Χρήστος Κάτσικας

Για χιλιάδες οικογένειες η περίοδος μετά τις Πανελλαδικές Εξετάσεις δεν συνοδεύεται μόνο από προσμονή και ελπίδα. Συνοδεύεται και από έναν βαθύ φόβο.

Την ώρα που οι υποψήφιοι περιμένουν τις βαθμολογίες και τις βάσεις εισαγωγής, πολλοί γονείς κάνουν ήδη τους δικούς τους υπολογισμούς. Όχι για τα μόρια. Για τα χρήματα.

Για μια οικογένεια με χαμηλό ή μεσαίο εισόδημα, η επιτυχία του παιδιού σε ένα πανεπιστημιακό τμήμα μακριά από τον τόπο κατοικίας μπορεί να μετατραπεί σε έναν οικονομικό εφιάλτη.

Το παράδοξο είναι σκληρό: η εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο, που θα έπρεπε να αποτελεί αποκλειστικά λόγο χαράς, γίνεται συχνά αιτία άγχους, αγωνίας και αβεβαιότητας.

«Μακάρι να περάσει, αλλά πώς θα τα καταφέρουμε;»

Η φράση ακούγεται όλο και συχνότερα στα σπίτια των υποψηφίων.

Γονείς που εργάζονται στον ιδιωτικό τομέα με μισθούς των 900 ή 1.000 ευρώ, δημόσιοι υπάλληλοι, συνταξιούχοι που στηρίζουν τα παιδιά και τα εγγόνια τους, μονογονεϊκές οικογένειες και άνεργοι γονείς βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα δύσκολο ερώτημα:

Πώς θα καλυφθούν τα έξοδα σπουδών ενός παιδιού σε άλλη πόλη; Η απάντηση δεν είναι εύκολη. 

Το πραγματικό κόστος ενός φοιτητή εκτός έδρας

Οι τιμές των ενοικίων έχουν αυξηθεί θεαματικά τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα στις μεγάλες πανεπιστημιουπόλεις και στις τουριστικές περιοχές όπου λειτουργούν πανεπιστημιακά τμήματα.

Πίνακας 1: Εκτιμώμενο μηνιαίο κόστος φοιτητή εκτός κατοικίας

Κατηγορία δαπάνης      Μηνιαίο κόστος

Ενοίκιο γκαρσονιέρας   350 – 650 €

Ρεύμα - νερό - κοινόχρηστα       70 – 150 €

Διατροφή          250 – 400 €

Μετακινήσεις    30 – 80 €

Τηλέφωνο - Διαδίκτυο   20 – 40 €

Βιβλία - εκπαιδευτικό υλικό       20 – 50 €

Συνολικό μηνιαίο κόστος 740 έως 1.370 ευρώ

Πρόκειται για ποσά που σε πολλές περιπτώσεις αντιστοιχούν σε ολόκληρο το μηνιαίο εισόδημα ενός γονέα.

Όταν δύο παιδιά σπουδάζουν ταυτόχρονα

Η κατάσταση γίνεται ακόμη δυσκολότερη για οικογένειες με δύο ή περισσότερα παιδιά.

Πολλές οικογένειες αναγκάζονται να δανειστούν χρήματα, να αξιοποιήσουν μικρές αποταμιεύσεις, να ζητήσουν βοήθεια από παππούδες και συγγενείς, να περικόψουν βασικές οικογενειακές ανάγκες.

Το στεγαστικό πρόβλημα πλήττει και τους φοιτητές

Το πρόβλημα των ενοικίων έχει εξελιχθεί σε καθοριστικό παράγοντα για τις σπουδές των νέων.

Πίνακας 2: Ενδεικτικά ενοίκια φοιτητικών κατοικιών

Πόλη    Μέσο ενοίκιο

Αθήνα   450 – 700 €

Θεσσαλονίκη    400 – 650 €

Πάτρα  350 – 550 €

Ιωάννινα          320 – 500 €

Βόλος   330 – 520 €

Ρόδος   450 – 700 €

Χανιά   500 – 800 €

Η σιωπηλή αγωνία των οικογενειών

Πίσω από τους αριθμούς κρύβονται άνθρωποι. Μητέρες που αναρωτιούνται αν θα μπορέσουν να στηρίξουν το παιδί τους. Πατέρες που κάνουν δεύτερη δουλειά για να εξασφαλίσουν τα απαραίτητα. Οικογένειες που αποφεύγουν να συζητούν ανοιχτά τα οικονομικά προβλήματα για να μη στενοχωρήσουν τον υποψήφιο.

Υπάρχουν γονείς που εύχονται την επιτυχία του παιδιού τους, αλλά ταυτόχρονα φοβούνται την επόμενη ημέρα.

Όχι γιατί δεν πιστεύουν στη μόρφωση. Αλλά γιατί γνωρίζουν ότι το κόστος της μπορεί να ξεπερνά τις οικονομικές τους δυνατότητες.

Η κοινωνική διάσταση του προβλήματος

Η οικονομική δυσκολία δεν επηρεάζει μόνο τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Επηρεάζει και τις εκπαιδευτικές επιλογές. Δεν είναι λίγοι οι υποψήφιοι που απορρίπτουν τμήματα τα οποία επιθυμούν επειδή βρίσκονται μακριά από τον τόπο κατοικίας τους.

Άλλοι αναγκάζονται να εργάζονται παράλληλα με τις σπουδές τους για να καλύπτουν μέρος των εξόδων.

Ορισμένοι φτάνουν ακόμη και στην εγκατάλειψη των σπουδών λόγω οικονομικών αδιεξόδων.

Έτσι, η οικονομική δυνατότητα μιας οικογένειας εξακολουθεί να επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό τις εκπαιδευτικές ευκαιρίες των νέων.