Γράφει ο Ι.Γ. Ασημακόπουλος

«Ω, εσύ διαβάτη, όπου πατήσεις, να προσέχεις —
εδώ πονά η σιωπή, πονάει κι η πέτρα κάθε δρόμου
κι απ’ τη θυσία κι απ’ τη σκληρότητα του ανθρώπου.
Εδώ μια στήλη απλή, μαρμάρινη, όλη κι όλη
με ονόματα σεμνά, κι η Δόξα τα ανεβαίνει
λυγμό-λυγμό, σκαλί-σκαλί, μεγίστη σκάλα».

Γ. ΡΙΤΣΟΣ

Στις 23 Φλεβάρη του 1944 η αντάρτικη ομάδα του Γιώργη Κερκεμέζου χτύπησε σε ενέδρα φάλαγγα των Γερμανών κατακτητών στις Βίγλες Μεγαλόπολης. Η επιχείρηση χωρίς απώλειες για τους αντάρτες, άφησε στο πεδίο της μάχης πολλούς  Γερμανούς νεκρούς. Ανάμεσά τους 6 Αξιωματικούς.

Την επομένη μέρα οι Γερμανοί, πήραν από τις φυλακές της Τρίπολης και της Καλαμάτας 214 Έλληνες κρατούμενους. Τους οδήγησαν στο ίδιο σημείο και τους εκτέλεσαν εν ψυχρώ. Δύο θαμμένοι κάτω από τα πτώματα κατάφεραν να γλυτώσουν και να διηγηθούν αργότερα τα αποτρόπαια και φρικιαστικά γεγονότα.

Μετά το φρικτό έγκλημα, οι Γερμανοί πήραν με τη βία πολλούς Μεγαλοπολίτες αλλά και κατοίκους από τα γύρω χωριά, τους οδήγησαν στον τόπο του εγκλήματος και τους ανάγκασαν να ανοίξουν ομαδικό τάφο όπου έθαψαν τους νεκρούς.

Το μετεμφυλιοπολεμικό κράτος προσπάθησε να διαστρεβλώσει την ιστορική αλήθεια, κατασυκοφαντώντας τόσο τα θύματα της γερμανικής θηριωδίας όσο και την αντίσταση του ελληνικού λαού κατά των κατακτητών. Στη διάρκεια της δικτατορίας είχε απαγορευτεί κάθε αναφορά στο γεγονός, ενώ κάποιοι υμνητές των ΝΑΖΙ, δεν δίστασαν να σπιλώσουν ακόμα και τη μνήμη των θυμάτων της γερμανικής αυτής θηριωδίας με ψεύδη. Όμως αυτή η μνήμη είχε γραφτεί ανεξίτηλα στις ψυχές των απλών ανθρώπων και παρά το κλίμα τρομοκρατίας, από κρυφά μονοπάτια συγγενείς και φίλοι των θυμάτων, αλλά και απλοί άνθρωποι, πήγαιναν να ανάψουν ένα κερί, να αφήσουν ένα λουλούδι ή ένα δάκρυ στον τόπο του εγκλήματος.

Με την πτώση της Χούντας το 1974, και παρά την αρνητική στάση του κράτους της δεξιάς και την ασφυκτική αστυνομική πίεση και τρομοκρατία, στον τόπο του εγκλήματος στήθηκε ένα πρόχειρο μνημείο να θυμίζει το αποτρόπαιο γεγονός. Όμως πολλές φορές έγινε στόχος βεβήλωσης και βανδαλισμών από διάφορους φασίστες, νοσταλγούς της Χούντας και κουκουλοφόρους, παλιούς συνεργάτες των ΝΑΖΙ.

Η δράση των φασιστικών και παρακρατικών αυτών στοιχείων, καθώς και η στάση του μεταπολιτευτικού κράτους της δεξιάς, καθόλου δεν πτόησε τους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης και τους δημοκράτες της Πελοποννήσου. Έτσι αποφάσισαν να συναντιούνται την τελευταία Κυριακή του Φλεβάρη στις Βίγλες και να αποδίδουν τιμή στα θύματα  της Γερμανικής θηριωδίας.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, ο Δήμαρχος Μεγαλόπολης Κώστας Κακαβάς άνοιξε τον ομαδικό τάφο, μετέφερε και φύλαξε τα οστά των θυμάτων σε κρύπτη, κάτω από το μνημείο που κατασκευάστηκε εκεί. Έκτοτε ορίστηκε η τελευταία Κυριακή του Φλεβάρη να τελείται μνημόσυνο στον τόπο της Θυσίας, από την Επίσημη Πολιτεία, όπως και γίνεται μέχρι σήμερα.

Στο πνεύμα αυτό, η Δημοτική Αρχή θα πρέπει επιτέλους να αναλάβει πρωτοβουλία ώστε η Μεγαλόπολη να ενταχθεί στο «Δίκτυο Μαρτυρικών Πόλεων» μαζί με τα Καλάβρυτα, το Δίστομο και άλλες μαρτυρικές πόλεις όπου διαπράχτηκαν εγκλήματα από τους Γερμανούς ΝΑΖΙ.

Αποδίδοντας ελάχιστο φόρο τιμής στους νεκρούς, ευλαβικά γονατίζουμε στο μαρτυρικό αυτό τόπο, στη μνήμη των 212 θυμάτων της θηριωδίας των Γερμανικών στρατευμάτων κατοχής, το Φλεβάρη του 1944.

Η θηριωδία στις Βίγλες συνιστά έγκλημα πολέμου, γιατί έγινε από οργανωμένο στρατό εναντίων άοπλων, εν πολλοίς αιχμαλώτων, σε αντίποινα της αντιστασιακής δράσης του ελληνικού λαού κατά των κατακτητών.

Τα τελευταία χρόνια, εκπρόσωποι του Γερμανικού κράτους επισκέπτονται μαρτυρικούς τόπους όπως τα Καλάβρυτα, το Δίστομο, τις Βίγλες Μεγαλόπολης και άλλους, και με σπασμένα Ελληνικά καταθέτουν τη συγνώμη της Γερμανίας για τις θηριωδίες που διέπραξαν οι Γερμανικές δυνάμεις κατά την περίοδο της κατοχής στη χώρα μας. Όμως η όποια συγνώμη και η ανάληψη της όποιας ευθύνης, όταν δεν συνοδεύεται από πράξη, είναι κενό γράμμα. Είναι υποκρισία. Είναι ανώφελη, αφού εξασφαλίζει την ατιμωρησία του εγκληματία και την μη αποκατάσταση των ζημιών που προκάλεσαν με την αναίτια επίθεση στην πατρίδα μας.

Είναι ύβρις απέναντι στους αθώους νεκρούς, να πατούν τον τόπο της θυσίας βέβηλα πόδια και άνθρωποι τύπτοντας υποκριτικά το στήθος.  Είναι απρέπεια να πατάνε το χώμα που ποτίστηκε με το αίμα της Γερμανικής θηριωδίας, μέχρι η συγνώμη του Γερμανικού κράτους να είναι ειλικρινής, και να αποκτήσει περιεχόμενο. Μέχρι «να πάρουν τα όνειρα εκδίκηση» και οι νεκροί να βρουν δικαίωση…

Η Γερμανία μετά τον πόλεμο επιδικάστηκε από τη διεθνή διάσκεψη του Παρισιού το 1945, να καταβάλλει πολεμικές αποζημιώσεις στα ευρωπαϊκά κράτη που προκάλεσε καταστροφές. Μεταξύ αυτών και η Ελλάδα. Όμως οι αποζημιώσεις αυτές δεν καταβλήθηκαν ποτέ στην Πατρίδα μας.

Αυτές οι αποζημιώσεις αφορούν:

Α. Την αποκατάσταση των υποδομών που καταστράφηκαν ολοσχερώς στη διάρκεια της κατοχής, καθώς και την αποζημίωση των οικογενειών των θυμάτων από τις Γερμανικές θηριωδίες.

Β. Την επιστροφή των κατοχικών δανείων που αναγκαστικά παραχώρησε η Ελλάδα στη Γερμανία και

Γ. Την επιστροφή των πολιτιστικών θησαυρών που κλάπηκαν είτε από παράνομες ανασκαφές, είτε από ελληνικά μουσεία και σήμερα κοσμούν προθήκες μουσείων της Γερμανίας. 

Δυστυχώς, κάθε χρόνο βλέπουμε πως η προσέλευση του κόσμου όλο και μικραίνει. Η γενιά της αντίστασης έκλεισε το βιολογικό της κύκλο. Οι νέοι δεν γνωρίζουν καν τι έχει συμβεί στις Βίγλες, αφού στα σχολεία δεν γίνεται καμία ενημέρωση για την τοπική ιστορία. Οι δε επίσημοι πηγαίνουν αναγκαστικά, αφού η εκδήλωση είναι επίσημη και φυσικά δεν πρόκειται να πάνε ξανά όταν αποχωρήσουν από το πόστο τους, όπως δεν πήγαιναν και πριν -εκτός ελαχίστων.

Το χρέος εναπόκειται σε όλους μας, να διατηρήσουμε την ιστορική μνήμη ζωντανή. Να διδάξουμε τα παιδιά μας την ιστορία μας. Ας μη ξεχνάμε πως, λαός που ξεχνάει την ιστορία του είναι βέβαιο πως θα την ξαναζήσει…

ΥΓ: Την Κυριακή 22 Φεβρουαρίου 2026, στις 11:00 στον τόπο της θυσίας, θα γίνει το μνημόσυνο για τα θύματα της Γερμανικής θηριωδίας…

πηγή: kafeneio-megalopolis.gr