Χρήστος Κάτσικας

Υπάρχουν στιγμές που ένα σχολείο παύει να είναι απλώς ένας χώρος μαθημάτων, ωρολογίων προγραμμάτων και απουσιολογίων. Γίνεται κάτι βαθύτερο. Γίνεται κοινότητα. Και τότε, όταν αυτή η κοινότητα νιώθει ότι απειλείται κάτι ουσιαστικό, αντιδρά.

Η υπόθεση του διευθυντή του 1ου ΓΕΛ Παπάγου, του Ηλία Λούμου, είναι μια τέτοια στιγμή.

Σε μια περίοδο όπου η εκπαίδευση μοιάζει να στενεύει μέσα σε δείκτες, εγκυκλίους και αυστηρά πρωτόκολλα, η πειθαρχική διαδικασία εις βάρος του έφερε στην επιφάνεια μια σύγκρουση που δεν είναι ούτε προσωπική ούτε συγκυριακή. Είναι βαθιά παιδαγωγική. Είναι η σύγκρουση ανάμεσα στο «σωστό κατά γράμμα» και στο «σωστό για το παιδί».

Οι κατηγορίες είναι γνωστές: φραστική συμπεριφορά που αμφισβητείται και απώλεια διδακτικών ωρών, έπειτα από την επιλογή να επιτραπεί στους μαθητές να αποχωρήσουν μετά από προσομοίωση Πανελλαδικών χωρίς να καταγραφούν απουσίες. Μια απόφαση που, για πολλούς εκπαιδευτικούς, δεν είναι άγνωστη στην καθημερινότητα των σχολείων, αλλά κινείται σε μια γκρίζα ζώνη μεταξύ κανονισμού και πραγματικότητας.

Κι όμως, το ενδιαφέρον δεν βρίσκεται μόνο στο γεγονός. Βρίσκεται στην αντίδραση.

Γιατί αυτή τη φορά, η υπόθεση δεν έμεινε κλεισμένη σε υπηρεσιακά γραφεία. Βγήκε έξω. Στον δρόμο. Στην κοινωνία. Μαθητές, γονείς, απόφοιτοι πήραν θέση – όχι με κραυγές, αλλά με παρουσία, με υπογραφές, με μαρτυρίες.

388 γονείς.
330 μαθητές από τους 348 του σχολείου.
Δεκάδες επιστολές και υπεύθυνες δηλώσεις.

Αυτά δεν είναι απλώς νούμερα. Είναι μια σπάνια, σχεδόν συγκινητική ένδειξη εμπιστοσύνης. Μια κοινότητα που μιλά με μία φωνή.

Και τι λέει αυτή η φωνή;

Δεν περιγράφει έναν «άψογο» διοικητικό υπάλληλο. Περιγράφει έναν άνθρωπο. Έναν διευθυντή που δεν κρύφτηκε πίσω από τον ρόλο του. Που ήταν αυστηρός όταν έπρεπε, αλλά παρών. Που τιμώρησε, αλλά και συζήτησε. Που δεν αντιμετώπισε τη συμπεριφορά των μαθητών ως πρόβλημα προς εξάλειψη, αλλά ως ευκαιρία για κατανόηση.

Έναν άνθρωπο που προτίμησε να καλέσει ένα παιδί στο γραφείο του αντί να το στείλει σπίτι με απουσία. Που έδωσε χώρο σε δραστηριότητες, σε αθλητισμό, σε πρωτοβουλίες που κρατούν τα παιδιά μέσα στο σχολείο – όχι μόνο σωματικά, αλλά και ψυχικά.

Σε μια εποχή που η παραβατικότητα των ανηλίκων απασχολεί όλο και περισσότερο, τέτοιες πρακτικές δεν είναι λεπτομέρειες. Είναι ουσία.

Ηλίας Λούμος

Καθολικό «μπλόκο» γονέων και εκπαιδευτικών στην πειθαρχική δίωξη του Διευθυντή στο 1ο ΓΕΛ Παπάγου

Η μεγάλη αλληλεγγύη στο πρόσωπο του Διευθυντή του ΓΕΛ Παπάγου Ηλία Λούμου, έχει εκδηλωθεί από το σύνολο των Συλλόγων Γονέων & Κηδεμόνων του Δήμου μας, από σωματεία εκπαιδευτικών, την ΟΛΜΕ, Ενώσεις Γονέων όμορων Δήμων, από το Δημοτικό συμβούλιο με ομόφωνο ψήφισμα, καθώς και με τη μεγάλη συγκέντρωση συμπαράστασης την ώρα της ακρόασης του Διευθυντή στο πειθαρχικό συμβούλιο.

Σε δήλωση στο alfavita.gr του ΔΣ του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων 1ου ΓΕΛ Παπάγου αναφέρονται τα εξής: 

Η σχολική κοινότητα παραμένει σε εγρήγορση μέχρι την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Καθημερινά, ο σύλλογος γονέων δέχεται ερωτήσεις γονέων που ανησυχούν, και οι περισσότεροι αναμένουν κάποιο στέλεχος της διοίκησης να μας διαβεβαιώσει ότι ο λυκειάρχης μας αφενός δεν κινδυνεύει με αργία και αφετέρου ότι θα παραμείνει κανονικά στο λύκειό μας και την επόμενη σχολική χρονιά για να συνεχίσει το πολύ σημαντικό έργο του. Και τα ίδια τα παιδιά βιώνουν αυτή την αγωνία, ιδιαίτερα έντονα και για τον πρόσθετο λόγο ότι αισθάνονται ανασφάλεια, καθώς τίθεται σε αμφισβήτηση το σύστημα αξιών, το δίκαιο και το άδικο,  όταν βλέπουν να διώκεται κάποιος που τον βλέπουν εδώ και δυόμιση χρόνια να είναι σωστός και δίκαιος, να δουλεύει ακατάπαυστα για το καλό τους. Είναι χαρακτηριστικό ότι παρά την πίεση από την ασκηθείσα δίωξη και την πλήρη έλλειψη ενσυναίσθησης ορισμένων στελεχών, συνεχίζει καθημερινά να επιτελεί το έργο του με την ίδια προσήλωση στο εκπαιδευτικό έργο, αλλά και στον ρόλο του σχολείου ως γέφυρα μέσα στην κοινότητα που ζούμε. Ως προς αυτό το τελευταίο, το Σάββατο 9/5 διοργανώνεται στο πρώτο ΓΕΛ Παπάγου με την πρωτοβουλία του και τη συμμετοχή μαθητών και καθηγητών μια γιορτή παιδείας και πολιτισμού ανοιχτή σε όλη την τοπική κοινότητα και για όλες τις ηλικίες. Ελπίζουμε ότι η διοίκηση έχει μπορέσει πλέον να διαγνώσει την πραγματικότητα, και θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων.

Ακόμη σε δήλωσή του στο alfavita.gr ο Πρόεδρος της Ένωσης Γονέων Παπάγου–Χολαργού, κ. Μάκης Μακρής σημειώνει: « Αυτή η συμπαράσταση στον διευθυντή του 1ου ΓΕΛ Παπάγο αποτελεί την ασπίδα προστασίας, όχι μόνο του ίδιου, αλλά πρώτα από όλα του δικαιώματος των παιδιών μας να φοιτούν σε τέτοια σχολεία και με τέτοιους δασκάλους».

Και συμπληρώνει: «Εν αναμονή της ανακοίνωσης της απόφασης του πειθαρχικού συμβουλίου, η σχολική κοινότητα του ΓΕΛ Παπάγου και όλη η σχολική κοινότητα του δήμου Παπάγου-Χολαργού, νιώθει ήδη μια μεγάλη ηθική δικαίωση. Και αυτή δεν είναι άλλη από την αναγνώριση ότι πράττει το σωστό και το δίκαιο. Το καθήκον της να βρίσκεται στο πλευρό του Διευθυντή του Λυκείου Παπάγου με στόχο να καταπέσουν όλες οι άδικες και προσχηματικές κατηγορίες σε βάρος του. Για να συνεχίσει να βρίσκεται στη θέση του, να διευρύνει και να πολλαπλασιάσει το πολύ αξιόλογο έργο που κάνει, έχοντας στο επίκεντρο την πραγματική αναβάθμιση του δημόσιου σχολείου και τους ίδιους τους μαθητές, χωρίς διαχωρισμούς και εξαιρέσεις».

Και εδώ βρίσκεται το μεγάλο ερώτημα.

Τι είναι τελικά ένα σχολείο; Ένας μηχανισμός εφαρμογής κανόνων; Ή ένας ζωντανός οργανισμός που χρειάζεται κρίση, ευελιξία και ανθρώπινη παρουσία;

Τα τελευταία χρόνια, το εκπαιδευτικό σύστημα φαίνεται να κινείται προς ένα πιο αυστηρό, ιεραρχικό μοντέλο. Οι ευθύνες των διευθυντών αυξάνονται, τα πειθαρχικά πολλαπλασιάζονται, οι αποκλίσεις από το πρωτόκολλο αντιμετωπίζονται όλο και πιο αυστηρά.

Σε αυτό το πλαίσιο, κάθε πρωτοβουλία που δεν «χωρά» ακριβώς στον κανονισμό κινδυνεύει να χαρακτηριστεί παράβαση.

Αλλά η εκπαίδευση δεν είναι μόνο συμμόρφωση. Είναι και σχέση. Είναι και εμπιστοσύνη. Είναι η ικανότητα να διαβάζεις τη στιγμή και να παίρνεις αποφάσεις που δεν προβλέπονται πάντα από μια εγκύκλιο, αλλά προκύπτουν από την ανάγκη του παιδιού που έχεις απέναντί σου.

Η υπόθεση του 1ου ΓΕΛ Παπάγου δεν είναι απλώς μια διοικητική υπόθεση. Είναι ένας καθρέφτης. Δείχνει τι συμβαίνει όταν ένα σχολείο καταφέρνει να γίνει κάτι περισσότερο από χώρος υποχρέωσης. Όταν γίνεται χώρος σχέσης. Και κυρίως, δείχνει τι συμβαίνει όταν αυτή η σχέση απειλείται: μετατρέπεται σε συλλογική δύναμη.

Οι μαθητές που υπογράφουν, οι γονείς που στέκονται δίπλα, οι απόφοιτοι που επιστρέφουν, δεν υπερασπίζονται απλώς έναν διευθυντή. Υπερασπίζονται την εμπειρία τους. Την αίσθηση ότι κάποιος τους είδε, τους άκουσε, τους υπολόγισε.

Και αυτό δεν καταγράφεται σε κανένα απουσιολόγιο.

Ίσως, τελικά, αυτή η ιστορία να μας φέρνει μπροστά σε ένα πιο θεμελιώδες ερώτημα:
θέλουμε ένα σχολείο που λειτουργεί άψογα στα χαρτιά ή ένα σχολείο που λειτουργεί ουσιαστικά στη ζωή;

Η απάντηση δεν είναι εύκολη. Αλλά σε περιπτώσεις σαν αυτή, δίνεται – έστω και σιωπηλά – από εκείνους που ζουν το σχολείο καθημερινά.

Και αυτή η απάντηση έχει φωνή. Και μάλιστα, πολύ δυνατή.