Σε όλη αυτή τη συζήτηση  που αναπτύσσεται για τις επιδόσεις των υποψηφίων στις πανελλαδικές και την κίνηση των βάσεων εισαγωγής θα πρέπει να έχουμε υπόψη μας ορισμένες βασικές παρατηρήσεις:

1. Η θέσπιση της ΕΒΕ από το 2021 είναι ένα επιπλέον μεγάλο εμπόδιο για τους υποψηφίους, κυρίως των ασθενέστερων τάξεων και στρωμάτων και των απομακρυσμένων περιοχών της χώρας. Υπολογίζεται ότι περίπου 10.000 αποκλείονται κάθε χρόνο λόγω της ΕΒΕ που λειτουργεί σαν ταξική λαιμητόμος. 

2.  Τα ίδια τα στοιχεία του Υπουργείου Παιδείας είναι αποκαλυπτικά. Το 2025 αποκλείστηκαν περίπου 33.700 υποψήφιοι από την τριτοβάθμια εκπαίδευση, σχεδόν ένας στους τρεις. Το 2024 οι αποκλεισμένοι πλησίασαν τις 40.000 υποψήφιοι όλων των κατηγοριών από τον μηχανισμό των πανελλαδικών εξετάσεων που λειτουργεί ως ταξικός κόφτης για τα παιδιά των λαϊκών, κυρίως, τάξεων και στρωμάτων και των απομακρυσμένων περιοχών της χώρας. Δεκάδες είναι και φέτος τα τμήματα που έχουν μεγάλο ποσοστό κενών θέσεων.

3. Με θέματα σωστά ή λανθασμένα, σύμφωνα ή όχι με τους στόχους, θεωρητικά ή πρακτικά, έξυπνα ή ηλίθια, πονηρά ή παπαγαλίστικα, ο πραγματικός στόχος των εξετάσεων που είναι να επιλεγούν κάποιοι με τρόπο που να φαντάζει αντικειμενικός, επιτυγχάνεται.

4. Η «μάχη» των υποψηφίων στις Γενικές Εξετάσεις είναι «μάχη» που γίνεται με κοινωνικούς όρους, και ότι η όποια ελαστικότητα του Ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος σε καμιά περίπτωση δε μπόρεσε να αναιρέσει το γεγονός ότι οι γόνοι ευνοημένων -οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά- οικογενειών είχαν και έχουν απείρως μεγαλύτερες δυνατότητες πρόσβασης στα Α.Ε.Ι. και ιδιαίτερα στις προνομιούχες σχολές τους.

Παρακάτω παραθέτουμε σχετικό ρεπορτάζ του alfavita.gr με εκτιμήσεις για την κίνηση των βάσεων:

Τα Αρχαία πιέζουν το 1ο Πεδίο, η Φυσική απογειώνει το 2ο και το 3ο, ενώ η «πανωλεθρία» στην Οικονομία αλλάζει τα δεδομένα στο 4ο Π

Ηανακοίνωση των βαθμολογιών των Πανελλαδικών Εξετάσεων 2026 σηματοδότησε το τέλος της αγωνίας για 89.032 υποψηφίους, αλλά ταυτόχρονα άνοιξε τον κύκλο των εκτιμήσεων για τις φετινές Βάσεις Εισαγωγής. Από τους υποψηφίους, οι 75.109 προέρχονται από τα Γενικά Λύκεια και οι 13.923 από τα ΕΠΑΛ, διεκδικώντας συνολικά 68.788 θέσεις στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.

Η πρώτη ανάγνωση των στατιστικών στοιχείων δείχνει ότι η φετινή χρονιά δεν χαρακτηρίζεται από γενικευμένη άνοδο ή πτώση, αλλά από έντονες διαφοροποιήσεις ανά Επιστημονικό Πεδίο. Οι μεγάλες μεταβολές στις επιδόσεις συγκεκριμένων μαθημάτων δημιουργούν νέα δεδομένα που αναμένεται να επηρεάσουν αισθητά την πορεία των βάσεων.

Αν και ο τελικός λόγος ανήκει πάντα στα Μηχανογραφικά Δελτία και στην Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής, τα στατιστικά στοιχεία αποτυπώνουν με σχετική σαφήνεια τις τάσεις που διαμορφώνονται στα τέσσερα Επιστημονικά Πεδία.

Η εικόνα που προκύπτει είναι ανομοιογενής. Οι επιδόσεις στη Φυσική και στα Μαθηματικά δημιουργούν συνθήκες ανόδου σε πολλές σχολές υψηλής ζήτησης, ενώ η κατάρρευση των επιδόσεων στην Οικονομία αναμένεται να συμπιέσει σημαντικά τις βάσεις του 4ου Πεδίου. Την ίδια στιγμή, οι χαμηλότερες επιδόσεις στα Αρχαία Ελληνικά περιορίζουν τον αριθμό των υποψηφίων που διεκδικούν τις κορυφαίες σχολές των Ανθρωπιστικών Σπουδών.

1ο Πεδίο: Τα Αρχαία «ψαλιδίζουν» τις υψηλές βαθμολογίες

Στο 1ο Επιστημονικό Πεδίο των Ανθρωπιστικών Σπουδών το καθοριστικό στοιχείο είναι η αισθητή υποχώρηση των επιδόσεων στα Αρχαία Ελληνικά.

Οι υποψήφιοι με βαθμολογίες πάνω από τη βάση είναι λιγότεροι σχεδόν σε όλες τις βαθμολογικές κλίμακες σε σχέση με πέρυσι, γεγονός που περιορίζει τη δεξαμενή των υψηλών μορίων.

Αντίθετα, η Ιστορία εμφανίζει μικρή βελτίωση στους αριστούχους, ενώ στα Λατινικά και στην Έκθεση οι μεταβολές είναι οριακές.

Οι μεταβολές αναμένονται περιορισμένες, με πιθανότερο σενάριο τη σταθερότητα ή μικρές πτωτικές τάσεις.Η εικόνα αυτή οδηγεί στην εκτίμηση ότι οι Νομικές Σχολές θα κινηθούν είτε στα περσινά επίπεδα είτε με μικρές πτωτικές τάσεις. Ανάλογη εικόνα αναμένεται και για αρκετά τμήματα Ψυχολογίας, Διεθνών Σπουδών και Φιλολογίας.

2ο Πεδίο: Η χρονιά των Πολυτεχνείων

Το 2ο Επιστημονικό Πεδίο είναι ο μεγάλος κερδισμένος των φετινών εξετάσεων.

Τα Μαθηματικά παρουσιάζουν θεαματική βελτίωση, με διπλασιασμό σχεδόν των αριστούχων στις βαθμολογίες 19-20 και αισθητά λιγότερους υποψηφίους κάτω από τη βάση. 

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η εικόνα στη Φυσική. Οι υποψήφιοι με βαθμολογία άνω του 19 εκτοξεύθηκαν από 723 το 2025 σε 2.953 το 2026. Πρόκειται για μια μεταβολή που αλλάζει πλήρως τους συσχετισμούς στο πεδίο.

Η βελτίωση αυτή αποδίδεται κυρίως στη φύση των θεμάτων και αναμένεται να αυξήσει σημαντικά τον ανταγωνισμό για τις περιζήτητες Πολυτεχνικές Σχολές.

Ηλεκτρολόγοι Μηχανικοί, Μηχανολόγοι, Πολιτικοί Μηχανικοί, Αρχιτέκτονες αλλά και τα ισχυρά τμήματα Πληροφορικής του πεδίου αναμένεται να δεχθούν ισχυρές ανοδικές πιέσεις.

Στη Χημεία καταγράφεται επίσης βελτίωση, ενισχύοντας ακόμη περισσότερο την παραγωγή υψηλών μορίων.

3ο Πεδίο: Ανοδικές τάσεις στις Ιατρικές

Στο 3ο Επιστημονικό Πεδίο των Επιστημών Υγείας οι μεταβολές είναι πιο ήπιες, αλλά η συνολική εικόνα δείχνει επίσης προς τα πάνω.

Η σημαντική βελτίωση στη Φυσική υπερκαλύπτει τη μικρή υποχώρηση που εμφανίζεται στη Βιολογία. Οι υπόλοιπες επιδόσεις παραμένουν περίπου στα περσινά επίπεδα.

Το αποτέλεσμα είναι ότι αυξάνεται ο αριθμός των υποψηφίων με υψηλές βαθμολογίες και υψηλά μόρια, γεγονός που δημιουργεί προϋποθέσεις ανόδου για τις Ιατρικές Σχολές.

Οι πρώτες εκτιμήσεις συγκλίνουν στην άποψη ότι οι Ιατρικές Αθήνας, Θεσσαλονίκης, Πάτρας και Κρήτης θα κινηθούν ανοδικά, ενώ αντίστοιχη τάση ενδέχεται να εμφανιστεί και σε Οδοντιατρικές, Φαρμακευτικές και Βιοϊατρικά τμήματα.

4ο Πεδίο: Η «σφαγή» στην Οικονομία φέρνει πτώση

Το πιο ενδιαφέρον και ίσως πιο ανατρεπτικό σκηνικό διαμορφώνεται στο 4ο Επιστημονικό Πεδίο.

Από τη μία πλευρά, τα Μαθηματικά παρουσιάζουν τις καλύτερες επιδόσεις της τελευταίας δεκαετίας. Για πρώτη φορά μετά από πολλά χρόνια το ποσοστό των γραπτών κάτω από τη βάση υποχωρεί στο 65%, ενώ περίπου 2.000 λιγότεροι υποψήφιοι έγραψαν κάτω από το 10 σε σχέση με πέρυσι.

Από την άλλη πλευρά, η Οικονομία (ΑΟΘ) εξελίχθηκε στο μεγάλο «ναυάγιο» των φετινών εξετάσεων.

Οι αριθμοί είναι αποκαλυπτικοί:

Το ποσοστό των γραπτών κάτω από τη βάση εκτοξεύθηκε στο 48%, από περίπου 33% πέρυσι.

Σχεδόν ένας στους δύο υποψηφίους δεν κατάφερε να ξεπεράσει το 10.

Οι αριστούχοι με βαθμολογία άνω του 18 μειώθηκαν από περίπου 30% στο 14%.

Οι βαθμολογίες 19-20 κατέρρευσαν από το 20% στο μόλις 8%.

Οι υποψήφιοι με βαθμό πάνω από 19 μειώθηκαν από 5.406 το 2025 σε μόλις 2.199 φέτος.

Η εξέλιξη αυτή δεν αφήνει πολλά περιθώρια αμφιβολίας. Το 4ο Πεδίο αναμένεται να κινηθεί πτωτικά, ιδιαίτερα στα Οικονομικά Τμήματα.

Η δραματική μείωση των αριστούχων περιορίζει τον ανταγωνισμό στην κορυφή και οδηγεί σε μικρότερη παραγωγή υψηλών μορίων.

Οι μεγαλύτερες καθοδικές πιέσεις εκτιμάται ότι θα εμφανιστούν:

- Στα τμήματα Οικονομικών Επιστημών Αθήνας και Θεσσαλονίκης.

- Στα τμήματα Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής.

- Στα τμήματα Διοίκησης Επιχειρήσεων.

- Σε αρκετές σχολές Περιφερειακών Πανεπιστημίων του 4ου Πεδίου.

Στα τμήματα Πληροφορικής η εικόνα είναι πιο σύνθετη. Τα ισχυρά Μαθηματικά λειτουργούν ως παράγοντας σταθεροποίησης, με αποτέλεσμα να αναμένονται μικρότερες μεταβολές ή ακόμη και σταθερότητα σε ορισμένα τμήματα υψηλής ζήτησης.

Οι τελικές βάσεις θα κριθούν από τα Μηχανογραφικά

Παρά τις ισχυρές ενδείξεις που δίνουν τα στατιστικά στοιχεία, οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι οι βάσεις δεν αποτελούν απλή αντανάκλαση των βαθμολογιών.

Οι προτιμήσεις των υποψηφίων, η κατανομή των αριστούχων, οι θέσεις εισακτέων και η Ελάχιστη Βάση Εισαγωγής μπορούν να μεταβάλουν σημαντικά την τελική εικόνα.

Ωστόσο, η πρώτη ανάγνωση των αποτελεσμάτων οδηγεί σε ένα σαφές συμπέρασμα: το 2026 φαίνεται να είναι η χρονιά της ανόδου για Πολυτεχνεία και Ιατρικές και της πτώσης για μεγάλο μέρος των Οικονομικών Σχολών. Η «σφαγή» στην Οικονομία και η εκτόξευση των επιδόσεων στη Φυσική είναι οι δύο παράγοντες που αναμένεται να καθορίσουν το φετινό τοπίο των Βάσεων Εισαγωγής.