Χρήστος Κάτσικας

Σε μια περίοδο που η συζήτηση για την εκπαίδευση θα έπρεπε να επικεντρώνεται στις ανάγκες των σχολείων, στις ελλείψεις και στις προοπτικές βελτίωσης του δημόσιου συστήματος, η αντιπαράθεση γύρω από την ατομική αξιολόγηση εισέρχεται σε μια νέα, πιο οξυμένη φάση.

Τρεις ακόμη δασκάλες καλούνται την Τετάρτη 18 Φεβρουαρίου 2026 να παρουσιαστούν ενώπιον του Α΄ Τμήματος του Πρωτοβάθμιου Πειθαρχικού Συμβουλίου της Περιφερειακής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης Πελοποννήσου, στην Τρίπολη. Οι απολογίες τους έχουν προγραμματιστεί διαδοχικά, από τις 10:00 το πρωί, με αφορμή τη συμμετοχή τους στη νόμιμα προκηρυγμένη απεργία–αποχή από τη διαδικασία της ατομικής αξιολόγησης, όπως προβλέπεται από τον νόμο 4823/2021.

Η συγκεκριμένη μορφή κινητοποίησης έχει αποφασιστεί συλλογικά από τον κλάδο, με αποφάσεις της Ολομέλειας Προέδρων και των Γενικών Συνελεύσεων της Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδας (ΔΟΕ). Ωστόσο, η υπόθεση πλέον μεταφέρεται από το πεδίο της συνδικαλιστικής διαφωνίας στο πεδίο της πειθαρχικής διερεύνησης.

«Εκφοβισμός και ποινικοποίηση»

Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΔΟΕ, σε ανακοίνωσή του, κάνει λόγο για «εκφοβισμό» και «ποινικοποίηση των αγώνων», υποστηρίζοντας ότι οι διώξεις εντάσσονται σε μια συνολικότερη πολιτική που δεν απαντά στα πραγματικά προβλήματα της εκπαίδευσης. Αντί, όπως επισημαίνει, να ανοίγει ένας ουσιαστικός διάλογος για τις ανάγκες των σχολείων, η συζήτηση μετατοπίζεται σε πειθαρχικά συμβούλια και ατομικές ευθύνες.

Η Ομοσπονδία συνδέει το ζήτημα με ευρύτερες ανησυχίες για κατηγοριοποίηση σχολικών μονάδων και για σταδιακή υποβάθμιση του δημόσιου χαρακτήρα της εκπαίδευσης. 

Κινητοποιήσεις στην Τρίπολη

Η υπόθεση έχει ήδη κινητοποιήσει εκπαιδευτικούς από την ευρύτερη περιοχή. Στις 21 και 30 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκαν συγκεντρώσεις στην Τρίπολη, ενώ για την ημέρα των απολογιών η ΔΟΕ έχει προκηρύξει τρίωρη στάση εργασίας (8:00–11:00) για το πρωινό πρόγραμμα και αντίστοιχη για το ολοήμερο (14:00–17:30), προκειμένου να διευκολυνθεί η συμμετοχή σε συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από την Περιφερειακή Διεύθυνση Εκπαίδευσης.

Το μήνυμα που εκπέμπεται από τις ανακοινώσεις των εκπαιδευτικών φορέων είναι σαφές: η στήριξη προς τις διωκόμενες συναδέλφους δεν είναι τυπική, αλλά ουσιαστική και συλλογική. «Η δικαίωση θα είναι δικαίωση όλων», αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Δεν είναι μια τοπική υπόθεση

Όπως επισημαίνουν οι εκπαιδευτικές οργανώσεις, αντίστοιχες υποθέσεις βρίσκονται σε εξέλιξη και σε άλλες περιοχές της χώρας, ενώ χιλιάδες περιπτώσεις φέρονται να βρίσκονται σε διαδικασία διερεύνησης. Η Λακωνία και το Ηράκλειο αναφέρονται ως από τις πρώτες περιοχές όπου οι υποθέσεις φτάνουν σε συζήτηση σε Πειθαρχικά Συμβούλια.

Αυτός είναι και ο λόγος που το ζήτημα δεν αντιμετωπίζεται ως «τοπικό». Για τους εκπαιδευτικούς φορείς, αποτελεί δοκιμασία για το πώς ορίζεται το όριο ανάμεσα στην υπηρεσιακή υποχρέωση και στο δικαίωμα της συνδικαλιστικής δράσης.

Γιατί αφορά όλους

Πέρα από τις νομικές και θεσμικές πτυχές, η υπόθεση αγγίζει έναν πυρήνα που υπερβαίνει τον κλάδο των εκπαιδευτικών: τη σχέση του δημόσιου λειτουργού με το δικαίωμα της συλλογικής διεκδίκησης.

Όταν ένας εκπαιδευτικός καλείται σε πειθαρχικό επειδή συμμετείχε σε νόμιμη κινητοποίηση, το ερώτημα που τίθεται δεν αφορά μόνο το περιεχόμενο της αξιολόγησης. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία διαχειρίζεται τη διαφωνία.

Η εκπαίδευση είναι ένας ζωντανός οργανισμός. Χτίζεται καθημερινά μέσα στις αίθουσες, στις σχέσεις εμπιστοσύνης με τους μαθητές, στον διάλογο με τους γονείς και την κοινωνία. Δύσκολα μπορεί να ευδοκιμήσει σε περιβάλλον φόβου ή αβεβαιότητας.

Η 18η Φεβρουαρίου αναμένεται να αποτελέσει έναν ακόμη σταθμό σε αυτή τη διαρκή αντιπαράθεση. Όποια κι αν είναι η έκβαση των πειθαρχικών διαδικασιών, το θέμα έχει ήδη ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση για τα όρια, τα δικαιώματα και τις αντοχές του δημόσιου σχολείου.

Και ίσως, τελικά, αυτό είναι που κάνει την υπόθεση να αφορά όλους μας.

Ξανά, ξανά, ξανά: Γιατί αυτή η υπόθεση αφορά όλους

Οι πειθαρχικές διώξεις στη Λακωνία δεν είναι τοπικό ζήτημα. Είναι προειδοποίηση. Σήμερα είναι τρεις – αύριο μπορεί να είναι δεκάδες. Σήμερα αφορά την απεργία – αποχή, αύριο οποιαδήποτε μορφή συλλογικής διεκδίκησης.

Όταν ο εκπαιδευτικός οδηγείται στο πειθαρχικό επειδή συμμετείχε σε νόμιμη κινητοποίηση, τότε το πρόβλημα δεν είναι ο εκπαιδευτικός. Είναι η ίδια η δημοκρατική λειτουργία του σχολείου.

Η εκπαίδευση δεν βελτιώνεται με φόβο, ούτε με πειθαρχικά συμβούλια. Βελτιώνεται με διάλογο, εμπιστοσύνη και σεβασμό στους ανθρώπους της. Αν οι διώξεις αυτές δεν ανακληθούν και δεν σταματήσουν, τότε το μήνυμα που εκπέμπεται δεν αφορά την αξιολόγηση. Αφορά τη σιωπή.

Και σε ένα δημόσιο σχολείο, η σιωπή δεν είναι ποτέ παιδαγωγική αρετή.