Γηράσκω αεί... διδάσκων

Χρήστος Κάτσικας

Γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους επιτρέπει σε εκπαιδευτικούς άνω των 70 ετών να συνεχίζουν να εργάζονται σε ιδιωτικά σχολεία  Αντιδράσεις της ΟΙΕΛΕ που κάνει λόγο για «απαράδεκτη και προκλητική» απόφαση, υποστηρίζοντας ότι ευνοεί τους σχολάρχες

Aντιδράσεις στον χώρο της εκπαίδευσης έχει προκαλέσει πρόσφατη γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ) με την οποία δίνεται η δυνατότητα σε εκπαιδευτικούς των ιδιωτικών σχολείων να συνεχίσουν να εργάζονται και μετά τη συμπλήρωση του 70ού έτους ηλικίας.

Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους είναι ανώτατο γνωμοδοτικό και δικαστικό όργανο, το οποίο παρέχει νομικές γνωμοδοτήσεις προς τη διοίκηση και εκπροσωπεί το Δημόσιο στα δικαστήρια. Οι γνωμοδοτήσεις του δεν είναι δεσμευτικές, παρά μόνο εφόσον γίνουν αποδεκτές από τον αρμόδιο υπουργό.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η γνωμοδότηση –η οποία εκδόθηκε ύστερα από σχετικό ερώτημα της Διεύθυνσης Ιδιωτικής Εκπαίδευσης του υπουργείου Παιδείας– προβλέπει επίσης ότι δημόσιοι εκπαιδευτικοί που έχουν συνταξιοδοτηθεί μπορούν, πριν από τη συμπλήρωση των 70 ετών, να απασχολούνται στην ιδιωτική εκπαίδευση.

Η απόφαση αυτή, σύμφωνα με νομικούς κύκλους, δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί επισήμως από το υπουργείο Παιδείας, ωστόσο θεωρείται πως, εφόσον γίνει αποδεκτή, μπορεί να επιφέρει αλλαγές στη στελέχωση των ιδιωτικών σχολείων. Στην Ελλάδα, η ηλικία υποχρεωτικής αποχώρησης των εκπαιδευτικών από την ενεργό υπηρεσία ορίζεται στα 67 έτη, ενώ μετά τη συνταξιοδότηση δεν προβλέπεται, μέχρι σήμερα, η δυνατότητα επιστροφής στην εκπαιδευτική πράξη, εκτός ειδικών περιπτώσεων (π.χ. ωρομίσθιοι σε Σχολεία Δεύτερης Ευκαιρίας).

Η συγκεκριμένη γνωμοδότηση, αν υιοθετηθεί, θα αποτελέσει πρωτοφανές προηγούμενο για την ελληνική εκπαιδευτική πραγματικότητα. Το επόμενο διάστημα αναμένεται να διευκρινιστεί αν το υπουργείο Παιδείας θα αποδεχτεί ή θα απορρίψει τη γνωμοδότηση του ΝΣΚ.

Η Ομοσπονδία Ιδιωτικών Εκπαιδευτικών Λειτουργών Ελλάδας (ΟΙΕΛΕ), σε σκληρή ανακοίνωσή της, κάνει λόγο για «απαράδεκτη και προκλητική» απόφαση, υποστηρίζοντας ότι ευνοεί τους ιδιοκτήτες των ιδιωτικών σχολείων και πρώην στελέχη του υπουργείου Παιδείας.

Η Ομοσπονδία εκτιμά ότι, με την προοπτική του ανοίγματος των πινάκων του ΑΣΕΠ και τις δύσκολες εργασιακές συνθήκες στα ιδιωτικά σχολεία, πολλοί ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί ενδέχεται να αποχωρήσουν, με αποτέλεσμα οι σχολάρχες να στραφούν σε συνταξιούχους εκπαιδευτικούς για την κάλυψη των κενών. Σύμφωνα με την ΟΙΕΛΕ, η πρακτική αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε «σχολεία συνταξιούχων», ενώ ταυτόχρονα θα επιτρέψει στους εργοδότες να μειώσουν το μισθολογικό κόστος.

Επιχειρήματα

Η ΟΙΕΛΕ επισημαίνει ότι η απόφαση «στερεί θέσεις εργασίας από νέους πτυχιούχους» και «αντιστρατεύεται την ανάγκη ανανέωσης του εκπαιδευτικού προσωπικού». Οπως σημειώνει, η εκπαίδευση «χρειάζεται φρέσκες ιδέες και δυνάμεις», ενώ «οι συνταξιούχοι εκπαιδευτικοί, παρότι έμπειροι, δεν μπορούν να παρακολουθήσουν τον ταχύ ρυθμό τεχνολογικών και παιδαγωγικών εξελίξεων». Τέλος, ζητά από την υπουργό Παιδείας να μην αποδεχτεί τη γνωμοδότηση του ΝΣΚ ή, εφόσον έχει γίνει ήδη αποδεκτή, να την ανακαλέσει.

Το πλαίσιο της υπόθεσης

Η γνωμοδότηση έρχεται σε μια περίοδο όπου η ιδιωτική εκπαίδευση αντιμετωπίζει αυξημένη κινητικότητα προσωπικού, καθώς πολλοί ιδιωτικοί εκπαιδευτικοί συμμετέχουν στους διαγωνισμούς του ΑΣΕΠ, διεκδικώντας θέσεις στο δημόσιο σχολείο. Παράλληλα, τα εργασιακά δικαιώματα και οι αμοιβές στον ιδιωτικό τομέα της εκπαίδευσης έχουν βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο αντιπαράθεσης μεταξύ της ΟΙΕΛΕ και των ιδιοκτητών σχολείων.

Από την πλευρά τους, οι σχολάρχες υποστηρίζουν ότι η στελέχωση με έμπειρους εκπαιδευτικούς μπορεί να συμβάλει στη σταθερότητα και τη διατήρηση της ποιότητας διδασκαλίας, ιδίως σε περιόδους ελλείψεων προσωπικού.

Ο πρόεδρος της ΟΙΕΛΕ Γιώργος Χριστόπουλος σημειώνει: «Πώς λέτε ότι η κυβέρνηση (βλέπε... ΝΣΚ) και ιδιοκτήτες συναποφάσισαν (!) να καλύψουν τα τεράστια κενά που θα προκύψουν από τη μαζική φυγή εκπαιδευτικών από τα ιδιωτικά σχολεία, όταν ανοίξει ο πίνακας του ΑΣΕΠ; Μήπως με την παροχή οικονομικών κινήτρων; Μήπως με τη βελτίωση των εργασιακών σχέσεων και τη μείωση της εκμετάλλευσης; Μήπως με διάλογο με τους κοινωνικούς εταίρους του χώρου μας για να βελτιωθεί ο (απαράδεκτος) νόμος του 2020; Φυσικά και όχι!!! Πού φρόνηση, μέτρο και κοινή λογική;

»Τι έκαναν λοιπόν; Οι ιδιοκτήτες προκάλεσαν (με τον κλασικό τους τρόπο, την πολιτική πίεση) μια κατάπτυστη απόφαση του ΝΣΚ, η οποία επιτρέπει σε ιδιωτικούς εκπαιδευτικούς να εργάζονται και μετά τα 70 τους! Επιτρέπει και σε δημόσιους εκπαιδευτικούς να δουλεύουν ως συνταξιούχοι στα ιδιωτικά σχολεία, αλλά αυτό γίνεται για άλλους λόγους. Είναι μια φωτογραφική διάταξη για να προσλάβουν τα ιδιωτικά σχολεία στελέχη του υπουργείου και Διευθύνσεων Εκπαίδευσης, ώστε να τρομοκρατούν τους ιδιωτικούς εκπαιδευτικούς και να “προστατεύουν” τα σχολεία από... ανεπιθύμητους ελέγχους. Σε κάθε περίπτωση, κυβέρνηση και ιδιοκτήτες αποφάσισαν από κοινού να μετατρέψουν τα ιδιωτικά σχολεία σε κέντρα υπερηλίκων».

Είναι άραγε παιδαγωγικά ορθό νέα παιδιά να έχουν στο σχολείο ως εκπαιδευτικούς ανθρώπους που είναι ως γενιά πολύ απομακρυσμένοι από αυτά; Εχουν αυτοί οι άνθρωποι τις ψυχολογικές και βιολογικές αντοχές να αντέξουν σε ένα επάγγελμα που γίνεται ολοένα και πιο απαιτητικό; Φοβάμαι ότι αυτό ελάχιστα ενδιαφέρει την ηγεσία του υπουργείου, αλλά και τους ιδιοκτήτες που όχι μόνο δεν δίνουν κίνητρα να μείνουν οι νέοι εκπαιδευτικοί, αλλά θα κάνουν και... οικονομία, δίνοντας πολύ λιγότερα σε συνταξιούχους.