε μαζικούς, μόνιμους διορισμούς σε όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης, πτυχία με κατοχυρωμένα εργασιακά δικαιώματα, συνδικαλιστικά δικαιώματα για όλους τους ελαστικά εργαζόμενους εκπαιδευτικούς (αναπληρωτές-ωρομίσθιους) και ένταξή τους στα συνδικάτα της εκπαίδευσης (ΔΟΕ-ΟΛΜΕ), προχωρώντας με νέους τρόπους συνδικαλιστικής και πολιτικής δράσης, καθιερώνοντας το μαχητικό ακτιβισμό στο χώρο της συνδικαλιστικής έκφρασης των εκπαιδευτικών της Δημόσιας Εκπαίδευσης, συμμετέχοντας ενεργά και καθοριστικά σε όλες τις μεγάλες εκπαιδευτικές απεργίες και μάχες της περιόδου. Από το καλοκαίρι του 1997 που ο Ν. 2525 δόθηκε στη δημοσιότητα μέχρι και τη μάχη για την ακύρωση του διαγωνισμού, η ΠΕΑΕ είχε προχωρήσει σε δεκάδες μαχητικές συνελεύσεις, συγκεντρώσεις, πορείες, παρεμβάσεις σε Ομοσπονδίες και με «δουλειά μυρμηγκιού» είχε αποδομήσει όλα τα επιχειρήματα του Υπουργείου και των υποστηρικτών του νόμου. Παρά τις προσπάθειες του Υπουργείου Παιδείας και των παρατάξεων των Ομοσπονδιών (ΠΑΣΚ, ΔΑΚΕ, ΣΥΝ) να διασπάσουν την ΠΕΑΕ, αυτή σήκωσε το μεγάλο βάρος του αγώνα.

Ο γραφειοκρατικός, κυβερνητικός συνδικαλισμός, που αναπτύχθηκε κυρίως μετά το 1981 της συνδιαχείρισης και των κοινωνικών διαλόγων και ο οποίος στην πραγματικότητα έβαζε πλάτη για να περνά η εκάστοτε Κυβέρνηση (ΠΑΣΟΚ και ΝΔ) την εκπαιδευτική της πολιτική ευκολότερα, έφτασε στο όριο του και απογυμνώθηκε εντελώς. Οι πλειοψηφίες των ΔΣ των Εκπαιδευτικών Ομοσπονδιών (ΔΟΕ-ΟΛΜΕ) αλλά και της ΑΔΕΔΥ ξεπεράστηκαν από τα γεγονότα. Οι εκπαιδευτικοί της βάσης πήραν για πρώτη φορά στα χέρια τους των αγώνα