Διανύουμε, είναι αλήθεια, μία δύσκολη περίοδο όπου εντείνονται οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί και τα σύννεφα του πολέμου σκιάζουν εμφανώς πλέον όλη τη γη. Ένας πολεμικός παροξυσμός κυριαρχεί ο οποίος συμπαρασύρει και τη χώρα μας. Η πλουτοκρατία και η κυβέρνησή της έχουν μπει στον χορό των πολεμικών προετοιμασιών φορτώνοντας στον λαό ακόμη περισσότερα βάρη. Οι προϋπολογισμοί κινούνται στη λογική της λεγόμενης «δημοσιονομικής εξυγίανσης» που προβλέπουν «κόφτες» στην ικανοποίηση κοινωνικών αναγκών, προκειμένου να εξυπηρετηθούν τα ματωμένα πρωτογενή πλεονάσματα και το δυσβάσταχτο δημόσιο χρέος.

Η ψήφιση των κρατικών προϋπολογισμών αποτελεί πάντα μια στιγμή ταξικού πολέμου καθώς εκφράζουν τις γενικές επιδιώξεις κεφαλαίου και κράτους που το υπηρετεί, όσον αφορά τις κατευθύνσεις της καπιταλιστικής οικονομίας. Αποτυπώνουν αντιδραστικές προτεραιότητες αναφορικά με την κατανομή του κοινωνικά παραγόμενου πλούτου, ορίζουν τα πάρε-δώσε μεταξύ κράτους και ξένων και ντόπιων μονοπωλίων, ενώ προσδιορίζουν την αντιλαϊκή πολιτική για τις δαπάνες για την εκπαίδευση, την υγεία και τους άλλους διαλυμένους πυλώνες του λεγόμενου «κοινωνικού κράτους». Ακόμη και αυτός ο προϋπολογισμός του 2026 (και οι επόμενοι) μπορεί εύκολα να χαρακτηριστεί «πολεμικός», όπου τα δυσθεώρητα πλεονάσματα θα χρησιμοποιηθούν για την αύξηση των πολεμικών δαπανών και την ένταση αποπληρωμής των τοκογλυφικών τραπεζικών δανείων. Υπό αυτή την έννοια, ο προϋπολογισμός αποτελεί ένα δυσβάσταχτο ληστρικό μίγμα.

Για τις μικρές ή αδύναμες, εξαρτημένες χώρες, οι μεγαλοτραπεζίτες χρηματιστές-τοκογλύφοι δεν είναι κυρίως ντόπιοι αλλά ξένοι κεφαλαιοκράτες, οι οποίοι μοιράζουν και μερικά ξεροκόμματα από τα υπερκέρδη τους στους ντόπιους υποτακτικούς τους. «Η έννοια “κράτος-εισοδηματίας” ή “κράτος-τοκογλύφος” γίνεται κοινόχρηστη στην οικονομική φιλολογία για τον ιμπεριαλισμό. Ο κόσμος χωρίστηκε σε μια χούφτα κράτη-τοκογλύφους και σε μια τεράστια πλειοψηφία κράτη-οφειλέτες», αναφέρει ο Λένιν (Άπαντα, τ. 27, σ. 405).

Επίσης ο Μαρξ εύστοχα διατυπώνει ότι «…Επειδή το δημόσιο χρέος στηρίζεται στα κρατικά έσοδα, που οφείλουν να καλύπτουν τις χρονιάτικες τοκοχρεωλυτικές κλπ πληρωμές, το σύγχρονο φορολογικό σύστημα έγινε αναγκαίο συμπλήρωμα του συστήματος των εθνικών δανείων. Τα δάνεια δίνουν τη δυνατότητα στην κυβέρνηση ν’ αντεπεξέρχεται σε έκτακτα έξοδα, χωρίς να γίνεται αυτό αμέσως αισθητό στον φορολογούμενο, μετά όμως απαιτούν αυξημένους φόρους. Από την άλλη μεριά, η αύξηση των φόρων, που προκλήθηκε με τη συσσώρευση απανωτών δανείων, αναγκάζει την κυβέρνηση σε κάθε περίπτωση καινούργιων έκτακτων εξόδων να καταφεύγει διαρκώς σε καινούργια δάνεια…». Έτσι φτάνουμε στο 2009-10 και η χώρα μας, μεσούσης της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, μπαίνει και επίσημα υπό ευρωπαϊκή εποπτεία και στο καθεστώς των βάρβαρων μνημονίων υπέρ του ξένου και ντόπιου τοκογλυφικού κεφαλαίου. Επίσης συνεχίζοντας αναφέρει ότι «…Έτσι, το σύγχρονο φορολογικό σύστημα, που άξονάς του είναι οι φόροι στα πιο αναγκαία μέσα συντήρησης (επομένως και το ακρίβαιμά τους), κρύβει μέσα του το σπέρμα της αυτόματης προοδευτικής αύξησης. Η υπερφορολόγηση δεν είναι επεισόδιο, αλλά μάλλον αρχή….» (Κ. Μαρξ, Κεφάλαιο, Τόμος 1ος, σ. 780-781).

Αυτή ακριβώς η υπερφορολόγηση υλοποιείται για να διαμορφωθεί «δημοσιονομικός χώρος» για την ενίσχυση με ζεστό κρατικό χρήμα των μονοπωλίων και των εξοπλιστικών προγραμμάτων. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι σε συνθήκες στροφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην πολεμική οικονομία και προετοιμασία, με την Ελλάδα να είναι «μπλεγμένη» σε όλα αυτά «με τα μπούνια», το χρέος δεν είναι απλώς ένα δημοσιονομικό εργαλείο ή ένας οικονομικός δείκτης που μετρά τις σχέσεις οφειλής ανάμεσα σε κράτη, θεσμούς και πολίτες. Είναι και αυτό μια σύγχρονη μορφή πολέμου.

Όχι με βόμβες και όπλα αλλά με επιτροπείες, λιτότητα και εκβιασμούς. Δεν εξοντώνει πληθυσμούς άμεσα, αλλά αργά και βασανιστικά: με περικοπές σε μισθούς, με καταρρεύσεις συστημάτων υγείας, με πείνα και μαζική ανεργία, με πλειστηριασμούς και αρπαγή των σπιτιών. Είναι ο μηχανισμός μέσω του οποίου οι ισχυροί του κόσμου εξασφαλίζουν την υπαγωγή χωρών και ολόκληρων κοινωνιών στην πειθάρχηση, στην εκμετάλλευση, στη σιωπή. Είναι το καύσιμο που κινεί συνολικά τις μηχανές του πολέμου. Το κράτος ιδιωτικοποιεί υποδομές, κατακρεουργεί εργασιακά δικαιώματα, οδηγεί στην κατάρρευση το σύστημα υγείας. Και την ίδια στιγμή, αγοράζει όπλα, υποβρύχια που γέρνουν, φρεγάτες, αεροπλάνα, πυραυλικά συστήματα. Οι δε «ρυθμίσεις» του χρέους, αποτέλεσαν και αποτελούν ένα ακόμη όχημα σκληρών εκβιασμών για τη διαιώνιση της επιτροπείας των ξένων δανειστών. Οι Αμερικανοί και οι Ευρωπαίοι ιμπεριαλιστές έχουν αποφανθεί για το παρόν και το μέλλον της χώρας και του λαού μας. Όλες οι φόρμουλες, τα προγράμματα και οι μηχανισμοί που έχουν επινοήσει ή θα επινοήσουν απαιτούν αδιάλειπτη επιτροπεία. «…Το μοναδικό κομμάτι του λεγόμενου εθνικού πλούτου, που στους σύγχρονους λαούς ανήκει πραγματικά στο σύνολο του λαού, είναι το δημόσιο χρέος τους» (Κ. Μαρξ, Κεφάλαιο, Τόμος 1ος, σ. 779-780).

Ταυτόχρονα και στο εσωτερικό μέτωπο με βάση τα παραπάνω δεδομένα το ιδιωτικό χρέος αυξήθηκε κατακόρυφα με τη μεγάλη διόγκωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών των νοικοκυριών και επιχειρήσεων σε τράπεζες και δημόσιο, πλάι στις βαθύτερες αιτίες και συνέπειες για τον λαό, όπως η φτώχεια και οι πλειστηριασμοί. Σύμφωνα με τον Μαρξ η τοκογλυφία δεν αλλάζει τον τρόπο παραγωγής, αλλά «προσκολλάται σε αυτόν σαν παράσιτο». Απομυζά το πλεόνασμα του παραγωγού (αγρότη ή τεχνίτη), οδηγώντας τον στην εξαθλίωση…

Ξένοι και ντόπιοι μεγαλοτραπεζίτες δηλώνουν ότι «Τα καθαρά έσοδα από τόκους παραμένουν ο σημαντικότερος παράγοντας για τα έσοδα αυτού του τομέα». Ο Γκόι της Deutsche Bank ανέφερε ότι η αύξηση των καθαρών εσόδων από τόκους και των εσόδων από προμήθειες θα αποτελέσει βασικό παράγοντα για την ανάπτυξη των τραπεζών έως το 2026. Από τη μια κάνουν τρελό πάρτι κερδών και από την άλλη ένας ασφυκτικός, «θανάσιμος» κλοιός έχει σχηματιστεί από κυβερνήσεις των ιμπεριαλιστών, τραπεζικά funds και servicers, σε χώρες και πολίτες. Είναι προφανές ότι το χρέος της χώρας είναι έκφραση βαθύτερων αντιφάσεων που διαπλέκονται στις εξαρτημένες και υποτελείς ταξικές κοινωνίες.

Στην ιστορία της Ελλάδας καταγράφεται βαρύ και επώδυνο το παρελθόν και δυσοίωνο για τον λαό το μέλλον σε ό,τι αφορά το χρέος. Από ίδρυσης του Ελληνικού κράτους η χώρα πτώχευσε 6 φορές μέχρι το 1940. Μια από τις σημαντικότερες κρίσεις που αντιμετώπισε η χώρα, τόσο σε μέγεθος όσο και σε διάρκεια, ήταν η πτώχευση του έτους 1893, η οποία σε συνδυασμό με την ήττα στον ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897 οδήγησε στην επιβολή του Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου (Δ.Ο.Ε.) ένα χρόνο αργότερα, το 1898. Να σημειωθεί ότι ο Διεθνής Οικονομικός Έλεγχος της χώρας κράτησε σχεδόν μισό αιώνα, ως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στα όρια της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, το 1932 ο υπουργός Οικονομικών Βαρβαρέσος κήρυξε πτώχευση και αναστολή πληρωμών του ελληνικού δημοσίου. Η χώρα δεν είχε πλέον πρόσβαση στις αγορές για να καλύψει τις δανειακές της ανάγκες. Αυτή είναι η πραγματικότητα και στην περίοδο των μνημονίων και στη συνέχεια ανοιχτά ή συγκαλυμμένα μέχρι και σήμερα. Είναι μια ιστορία που συνεχώς επαναλαμβάνεται.

Οι ιμπεριαλιστές δανειστές, αφού για πολλά χρόνια τροφοδοτούσαν με δανεικά τη χώρα καλύπτοντας τα ελλείμματα, τώρα έχουν επιβάλει ασφυκτικό έλεγχο και επιτήρηση. Υπαγορεύουν και δρομολογούν εξελίξεις -οικονομικές, πολιτικές, κοινωνικές- με τη στήριξη της ολόπλευρα εξαρτημένης μεγαλοαστικής τάξης, καταλύοντας απροκάλυπτα την ανεξαρτησία και κυριαρχία της χώρας. Ειδικότερα, στη σημερινή περίοδο των έντονων στρατιωτικών ανταγωνισμών, υπαγορεύουν και δρομολογούν τη συμπόρευση της χώρας με τα φιλοπόλεμα επιτελεία της Δύσης. Συγκεκριμένα, οι στόχοι του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού μετατοπίζονται πλέον από τη λεγόμενη σύγκλιση και τη συνοχή στην «άμυνα και ασφάλεια» (των 110 δισ.), που πλέον αναδεικνύονται σε βασική φιλοπόλεμη ιμπεριαλιστική πολιτική. Τα κονδύλια προς την Ελλάδα στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού 2028-2034 είναι μειωμένα κατά σχεδόν 20% σε σχέση με την προηγούμενη προγραμματική περίοδο.

Είναι προφανές ότι, σε αυτό το μοτίβο και σε αυτό το πλαίσιο, η εξαρτημένη κυρίαρχη τάξη και οι κυβερνήσεις της με κάθε τρόπο και οποιοδήποτε τίμημα επιβάλλουν να ξεπληρώσουμε νωρίτερα όλα τα τοκογλυφικά δάνεια που συνομολόγησαν οι μνημονιακές και προμνημονιακές κυβερνήσεις. Στα πλαίσια αυτά ο Πολυετής Δημοσιονομικός Προγραμματισμός «2026-2029» παρουσιάζει δημοσιονομικές εκτιμήσεις και δεσμεύσεις, συνεπείς με τα όρια που προβλέπονται στο ισχύον Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό-Διαρθρωτικό Σχέδιο 2025-2028 (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο 2024). Εκτιμά το αιματοβαμμένο πρωτογενές πλεόνασμα ως ποσοστό του ΑΕΠ το 2025 στο 3,7%. Στην πραγματικότητα έφτασε στο 4,2% δηλ. 11δισ. Εκτιμά πλεόνασμα για το 2026 2,8% και τα επόμενα χρόνια 2,7%. Παράλληλα, ενισχύοντας το πλεόνασμα προβλέπονται ονομαστικές περικοπές στις δαπάνες των υπουργείων ως εξής: στο Αγροτικής ανάπτυξης -11,33%, στο Υποδομών και Μεταφορών -12,1%, στο Περιβάλλοντος και Ενέργειας -12,5%, στο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας -5,26%, στο Παιδείας -9,02%, στο Υγείας -4,72%.

Το κρατικό χρέος θριαμβολογούν ότι θα… διαμορφωθεί στο 145,9% -146,8% του ΑΕΠ το 2025, στο 138,2% του ΑΕΠ το 2026 και στο 120% του ΑΕΠ το 2029. Αποκρύπτουν το δυσθεώρητο «αυριανό» μέγεθος των εκατοντάδων δισεκατομμυρίων (σήμερα 363 δισ.). Αποτελεί «ιερό χρέος» η πρόωρη εξυπηρέτησή του, κόντρα σε αυτό που λέει ο λαός μας ότι όταν πληρώνεις ένα χρέος ο μόνος κερδισμένος είναι ο ιμπεριαλιστής τοκογλύφος. Η μεγαλοαστική τάξη και το πολιτικό προσωπικό της στέλνουν ένα σαφές μήνυμα υποταγής και δουλοπρέπειας στους ιμπεριαλιστές ακόμη και σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες για τους λαούς του κόσμου.

Το να μιλάμε αποκαλυπτικά και σήμερα ενάντια στο χρέος αναμφίβολα έχει μεγάλη αξία, γιατί πρώτα απ’ όλα το καταπολεμούμε και αντιμαχόμαστε τους βάρβαρους περιορισμούς και όρους που επιβάλλει. Δεν τρέφουμε αυταπάτες για τα όρια του ιμπεριαλιστικού καπιταλιστικού συστήματος που το τροφοδοτεί, γνωρίζοντας ότι η μεγάλη λαϊκή πλειοψηφία τελικά θα πληρώσει τον «αιματοβαμμένο» λογαριασμό. Αυτή είναι μια μάχη που θα είναι πάντα σε εξέλιξη μέχρι την τελική ανατροπή.

Πηγή: Λαϊκός Δρόμος