Του Γιώργου Κ. Καββαδία

Στις 13 Ιουνίου 2013, ημέρα γενικής πανελλαδικής απεργίας, πολλοί επιστρατευμένοι καθηγητές απέργησαν ανοιχτά, αψηφώντας απειλές, πιέσεις και πειθαρχικές διώξεις. Ήταν μια συμβολική αλλά ουσιαστική ρωγμή στο καθεστώς αυταρχισμού που είχε επιβληθεί. Οι καθηγητές απέργησαν στις 13 Ιούνη για την ελευθερία και την αγωνιζόμενη κοινωνία. Για να δείξουν ότι οι μαύρες οθόνες από το κλείσιμο της ΕΡΤ, οι μαύρες ημέρες της εξαθλίωσης του λαού μας, δεν μπορεί να είναι η ζωή μας.

Η υπόθεση της επιστράτευσης των καθηγητών το 2013 δεν ήταν ένα μεμονωμένο γεγονός• αποτέλεσε μια από τις πιο οξείες συγκρούσεις κυβέρνησης – εκπαιδευτικού κινήματος της μνημονιακής περιόδου.

Λίγες εβδομάδες νωρίτερα, η κυβέρνηση είχε προχωρήσει σε προληπτική πολιτική επιστράτευση των καθηγητών της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, μετά την απόφαση της ΟΛΜΕ να προσανατολιστεί σε απεργιακές κινητοποιήσεις την περίοδο των εξετάσεων. Η επιστράτευση έγινε πριν ακόμη εκδηλωθεί απεργία, γεγονός που προκάλεσε έντονη πολιτική και συνδικαλιστική αντιπαράθεση.

Το χρονικό των αποφάσεων

Στις 10 Μαΐου 2013, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΟΛΜΕ αποφάσισε να εισηγηθεί προς τις ΕΛΜΕ απεργιακές κινητοποιήσεις μέσα στην περίοδο των Πανελλαδικών εξετάσεων, με βασικά αιτήματα την απόσυρση των μέτρων για αύξηση ωραρίου, μετακινήσεις και απολύσεις εκπαιδευτικών και συνολικότερα την εκπαιδευτική πολιτική της περιόδου.

Το βράδυ της 11ης Μαΐου 2013, η τότε κυβέρνηση συνεργασίας υπό τον πρωθυπουργό Αντώνης Σαμαράς αποφάσισε την πολιτική κινητοποίηση (επιστράτευση) των εκπαιδευτικών δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης πριν ακόμη προκηρυχθεί και εκδηλωθεί απεργία. Η απόφαση δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ και συνοδεύτηκε από επίταξη προσωπικών υπηρεσιών και δυνατότητα επίταξης σχολικών εγκαταστάσεων.  Παράλληλα διανεμήθηκαν περίπου 88.000 φύλλα πολιτικής επιστράτευσης σε εκπαιδευτικούς σε όλη τη χώρα.

Η επιστράτευση, αντί να φοβίσει, προκαλεί μαζική συσπείρωση. Στις γενικές συνελεύσεις των ΕΛΜΕ συμμετέχουν περίπου 25.000 εκπαιδευτικοί, σε μία από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις της μεταπολίτευσης στον χώρο της εκπαίδευσης. Σε πολλές συνελεύσεις, η πρόταση για απεργία στις εξετάσεις υπερψηφίζεται με ποσοστά που φτάνουν το 90%.

17 Μαΐου 2013 – Έναρξη Πανελλαδικών εξετάσεων: Οι εξετάσεις ξεκινούν υπό καθεστώς επιστράτευσης.

Η 13η Ιουνίου 2013: η απεργία υπό καθεστώς επιστράτευσης

Έναν μήνα αργότερα, στις 13 Ιουνίου 2013, ημέρα γενικής πανελλαδικής απεργίας, ένα τμήμα επιστρατευμένων καθηγητών συμμετείχε ανοιχτά στις κινητοποιήσεις, παρότι παρέμενε σε ισχύ η υποχρέωση συμμόρφωσης με τα φύλλα πορείας.

Ωστόσο, η κορύφωση αυτής της δυναμικής ανακόπτεται στη Γενική Συνέλευση των προέδρων των ΕΛΜΕ στις 15 Μαΐου. Εκεί εκδηλώνεται αυτό που πολλοί χαρακτήρισαν «συνδικαλιστικό πραξικόπημα». Οι παρατάξεις ΔΑΚΕ, ΠΑΣΚΕ και ΣΥΝΕΚ αλλάζουν στάση και επιβάλλουν διπλή ψηφοφορία: μία για το αν οι πρόεδροι τάσσονται υπέρ της απεργίας και δεύτερη για το αν υπάρχουν οι προϋποθέσεις υλοποίησής της. Παρότι το 92% των ΕΛΜΕ ψηφίζει υπέρ της απεργίας, μόλις το 23,4% δηλώνει ότι υπάρχουν οι όροι για να πραγματοποιηθεί, καθώς οι περισσότερες παρατάξεις επιλέγουν λευκό στη δεύτερη ψηφοφορία. Έτσι, η απεργία ακυρώνεται πραξικοπηματικά, παρά τη σαφή βούληση χιλιάδων εκπαιδευτικών.

Υπήρξαν στιγμές στα χρόνια της κρίσης που ξεπέρασαν τα όρια μιας κλασικής συνδικαλιστικής αντιπαράθεσης και μετατράπηκαν σε πολιτικά και κοινωνικά ορόσημα. Μία από αυτές ήταν η περίοδος της επιστράτευσης των εκπαιδευτικών την άνοιξη του 2013 και ιδιαίτερα η 13η Ιουνίου – ημέρα γενικής πανελλαδικής απεργίας – όταν μέρος των επιστρατευμένων καθηγητών επέλεξε να απεργήσει δημόσια, παρά τις απειλές πειθαρχικών συνεπειών.  Δεκατρία χρόνια μετά, η υπόθεση της επιστράτευσης των εκπαιδευτικών εξακολουθεί να αποτελεί σημείο αναφοράς στις συζητήσεις για το εργατικό και εκπαιδευτικό κίνημα στην Ελλάδα.